Kujdesi për lëkurën e të vegjëlve: “bota e errët e shfrytëzuese” të videove të bukurisë në TikTok

Videot për kujdesin për lëkurën po përfshijnë fëmijë që në moshën dyvjeçare, sipas një analize të “The Guardian”, duke nxitur shqetësime për shtrirjen e industrisë dhe mungesën e masave mbrojtëse. Ky fenomen po tregon se si rrjetet sociale dhe marketingu po ndikojnë gjithnjë e më herët te fëmijët, duke i ekspozuar ata ndaj standardeve të pamjes dhe produkteve që nuk janë të përshtatshme për moshën e tyre. Ekspertët paralajmërojnë se pa rregullim të qartë dhe mbikëqyrje më të fortë, kjo prirje mund të ketë pasoja të dëmshme si për shëndetin e lëkurës ashtu edhe për zhvillimin emocional të fëmijëve.

Fëmijë madje që në moshën dyvjeçare po shfaqen në video në TikTok duke treguar rutinat e tyre të kujdesit për lëkurën, sipas një hulumtimi të gazetës “The Guardian”. Kjo ka ngritur shqetësime lidhur me ndikimin e industrisë së bukurisë dhe mungesën e mbrojtjes për fëmijët që bëhen influencerë.
Studimi zbuloi se nga 7.600 video të analizuara që kishin lidhje me kujdesin për lëkurën, rreth 400 prej tyre paraqisnin rutina apo këshilla të dhënash nga fëmijë që besohet se janë nën moshën 13 vjeç. Të paktën 90 nga këto video përfshinin fëmijë nën pesë vjeç, duke përfshirë edhe foshnja dhe të vegjël.
Më shumë se 1.000 video paraqisnin persona që mendohet të jenë nën 18 vjeç, që do të thotë se pothuajse një në shtatë video në këtë analizë përfshinte të mitur.

Në shumë raste, postimet nuk e bënin të qartë marrëdhënien midis fëmijës dhe markës, por një pjesë e madhe e tyre ngjanin shumë me reklama të mirëfillta.

Dermatologët kanë theksuar se fëmijët nuk kanë nevojë për rutina të ndërlikuara të kujdesit për lëkurën dhe se kjo prirje po nxit ankth për pamjen e jashtme që në moshë shumë të hershme. Një dermatologe u shpreh se ajo gjithnjë e më shpesh po u shpjegon fëmijëve se ato që prindërit i shohin si papërsosmëri të lëkurës janë në fakt gjendje krejtësisht normale.

Një nga videot e analizuara paraqet një vajzë në moshë fillore që bën rutinën e saj të kujdesit për lëkurën para se të shkojë në shkollë. Ajo tregon produkte të ndryshme dhe shpjegon se synon të arrijë “glass skin”, një term që përdoret për të përshkruar një lëkurë shumë të hidratuar dhe me shkëlqim.
Në një video tjetër, një nënë mban në krah vajzën e saj dyvjeçare dhe e nxit të thotë “mirë se vini në rutinën time të kujdesit për lëkurën”, përpara se t’i aplikojë asaj në fytyrë një produkt që duket si krem hidratues, duke përdorur edhe hashtagun “toddlersoftiktok”.

Analiza e “The Guardian” vjen pasi autoriteti italian i konkurrencës njoftoi në mars se kishte kryer kontrolle në zyrat e “Sephoras” dhe “Benefit Cosmetics”, kompani në pronësi të grupit luksoz francez “LVMH”, si pjesë e një hetimi mbi mënyrën se si këto marka po u shesin produkte për kujdesin e lëkurës fëmijëve.

Sipas këtij institucioni, në disa raste vajza që janë ende në shkollë fillore mund të jenë synuar me produkte si maska për fytyrën, serume dhe kremra kundër plakjes, të cilat në përgjithësi janë të destinuara për të rritur.

“LVMH” deklaroi se, së bashku me “Sephoran” dhe “Benefit”, do të bashkëpunojë plotësisht me autoritetet, por nuk dha komente të mëtejshme. Kompania theksoi se të gjitha palët respektojnë rreptësisht rregulloret italiane në fuqi.

Marrja e produkteve në këmbim të promovimit

“The Guardian” gjeti gjithashtu prova se në shumë raste të rinjtë që shfaqeshin në video kishin marrë produkte falas në këmbim të promovimit të tyre në rrjetet sociale, përmes programeve që janë të hapura për influencerë të rinj.

Ndërkohë që fëmijët që punojnë në film, televizion apo modelim mbrohen nga ligje që rregullojnë orët e punës, pagesën dhe sigurinë e tyre, nuk ekzistojnë ligje të ngjashme për të mbrojtur fëmijët që janë aktivë në rrjetet sociale.

Victoria Collins, deputete dhe zëdhënëse e demokratëve liberalë për shkencën, inovacionin dhe teknologjinë, i cilësoi gjetjet e “The Guardian” si “thellësisht shqetësuese”, duke e përshkruar këtë fenomen si “një cep të errët dhe shfrytëzues të internetit”.

Ajo theksoi se ekziston një “standard rreziku i dyfishtë”, pasi përmbajtja me fëmijë influencerë shpesh gjeneron mijëra shikime dhe shitje në rrjetet sociale. Liberal demokratët po kërkojnë mbylljen e këtij boshllëku ligjor, pasi ai i lë të rinjtë të pambrojtur ndaj shfrytëzimit.

Edhe pse disa prindër mund të ndajnë përmbajtje thjesht për argëtim apo për të dokumentuar jetën familjare, ekspertët paralajmërojnë se mungesa e masave të qarta mbrojtëse mbetet problematike, sidomos kur fëmijët përfshihen në përmbajtje që tërheq shumë vëmendje apo ndërveprim.

Dermatologët paralajmëruan gjithashtu se kujdesi për lëkurën te fëmijët është në pjesën më të madhe i panevojshëm dhe në disa raste mund të jetë edhe i dëmshëm. Dermatologia Amy Perkins u shpreh se “shumica e fëmijëve nuk kanë nevojë për kujdes të veçantë për lëkurën përveç një sapuni të butë, hidratimi të thjeshtë nëse lëkura është e thatë dhe përdorimit të kremit kundër diellit kur janë jashtë”. “Prirja aktuale për rutina të ndërlikuara ‘shkëlqyese’ apo ‘kundër plakjes’ te fëmijët po nxitet nga rrjetet sociale dhe marketingu, jo nga dermatologjia”.

Dermatologia tjetër, Emma Wedgeworth, theksoi se fëmijët shumë të vegjël nuk duhet të jenë në rrjetet sociale dhe as të ndajnë rutina të kujdesit për lëkurën. Ajo shtoi se “fëmijët e vegjël nuk kanë njohuritë, aftësitë apo gjykimin e nevojshëm për të vlerësuar nëse një produkt është i përshtatshëm për lëkurën e tyre”.

Në një tjetër video të analizuar nga “The Guardian”, një nënë prezanton vajzën e saj 10-vjeçare duke thënë se ajo ka pasur prej kohësh dëshirë të merret me kujdesin për lëkurën. Ajo shpjegon se i ishte dërguar një produkt nga kompania “Benefit Cosmetics” për ta provuar, e tregon duke e aplikuar në fytyrën e vajzës së saj dhe më pas pretendon se lëkura e fëmijës “po shkëlqen”. Megjithatë, nuk ka prova që “Benefit” e ka dërguar produktin për përdorim nga fëmija.
“Benefit Cosmetics” nuk iu përgjigj kërkesave për koment.

Është vërejtur një rritje e markave të kujdesit për lëkurën të zhvilluara posaçërisht për fëmijë dhe adoleshentë të rinj, si për shembull “Rini”, e cila u lansua në nëntor dhe u përshkrua nga dermatologët si “distopike”, për krijimin e maskave të fytyrës për fëmijë katërvjeçarë. Një tjetër shembull është “Pipa Skincare”, një markë për moshat 8 deri në 12 vjeç, e lansuar në vitin 2024.

“Pipa Skincare”, e cila shfaqet në një video të analizuar nga The Guardian, deklaroi se  “është e rëndësishme të bëhet një dallim i qartë midis grupmoshave. Përmbajtja që përfshin fëmijë shumë të vegjël, ngre shqetësime të ndryshme. Ne nuk e mbështesim dhe nuk marrim pjesë në këtë lloj përmbajtjeje apo marketingu”. Ata shtuan se nuk bashkëpunojnë me persona nën moshën 18 vjeç dhe se çdo përmbajtje që përfshin të mitur kërkon përfshirjen e prindërve.

“Glow Hub”, e cila gjithashtu shfaqet në një nga videot e përmendura, deklaroi se audienca e saj kryesore përbëhet nga persona të lindur midis viteve 1997 dhe 2012. “’Glow Hub’ e merr seriozisht përgjegjësinë e saj në këtë kategori dhe ka zbatuar në mënyrë proaktive masa për të mbështetur përdorimin e sigurt dhe të informuar të produkteve për kujdesin e lëkurës”.

Danielle Granderson, bashkëthemeluese e markës së kujdesit për lëkurën “Yes Day”, e cila gjithashtu shfaqet në një video të shpërndarë nga The Guardian, tha se kompania ka krijuar “produkte të testuara nga dermatologët dhe të përshtatshme për moshën, posaçërisht për fëmijët rreth moshës 8 deri në 12 vjeç dhe adoleshentët e hershëm, me formula të testuara klinikisht tek moshat 10–16 vjeç për të garantuar siguri dhe efektivitet”.

Një zëdhënës i “Bubble” tha se përmbajtja e përmendur më sipër nuk ishte e lidhur me këtë markë “në asnjë mënyrë zyrtare”. “Në përgjithësi, ne nuk e mbështesim apo inkurajojmë shfaqjen e fëmijëve shumë të vegjël në përmbajtje për kujdesin e lëkurës, sidomos në mënyra që sugjerojnë rutina apo përdorim produktesh që nuk janë të përshtatshme për moshën”.

Siguria online

Zëdhënësi shtoi se themeluesja dhe drejtoresha ekzekutive e markës është nënë e dy fëmijëve të vegjël dhe se ata e pranojnë që “fëmijët më të vegjël nuk kanë nevojë për një rutinë të kujdesit për lëkurën përveç përdorimit të përditshëm të kremit kundër diellit”. “’Bubble’ nuk është një markë për fëmijë,” u shpreh ai. “Është një sistem i zhvilluar nga dermatologë dhe i provuar klinikisht, i dizajnuar për një gamë të gjerë nevojash të lëkurës”.

Kompanitë “Evereden” dhe “Byoma” u kontaktuan për koment, por nuk dhanë përgjigje.

“The Guardian” monitoroi TikTokun duke përdorur tri llogari të reja të krijuara posaçërisht, midis datave 28 tetor dhe 17 nëntor të vitit të kaluar, duke ndjekur hashtage dhe përmbajtje që lidhen me kujdesin për lëkurën. Edhe pse kampioni nuk përfaqëson të gjithë përmbajtjen në platformë, ai ofron një pamje të shkurtër të përmasës dhe dukshmërisë së fëmijëve në këtë hapësirë.

Analiza e videove sugjeron se ato që përfshijnë fëmijë të vegjël kanë një nivel më të lartë ndërveprimi, me rreth 55.400 pëlqime, shpërndarje dhe komente për video, krahasuar me mesataren prej 36.000 ndërveprimesh në të gjithë kampionin. Megjithatë, videot që përfshijnë të rritur pa fëmijë kanë marrë më shumë shikime.

Sipas një zëdhënësi të TikTokut, përmbajtja për kujdesin e lëkurës dhe mirëqenien ka qenë e pranishme në rrjetet sociale për më shumë se një dekadë. Ai tha se shembujt e paraqitur nga “The Guardian” tregonin mbikëqyrje aktive nga prindërit dhe theksoi se ekziston një komunitet i gjerë ekspertësh që përdorin TikTokun për të shpërndarë informacion mbi kujdesin për lëkurën.
Të dhëna të veçanta nga biblioteka e reklamave të TikTokut tregojnë se kompania “Boots” ka synuar përdorues të moshës 13 deri në 17 vjeç me produkte që përmbajnë retinoide, të cilat nuk rekomandohen për lëkurën e re për shkak se janë produkte të forta kundër plakjes.

“Boots” deklaroi se “përdor kontrolle të rrepta të bazuara në moshë në rrjetet sociale për të siguruar që reklamat të synojnë vetëm të rriturit mbi 18 vjeç”. “E pranojmë që në këtë rast në vitin 2024 ka pasur një gabim njerëzor, por jemi të bindur se ishte një rast i izoluar”, shtoi kompania.

Chi Onwurah, kryetare e Komitetit parlamentar për shkencën, inovacionin dhe teknologjinë, tha se kohët e fundit kanë dëgjuar dëshmi për një rritje të madhe dhe shqetësuese të promovimit të produkteve të bukurisë për fëmijë në rrjetet sociale, shpesh pa rregullim të duhur, “pavarësisht faktit që këto produkte mund të përmbajnë përbërës potencialisht të dëmshëm si retinolet dhe acidet”.
“Ajo që na duhet është një regjim më i fortë dhe më reagues për sigurinë online, për të mbajtur njerëzit - dhe veçanërisht fëmijët - të sigurt”.

Një zëdhënës i qeverisë deklaroi se çdo fëmijë meriton të rritet në një botë online të sigurt, në mënyrë që të ketë një fillim sa më të mirë në jetë.

“Mbretëria e Bashkuar ka një nga regjimet më të forta të sigurisë online në botë, por e dimë që ka ende shumë për të bërë. Për këtë arsye, së fundmi kemi nisur edhe një konsultim të gjerë, i cili do të shqyrtojë gjithçka - nga kufizimet e moshës dhe veçoritë më të sigurta në dizajnin e chatbot-eve me inteligjencë artificiale dhe lojërave, deri te mundësia e ndalimit të rrjeteve sociale”.