Support TIME. Preserve the truth.
Culture

Not even six months after the deadline was violated, there are no awards in art and culture

Ministry of Culture

Me konkursin e sivjetmë, Ministria e Kulturës ka nisur së aplikuari aktin e ri nënligjor, Rregulloren për çmimet vjetore të artit dhe kulturës. Asnjë çmim s’ka emër të veçantë siç ka qenë deri më tash

Photo: Driton Pacharada

Ministria e Kulturës dhe Turizmit ka shkelur edhe vendimin e vet tok me afatin e përcaktuar për ndarjen e çmimeve në fushën e artit dhe të kulturës, “të reformuara” sivjet. “Ceremonia organizohet më datë 10 qershor në një ambient me qasje për publikun...”, shkruhet në Rregulloren e MKT-së dhe një datë si kjo mbetet vetëm në letër përderisa ka hyrë në nëntor. Përveç kësaj, as për 13 ditë nuk është përgjigjur në pyetjet se përse është tejkaluar afati për ndarjen e çmimeve, deri ku ka shkuar procesi dhe kush janë anëtarët e jurive si dhe kur pritet të përfundojë procesi

Ministria e Kulturës është kurthuar në reformat që i ka bërë vetë. S’po ia del të përfundojë asnjë punë për afatet që i ka përcaktuar. Çmimet në fushën e artit dhe kulturës do të duhej të ndaheshin qysh në pjesën e parë të qershorit. Por as në fillim të nëntorit nuk ka një afat se kur do të bëhet ndarja e çmimeve me të cilat përkrahet krijimtaria artistike në vend. Ministria e Kulturës dhe Turizmit po ashtu është katandisur sa i përket komunikimit me mediat dhe publikun. Për shumë çështje nuk jep informacione. 

“Ceremonia organizohet më datë 10 qershor në një ambient me qasje për publikun, ku ftohen për pjesëmarrje përfaqësuesit e lartë të institucioneve, personalitete të kulturës dhe institucioneve relevante, organizata kulturore, personalitete që bëjnë nominimet dhe publiku i gjerë”, përcakton pika e dytë e nenit 19 të Rregullores për Çmimet vjetore të artit dhe kulturës e miratuar më 2025, kur sqarohet se kur ndahen çmimet. Rregullorja kishte hyrë në fuqi nëpërmjet miratimit nga ish-ministri i Kulturës, Hajrulla Çeku. 

Tashmë janë bërë pesë muaj që nuk respektohet afati i paraparë me Rregullore. Ministria e Kulturës dhe Turizmit s’ka asnjë sqarim për këtë vonesë. As për 13 ditë nuk është përgjigjur në pyetjet se përse është tejkaluar afati për ndarjen e çmimeve, deri ku ka shkuar procesi dhe kush janë anëtarët e jurive si dhe kur pritet të përfundojë procesi.

E njëjta rregullore si akt nënligjor po ashtu përcakton se Këshilli Kombëtar i Arteve i propozon ministrit të Kulturës emrat për juritë profesionale për ndarjen e çmimeve në fushat përkatëse. Anëtarët e këtij organi janë emëruar në korrik të këtij viti. 

Violating deadlines turns out to be meaningless for many actors of the independent cultural scene, who can also make nominations for the fields in which they operate.

“E kuptoj kur shtyrja ndodh një herë ose dy, ose 20 herë, por kjo çështje është bërë problem kronik i MKT-së. Ata, thjesht, janë gjithmonë 10 hapa mbrapa nevojave, kërkesave e synimeve të krijuesve e operatorëve kulturorë në Kosovë. Dhe kjo gjë është bërë e lodhshme, e padurueshme”, kishte thënë në qershor dramaturgu Jeton Neziraj, i cili udhëheq me Qendrën “Multimedia”. Të njëjtën gjë e ka përsëritur edhe tash. 

Kurse Besa Luzha, e cila është drejtoreshë menaxhuese e “Chopin Piano Fest”, në qershor kishte thënë se sigurisht që afatet duhet të respektohen nga të gjithë.

“E kuptoj që mund të ketë ndikuar cikli i zgjedhjeve të shumta dhe vonesat në administrimin e buxhetit e të tjera. Por shpresoj që shumë shpejt ato do të përfundohen, mundësisht brenda muajit qershor”, kishte thënë ajo.

This year, the MKT initially had the nomination deadline until April 12. Then this deadline was extended to April 21. And later it was extended again.

E prej sivjet, asnjë çmim s’ka emër të veçantë, përderisa disa prej tyre janë rikonceptuar edhe sa u përket kategorive, duke mos pasur më vend të dytë e të tretë, por vetëm një çmim. Kurse sa i përket vlerës monetare, ajo është rritur për të gjitha çmimet.

With this year's competition for annual awards in the field of art and culture, the Ministry of Culture has begun to apply the new sub-legal act, the Regulation for annual awards for art and culture. The award for original Albanian drama will no longer bear the name of actress Katarina Josipi, the one for lifetime achievement in cinematography will no longer bear the name of Bekim Fehmiu, the one for literature that of Azem Shkreli, and the one for music that of Niketë Dardani. None of the annual awards for literature will bear the name it has borne until now: for prose "Anton Pashku", for poetry "Ali Podrimja", for children's literature "Vehbi Kikaj", for literary criticism and essays "Ibrahim Rugova" and for the best work translated into Albanian and vice versa "Pjetër Bogdani".

Rregullorja e re, e miratuar vjet përcakton nëntë kategori çmimesh: çmimet në fushën e letërsisë, ato në fushën e arteve skenike, në fushën e kinematografisë, në fushën e muzikës, të artit pamor, në fushën e vallëzimit, në fushën e arkitekturës, çmimi vjetor për përfaqësim ndërkombëtar dhe ai për krijuesit dhe performuesit e rinj.

In literature, the award's subcategories have not been affected in terms of content. And in the drama awards, the "game" has changed. In addition to the tradition of the name, there will no longer be first, second and third place. There will only be one award and it will be in the category of awards in the field of performing arts. The annual award for original Albanian drama holds this title. This category also includes the annual award for the best play, the one for the best direction, the one for the best acting and the one for theatrical creativity. There is no longer a separate award for the play with the greatest international success.

In the cinematography awards, in addition to removing the name of the National Award for Lifetime Achievement that bore the name "Bekim Fehmiu", the subcategory of the Annual Award for Cinematographic Creativity has also been added.
In the music awards, only the name "Niketë Dardani" is missing, while in the visual arts awards, in addition to the removal of Muslim Mulliq's name, subcategories have been added for the annual photography award, the design and multimedia award, and the annual award for the best exhibition, which is awarded to the artist and curator.

A separate category is now the awards in the field of dance. In this category there will be a National Award for Lifetime Achievement in the Field of Dance and then an Annual Award for the Best Folk Dance Choreography, an Annual Award for the Best Contemporary Dance Choreography and an Annual Award for the Best Male or Female Dancer.

Also new this year is the National Award for Lifetime Achievement in the Field of Architecture.

The annual award for international representation is now a separate category and the laureates may be individuals, groups, institutions or formations that have achieved outstanding success in international performances within the last calendar year. According to the new Regulation, this award honors laureates of prestigious international awards or outstanding achievements marked on the international art scene, which have contributed to the promotion of Kosovo's culture and art in the international arena.

Also new this year is the annual Award for Young Creators and Performers, which recognizes individuals or artistic groups at the beginning of their careers who have demonstrated exceptional skills and notable achievements in their field of art, promising serious potential for future artistic development.

Nominations for all award categories can be made by the Kosovo Academy of Sciences and Arts, central cultural institutions, local cultural institutions, academic and scientific institutions, professional art and culture associations, non-governmental organizations and enterprises operating within the independent cultural scene, individuals from the independent cultural scene, and creators and performers themselves.

Sa i përket vlerës monetare, ajo është dyfishuar. Për çmimin kombëtar për arritje jetësore shpërblimi është 10 mijë euro, kurse për çmimin vjetor, 5 mijë euro. E Ministria e Kulturës dhe Turizmit në këtë fundvit s’i ka mirë hesapet me buxhet. Ka kërkuar nga institucionet që të ulin shpenzimet me të madhe dhe të mos i llogarisin premtimet për rritje të buxhetit. Kurse përkrahja për skenën e pavarur kulturore nëpërmjet thirrjeve të këtij viti, s’e arrin milionëshin.