Në zgjedhjet e ardhshme të landeve, që do të mbahen më 6 shtator, sondazhet tregojnë se Alternativa për Gjermaninë (AfD) mund të fitojë shumicën absolute në landin gjerman lindor Saxony-Anhalt.
Bazuar në programin e politikës kulturore të së djathtës ekstreme, muzetë, teatrot dhe institucionet kulturore në këtë rajon thonë se liria artistike është një nga objektivat e partisë të së djathtës ekstreme.
AfD-ja ka bërë të ditur se artistët dhe institucionet do të duhet të nënshkruajnë një deklaratë përmes së cilës zotohen “të mos e përçmojnë Gjermaninë dhe kulturën e saj”, nëse duan të përfitojnë financim nga shteti. Shumë prej këtyre organizatave dhe individëve varen shumë nga këto subvencione.
Interpretimi i AfD-së për atë që konsiderohet mungesë respekti ndaj kulturës gjermane përfshin në mënyrë të paqartë edhe atë që partia e quan “art antigjerman”.
“Ne kemi deklaruar në programin tonë qeverisës se nuk kemi më ndërmend të përdorim fonde publike për promovimin e artit antigjerman”, thotë Hans-Thomas Tillschneider, zëdhënës për politikën kulturore i grupit parlamentar të AfD-së në parlamentin e landit, gjatë një fjalimi të mbajtur në parlamentin e Saxony-Anhalt në fund të qershorit.
Kur anëtarë të tjerë të parlamentit i kërkuan të shpjegonte më saktë se çfarë nënkuptonte me këtë, Tillschneider tha: “Arti antigjerman është art gjerman që nuk dëshiron të jetë gjerman”.
Edhe
Merz riorganizon qeverinë para zgjedhjeve rajonale
Ai përmendi si shembull një produksion opere që e kishte parë disa vjet më parë: vepra e një kompozitori klasik gjerman ishte rishqyrtuar përmes një qasjeje “feministe dekonstruktiviste”, e cila nuk i kishte pëlqyer dhe që, sipas tij, përputhet me atë që ai e sheh si “art antigjerman”.
“Ky kundërshtim ndaj gjermanes vazhdon të konsiderohet i pranueshëm në pjesë të mëdha të botës së teatrit”, ka thënë ai. “Ne nuk do ta mbështesim më këtë qëndrim, më lejoni ta them këtë shumë qartë”.
“Bauhaus”, shkolla ikonike gjermane e arkitekturës, artit dhe dizajnit, e themeluar më 1919, u detyrua të mbyllej nën regjimin nazist, i cili i konsideronte idetë e saj avangarde dhe qëndrimin e saj të hapur si “jogjerman”.
Megjithatë, “Bauhaus” vazhdoi të bëhej një nga lëvizjet më të rëndësishme të dizajnit të shekullit 20, ndikimi i saj vazhdon të ndihet në mbarë botën.
Sot, AfD-ja e sheh sërish “Bauhaus” si tepër modernist dhe globalist për “politikën kulturore patriotike” që partia synon.
“Kritika e AfD-së ndaj Bauhaus mbështetet te kritikat e bëra 100 vjet më parë, formulimi i tyre është i ngjashëm”, i tha DW Barbara Steiner, drejtoreshë e fondacionit “Bauhaus”.
Programi i AfD-së në Saxony-Anhalt e përshkruan “Bauhaus” si “një shkollë të diskutueshme të arkitekturës” dhe kritikon qeverinë aktuale të landit për faktin se i ka dhënë shumë rëndësi këtij simboli në fushatën aktuale të imazhit me titull “moderndenken” (të menduarit modern).
Në vend të kësaj, AfD-ja synon të përdorë një fushatë të quajtur “deutschdenken” (të menduarit gjerman), e cila do ta zvogëlonte rolin e “Bauhaus” dhe në vend të kësaj do të “nxirrte në pah kontributet e rëndësishme të landit në zhvillimin e kombit gjerman nga Henry I dhe Otto I te Luther, Bismarck dhe Nietzsche”.
AfD-ja e refuzon fuqimisht çdo krahasim me partinë naziste dhe Adolf Hitler, duke i cilësuar shpesh këto krahasime si minimizim të krimeve të nazizmit.
Megjithatë, në programin e saj për politikën kulturore, partia e së djathtës ekstreme përdor rregullisht gjuhën e përdorur në propagandën e Hitlerit, minimizon mizoritë e periudhës naziste, sfidon kulturën e përkujtimit të Gjermanisë dhe përdor një gjuhë me ngarkesë të fortë historike.
Slogani i propozuar “deutschdenken” është një shembull i tillë: “Deutsch denken i referohet një fjalimi të Adolf Hitlerit të vitit 1938” – “Reichenberger Rede”, vëren Barbara Steiner.
Edhe
Kaos në Gjermani, protestuesit anti-AfD përplasen me policinë
“Bauhaus” nuk është e vetmja organizatë kulturore që ndihet e kërcënuar në Saxony-Anhalt.
“Si profesionistë të kulturës, nismëtarë kulturorë dhe artistë, mund të themi se tani kemi vërtet frikë, sepse ajo që po nxitet aty është, në fakt, ideja se arti dhe kultura duhet të jenë ‘gjermane’”, ka thënë Annegret Laabs, drejtoreshë e Kunstmuseum Magdeburg.
Laabs është zëdhënëse e iniciativës “Kultur ist Vielfalt und Heimat”, që përafërsisht përkthehet “Kultura është diversitet dhe atdhe”. Kjo iniciativë bashkon një gamë të gjerë institucionesh kulturore dhe artistësh nga rajoni; në një deklaratë të përbashkët ata paralajmërojnë se planet e AfD-së mund të kenë pasoja të gjera për lirinë artistike, kujtesën historike dhe jetën kulturore publike.
“Të gjithë e dimë se ajo që bëjmë – nga teatrot te muzetë dhe bibliotekat – financohet me paratë e taksapaguesve. Përndryshe, këto institucione nuk do të ekzistonin”, ka thënë Laabs.
Kufizimi i financimit mbi bazën e një përkufizimi arbitrar të asaj se çfarë përbën art “gjerman”, në thelb do të nënkuptonte shkatërrimin e kulturës, shpjegon Laabs.
“Nëse e shohim pamjen e përgjithshme, kuptojmë se kultura dhe arti kanë qenë të lira për shekuj dhe nuk kanë njohur kufij – madje as kufij kombëtarë. Kudo që ekzistojnë kufij kombëtarë, nuk ka më art apo kulturë që meriton këtë emër”.
Përveç kërcënimeve ndaj financimit, programi i AfD-së e përshkruan kulturën ekzistuese gjermane të përkujtimit të Holokaustit si “vazhdimësi të një kompleksi faji”, i cili ka “bllokuar mundësitë për krijimin e një identiteti të qëndrueshëm kombëtar”.
Sipas saj, kjo është një “çrregullim identitar” që duhet “shëruar”, duke u përqendruar te “aspektet pozitive të historisë gjermane”.
Sabine Schramm, drejtoreshë e teatrit të kukullave në Magdeburg, e konsideron “të ardhur keq që ne njerëzit nuk jemi të gatshëm të nxjerrim përfundime nga një histori komplekse – përfundime që kanë rëndësi si për ne si individë, ashtu edhe për ne si shoqëri”.
Ajo thekson se gjatë karrierës së saj 30-vjeçare në teatër është marrë me kulturën gjermane të përkujtimit, duke trajtuar në skenë tmerret e nazizmit.
“Ka qenë gjithmonë e rëndësishme për mua – veçanërisht në produksionet për të rinj – që të tregoj histori që trajtojnë pikërisht këtë çështje: National Socialism, mënyrën se si fillon ai dhe mënyrën se si ndërthuren elementet e ndryshme”, thekson ajo.
Edhe
Mijëra njerëz protestojnë në Gjermani kundër AfD-së së ekstremit të djathtë
“Ende e shoh veten duke qëndruar në skenë dhe duke folur për ‘rezistencën ndaj fillimeve’ – kjo shprehje, ‘rezistenca ndaj fillimeve’, është bërë një klishe”, thotë ajo, duke iu referuar një ideje me të cilën gjermanët janë thellësisht të familjarizuar: pas tmerreve të epokës naziste, brezave pasues u është kërkuar të flasin kundër kërcënimeve ndaj demokracisë – para se të jetë tepër vonë.
“Por ku janë saktësisht fillimet?”, pyet Schramm. “A është ky fillimi, apo jemi ende para fillimit? A jemi pikërisht në mes të tij? Çfarë duhet të bëj për t’u rezistuar fillimeve?”.
