Urtësia e Gjermanisë në braktisjen e energjisë bërthamore

Duke njohur rëndësinë kritike të furnizimit të sigurt dhe të përballueshëm me energji, veçanërisht për një vend, prosperiteti i të cilit bazohet gjithashtu në industri me intensitet energjie, nga inxhinieria mekanike te prodhimi i automobilave, politikëbërësit gjermanë po bëjnë investime në shkallë të gjerë në energjinë e rinovueshme. Ne po investojmë gjithashtu në hidrogjenin e gjelbër, teknologjitë e ruajtjes, efikasitetin e energjisë dhe kursimin e energjisë

Me mbylljen e tri termocentraleve të saj të fundit bërthamore, Gjermania ka përfunduar tërheqjen nga energjia bërthamore. Si ministre përgjegjëse për sigurinë bërthamore në Gjermani, unë besoj se ky ishte veprim i shkëlqyer – në të vërtetë, vizionar. Ka shumë justifikime të rëndësishme, por pesë janë veçanërisht bindëse.

Së pari, tërheqja graduale e energjisë bërthamore e bën Gjermaninë më të sigurt. Asnjë central bërthamor në botë nuk është aq i sigurt sa të mund të përjashtohet aksidenti katastrofal. Një aksident i tillë mund të shkaktohet nga gabimi njerëzor (si në Çernobil në 1986) ose fatkeqësi natyrore (si në Fukushima të Japonisë në vitin 2011). Mund të shkaktohet nga një sulm terrorist, rrëzim aeroplani ose thjesht dobësi e neglizhuar në strategjitë tona të sigurisë. Ose, në rastin më të keq, mund të lindë nga një sulm ushtarak, si ato që Rusia ka kryer në Ukrainë.

Cilido qoftë shkaku, një aksident në termocentral bërthamor mund të jetë katastrofal, duke shkaktuar shkatërrim në shkallë që me asnjë formë tjetër të prodhimit të energjisë nuk mund të krahasohet. Asnjë polisë sigurimi nuk e mbulon këtë rrezik, në Gjermani apo kudo tjetër. Ministria e Mjedisit, autoriteti më i lartë i vendit për sigurinë bërthamore, ka shpenzuar dekada duke u siguruar që termocentralet t’u përmbahen standardeve më të larta. Por sado që të punojmë, nuk ka siguri absolute me energjinë bërthamore, kjo është arsyeja pse heqja nga përdorimi është lehtësim për mua.

Një arsye e dytë për të mirëpritur heqjen dorë nga energjia bërthamore e Gjermanisë është se ne nuk do të prodhojmë më mbetje bërthamore shumë radioaktive. Energjia bërthamore ka siguruar energji elektrike për tri gjenerata, por trashëgimia e saj e mbetjeve radioaktive do të jetë për 30 mijë vjetët e ardhshme. Se si një teknologji me pasoja të tilla afatgjata mund të klasifikohet si e qëndrueshme është mister për mua.

Në fakt, pavarësisht largimit, trashëgimia e mbetjeve do të thotë se Gjermania ka ende rrugë të gjatë përpara për të garantuar sigurinë bërthamore. Aktualisht nuk ka depo përfundimtare për të ruajtur shufrat e karburantit të shpenzuar në mënyrë të sigurt në funksionim kudo në botë, dhe gjetja e një vendi për një të tillë është jashtëzakonisht e vështirë dhe e kushtueshme.

Edhe Botë 3 j. më parë Mosbesimi ndaj qeverisë së Gjermanisë dhe reformave të saj

Së treti, pavarësisht nga ajo që pretendojnë avokatët, energjia bërthamore nuk është as miqësore me klimën dhe as veçanërisht e besueshme. Edhe nëse kontribuon më pak në krizën klimatike sesa qymyri ose gazi, është padyshim i keq për klimën, jo vetëm sepse reaktorët duhet të ftohen me sasi të mëdha uji. Kjo ushtron presion të konsiderueshëm mbi lumenjtë lokalë, të cilët tashmë janë nën stres nga ndryshimet klimatike. Francës iu desh të importonte sasi të konsiderueshme energjie elektrike nga Gjermania vitin e kaluar, për shkak të problemeve teknike me reaktorët e saj dhe mungesës së ujit të mjaftueshëm për t’i ftohur ata. Në disa raste, lumenjtë u mbinxehën aq shumë sa që uji për ftohjen e reaktorëve nuk mund të hiqej dhe as të shkarkohej.

Me rritjen e temperaturave dhe shtimin e thatësirave, kufizimet në përdorimin e ujit të lumenjve për ftohjen e reaktorëve bërthamorë do të intensifikohen. Ne kemi nevojë për furnizim elastik me energji që jo vetëm të shmangë kontributin në ndryshimet klimatike, por gjithashtu mund të përballojë efektet e pashmangshme të temperaturave më të larta. Në këtë kuptim, energjia bërthamore nuk është e përshtatshme për të ardhmen.

Pika e katërt që vlen të theksohet është se energjia bërthamore nuk është e lirë, veçanërisht kur llogariten kostot e nxjerrjes së uraniumit, menaxhimit të mbetjeve dhe sigurimit. Në Shtetet e Bashkuara, 12 termocentrale bërthamore u hoqën nga rrjeti mes viteve 2009 dhe 2021, sepse ato nuk ishin ekonomikisht të qëndrueshme.

Projektet e reja bërthamore nuk janë të vlefshme pa subvencione të konsiderueshme nga qeveria. Projekti Flamanville-3 në Francën veriore po funksionon 12 vjet prapa planit dhe do të kushtojë mbi 10 miliardë euro (11 miliardë dollarë) më shumë se sa ishte planifikuar fillimisht. Kostot e energjisë bërthamore po shpërthejnë gjithashtu në Mbretërinë e Bashkuar dhe Finlandë. Dhe nëse Evropa dëshiron t’i japë fund varësisë së saj nga importet ruse të energjisë, ajo do të duhet t’i japë fund edhe importeve të uraniumit dhe elementëve të karburantit bërthamor.

Arsyeja e fundit për të mirëpritur mbylljen e centraleve bërthamore të mbetura të Gjermanisë është se ne thjesht nuk kemi nevojë për energji bërthamore. Ka alternativa më të mira. Energjia diellore dhe e erës tani janë shumë më të lira për t’u prodhuar. Ato janë gjithashtu më të sigurta, më të qëndrueshme dhe më miqësore me klimën. Me standardet e duhura në vend, ato janë gjithashtu në përputhje me ruajtjen e natyrës.

Kjo ndihmon për të shpjeguar pse pjesa e energjisë bërthamore në konsumin e përgjithshëm global të energjisë primare ka rënë që nga viti 2000, duke zënë vetëm 5% në vitin 2019. Në të kundërt, energjia e rinovueshme ka qenë në rritje prej vitesh. Kostot e prodhimit po bien dhe kapaciteti i instaluar po rritet – përfshirë Gjermaninë që kur qeveria aktuale mori detyrën.

Duke njohur rëndësinë kritike të furnizimit të sigurt dhe të përballueshëm me energji, veçanërisht për një vend, prosperiteti i të cilit bazohet gjithashtu në industri me intensite energjie, nga inxhinieria mekanike te prodhimi i automobilave, politikëbërësit gjermanë po bëjnë investime në shkallë të gjerë në energjinë e rinovueshme. Ne po investojmë gjithashtu në hidrogjenin e gjelbër, teknologjitë e ruajtjes, efikasitetin e energjisë dhe kursimin e energjisë.

Zgjerimi i energjisë së rinovueshme është padyshim sfidues dhe duhet të pranojmë se nuk jemi ende aq larg sa do të dëshironim. Në të njëjtën kohë, lufta e agresionit të Rusisë kundër Ukrainës na ka detyruar të kthehemi përkohësisht te qymyri dhe gazi natyror i lëngshëm. Por asnjë nga këto nuk përbën një argument bindës në favor të mbajtjes, e lëre më zgjerimit të energjisë bërthamore.

Edhe Kolumne 1 j. më parë Berlin 2028: Nga Kongresi në Marrëveshje

Qeveritë e njëpasnjëshme gjermane, të gjitha partitë demokratike të vendit tonë, madje edhe operatorët e termocentraleve bërthamore ranë dakord të heqin dorë gradualisht nga energjia bërthamore, të shtyrë nga e njëjta logjikë bindëse që shtyu qytetarë, fermerë, vreshtarë dhe kryebashkiakë të panumërt të kalonin dekada duke mbrojtur një largim gradual. Do të ishte vërtet e papërgjegjshme t’i kthejmë shpinën këtij konsensusi të gjerë shoqëror.

(Steffi Lemke është ministre Federale e Gjermanisë, për Mjedisin dhe Sigurinë Bërthamore. Komenti është shkruar për rrjetin botëror të gazetarisë, “Project Syndicate”, pjesë e të cilit është edhe “Koha Ditore”.)