Soutenez TIME. Préservez la vérité.
Culture

Le diocèse de Raška-Prizren demande des modifications au projet de loi relatif à l'Inspection du patrimoine culturel.

Diocèse de Raskë-Prizren

Diocèse de Raskë-Prizren

Dioqeza Rashkë-Prizren e ka kundërshtuar dhe ka kërkuar ndryshime para miratimit në lexim të dytë të Projektligjit për Inspektoratin e Trashëgimisë Kulturore. Në një deklaratë të publikuar në faqen zyrtare, Dioqeza ka thënë se nuk është konsultuar gjatë hartimit të projektligjit dhe ka shprehur shqetësim për kompetencat “e zgjeruara” që, sipas saj, do t’i jepen Inspektoratit. Dioqezës nuk i ka bërë përshtypje deklarimi i ministres së Kulturës, Saranda Bogujevci, e cila në seancën e Kuvendit kur prezantoi projektligjin u shpreh se funksioni i Inspektoratit mbetet i njëjtë, “vetëm se nga një departament bëhet agjenci”. 

Kuvendi i Kosovës, pas mesnatës të së enjtes, e kishte miratuar në lexim të parë Projektligjin për Inspektoratin e Trashëgimisë Kulturore. Projektligji qe kundërshtuar në seancë nga deputetët e Listës Serbe.

E në reagimin e saj të shtunën (sot), Dioqeza ka thënë se me projektligjin e ri, Inspektorati do të ketë kompetenca për të mbikëqyrur punimet në asetet e trashëgimisë kulturore, për t’i ndaluar ato në rrethana të caktuara dhe për të shqyrtuar drejtpërdrejt ligjshmërinë e aktiviteteve ndërtimore në zonat e mbrojtura.

Dioqeza ka shprehur shqetësimin se këto kompetenca mund të përdoren për të anashkaluar garancitë që, sipas saj, i gëzon Kisha përmes Ligjit për Zonat e Veçanta të Mbrojtura dhe Ligjit për Lirinë e Fesë.

“Projektligji nuk e përmend as Ligjin për Zonat e Veçanta të Mbrojtura dhe as Këshillin për Zbatim dhe Monitorim”, thuhet në deklaratë.

Sipas Dioqezës, kjo lë të hapur mundësinë që një institucion me kompetenca të gjera të marrë vendime që prekin drejtpërdrejt vendet e shenjta, ndonëse, sipas saj, Ligji për Zonat e Veçanta të Mbrojtura nuk i jep këtij institucioni autoritet të drejtpërdrejtë brenda këtyre zonave.

Dioqeza ka theksuar se e mbështet mbikëqyrjen profesionale të trashëgimisë kulturore, por ka paralajmëruar se ndalimi i riparimeve ose punimeve të nevojshme mund të ketë pasoja serioze për manastiret dhe komunitetet fetare që jetojnë aty.

Në reagimin e saj, Dioqeza i është referuar edhe Raportit të Komisionit Evropian për Kosovën për vitin 2026, ku, sipas saj, thuhet se interpretimi jo i njëtrajtshëm i ligjit ka çuar në shkelje të Ligjit për Zonat e Veçanta të Mbrojtura.

aussi La liste serbe détourne l'attention du renforcement de l'Inspection du patrimoine culturel. Culture La liste serbe détourne l'attention du renforcement de l'Inspection du patrimoine culturel.

Sipas deklaratës, Komisioni Evropian ka bërë thirrje për një kornizë gjithëpërfshirëse ligjore për mbrojtjen e Kishës dhe që Këshilli për Zbatim dhe Monitorim të jetë në gjendje ta përmbushë plotësisht rolin e tij.

Në fund, Dioqeza ka kërkuar që projektligji të rikthehet për konsultime ose të ndryshohet para miratimit përfundimtar. Ajo kërkon që të përcaktohet qartë se masat e inspektimit nuk mund të kufizojnë të drejtat që, sipas saj, tashmë i garantohen Kishës me ligj dhe as të përdoren për të anashkaluar Këshillin për Zbatim dhe Monitorim.

L’État souhaite renforcer l’Inspection du patrimoine culturel, qui relève du ministère de la Culture et du Tourisme, en lui conférant un statut institutionnel et des compétences supérieurs. Conformément aux dispositions de la loi sur le patrimoine culturel de 2006, le ministère de la Culture a créé l’Inspection en février 2018. Basée à Pristina, l’Inspection conserve la compétence de contrôler la légalité des interventions sur les biens du patrimoine culturel. Elle interdit les travaux qui, sans autorisation, empiètent sur les zones protégées ou le périmètre des monuments, ainsi que les travaux non conformes aux permis délivrés par les institutions du patrimoine culturel. 

Le projet de loi relatif à l'Inspection centrale du patrimoine culturel, élaboré en 2024, stipule que l'IQTK est créée en tant qu'agence exécutive au sein du ministère, qu'elle exerce sa compétence sur l'ensemble du territoire de la République du Kosovo et qu'elle est organisée au niveau central et en antennes locales. Elle est chargée de contrôler et d'évaluer l'état de conservation du patrimoine culturel et, le cas échéant, de prendre les mesures appropriées pour sa préservation et sa protection. La mission principale de l'Inspection demeure la supervision et l'application de la législation en vigueur relative au patrimoine culturel. L'Agence aura pour mandat d'arrêter immédiatement tout travail non autorisé sur les biens du patrimoine culturel, d'ordonner l'arrêt des travaux de conservation et de restauration en cas d'irrégularités constatées lors de leur exécution, et d'engager des poursuites contre les personnes responsables de travaux non autorisés portant atteinte aux biens du patrimoine culturel. 

Lors de sa création au sein du MCYS en 2018, l'Inspection du patrimoine culturel a débuté ses activités avec deux inspecteurs, Labëri Dakaj et Pajtim Zogaj. Ils demeurent les seuls inspecteurs chargés de superviser l'ensemble des municipalités du pays. Le projet de loi prévoit un élargissement de ses compétences, mais il doit encore être soumis au vote de l'Assemblée.