KOHA.net

Στηρίξτε το TIME. Διαφυλάξτε την αλήθεια.
Πολιτισμός

Ούτε έξι μήνες μετά την παραβίαση της προθεσμίας, δεν υπάρχουν βραβεία στην τέχνη και τον πολιτισμό

Υπουργείο Πολιτισμού

Me konkursin e sivjetmë, Ministria e Kulturës ka nisur së aplikuari aktin e ri nënligjor, Rregulloren për çmimet vjetore të artit dhe kulturës. Asnjë çmim s’ka emër të veçantë siç ka qenë deri më tash

Φωτογραφία: Driton Pacharada

Ministria e Kulturës dhe Turizmit ka shkelur edhe vendimin e vet tok me afatin e përcaktuar për ndarjen e çmimeve në fushën e artit dhe të kulturës, “të reformuara” sivjet. “Ceremonia organizohet më datë 10 qershor në një ambient me qasje për publikun...”, shkruhet në Rregulloren e MKT-së dhe një datë si kjo mbetet vetëm në letër përderisa ka hyrë në nëntor. Përveç kësaj, as për 13 ditë nuk është përgjigjur në pyetjet se përse është tejkaluar afati për ndarjen e çmimeve, deri ku ka shkuar procesi dhe kush janë anëtarët e jurive si dhe kur pritet të përfundojë procesi

Ministria e Kulturës është kurthuar në reformat që i ka bërë vetë. S’po ia del të përfundojë asnjë punë për afatet që i ka përcaktuar. Çmimet në fushën e artit dhe kulturës do të duhej të ndaheshin qysh në pjesën e parë të qershorit. Por as në fillim të nëntorit nuk ka një afat se kur do të bëhet ndarja e çmimeve me të cilat përkrahet krijimtaria artistike në vend. Ministria e Kulturës dhe Turizmit po ashtu është katandisur sa i përket komunikimit me mediat dhe publikun. Për shumë çështje nuk jep informacione. 

“Ceremonia organizohet më datë 10 qershor në një ambient me qasje për publikun, ku ftohen për pjesëmarrje përfaqësuesit e lartë të institucioneve, personalitete të kulturës dhe institucioneve relevante, organizata kulturore, personalitete që bëjnë nominimet dhe publiku i gjerë”, përcakton pika e dytë e nenit 19 të Rregullores për Çmimet vjetore të artit dhe kulturës e miratuar më 2025, kur sqarohet se kur ndahen çmimet. Rregullorja kishte hyrë në fuqi nëpërmjet miratimit nga ish-ministri i Kulturës, Hajrulla Çeku. 

Tashmë janë bërë pesë muaj që nuk respektohet afati i paraparë me Rregullore. Ministria e Kulturës dhe Turizmit s’ka asnjë sqarim për këtë vonesë. As për 13 ditë nuk është përgjigjur në pyetjet se përse është tejkaluar afati për ndarjen e çmimeve, deri ku ka shkuar procesi dhe kush janë anëtarët e jurive si dhe kur pritet të përfundojë procesi.

E njëjta rregullore si akt nënligjor po ashtu përcakton se Këshilli Kombëtar i Arteve i propozon ministrit të Kulturës emrat për juritë profesionale për ndarjen e çmimeve në fushat përkatëse. Anëtarët e këtij organi janë emëruar në korrik të këtij viti. 

Η παραβίαση των προθεσμιών αποδεικνύεται άνευ νοήματος για πολλούς παράγοντες της ανεξάρτητης πολιτιστικής σκηνής, οι οποίοι μπορούν επίσης να υποβάλουν υποψηφιότητες για τους τομείς στους οποίους δραστηριοποιούνται.

“E kuptoj kur shtyrja ndodh një herë ose dy, ose 20 herë, por kjo çështje është bërë problem kronik i MKT-së. Ata, thjesht, janë gjithmonë 10 hapa mbrapa nevojave, kërkesave e synimeve të krijuesve e operatorëve kulturorë në Kosovë. Dhe kjo gjë është bërë e lodhshme, e padurueshme”, kishte thënë në qershor dramaturgu Jeton Neziraj, i cili udhëheq me Qendrën “Multimedia”. Të njëjtën gjë e ka përsëritur edhe tash. 

Kurse Besa Luzha, e cila është drejtoreshë menaxhuese e “Chopin Piano Fest”, në qershor kishte thënë se sigurisht që afatet duhet të respektohen nga të gjithë.

“E kuptoj që mund të ketë ndikuar cikli i zgjedhjeve të shumta dhe vonesat në administrimin e buxhetit e të tjera. Por shpresoj që shumë shpejt ato do të përfundohen, mundësisht brenda muajit qershor”, kishte thënë ajo.

Φέτος, το MKT είχε αρχικά ως προθεσμία υποβολής υποψηφιοτήτων έως τις 12 Απριλίου. Στη συνέχεια, η προθεσμία αυτή παρατάθηκε έως τις 21 Απριλίου. Και αργότερα παρατάθηκε ξανά.

E prej sivjet, asnjë çmim s’ka emër të veçantë, përderisa disa prej tyre janë rikonceptuar edhe sa u përket kategorive, duke mos pasur më vend të dytë e të tretë, por vetëm një çmim. Kurse sa i përket vlerës monetare, ajo është rritur për të gjitha çmimet.

Με τον φετινό διαγωνισμό για τα ετήσια βραβεία στον τομέα της τέχνης και του πολιτισμού, το Υπουργείο Πολιτισμού άρχισε να εφαρμόζει τη νέα υπονομευτική πράξη, τον Κανονισμό για τα ετήσια βραβεία τέχνης και πολιτισμού. Το βραβείο για το πρωτότυπο αλβανικό δράμα δεν θα φέρει πλέον το όνομα της ηθοποιού Καταρίνα Γιόσιπι, αυτό για το σύνολο του έργου στον κινηματογράφο δεν θα φέρει πλέον το όνομα του Μπεκίμ Φεχμίου, αυτό για τη λογοτεχνία του Αζέμ Σκρέλι και αυτό για τη μουσική του Νικήτε Νταρντάνι. Κανένα από τα ετήσια βραβεία λογοτεχνίας δεν θα φέρει το όνομα που έφερε μέχρι τώρα: για την πεζογραφία «Άντον Πάσκου», για την ποίηση «Αλί Ποντρίμγια», για την παιδική λογοτεχνία «Βέχμπι Κικάϊ», για την λογοτεχνική κριτική και τα δοκίμια «Ιμπραήμ Ρουγκόβα» και για το καλύτερο έργο που μεταφράστηκε στα αλβανικά και αντίστροφα «Πιέτρ Μπογκντάνι».

Rregullorja e re, e miratuar vjet përcakton nëntë kategori çmimesh: çmimet në fushën e letërsisë, ato në fushën e arteve skenike, në fushën e kinematografisë, në fushën e muzikës, të artit pamor, në fushën e vallëzimit, në fushën e arkitekturës, çmimi vjetor për përfaqësim ndërkombëtar dhe ai për krijuesit dhe performuesit e rinj.

Στη λογοτεχνία, οι υποκατηγορίες των βραβείων δεν έχουν επηρεαστεί ως προς το περιεχόμενο. Και στα βραβεία δράματος, το «παιχνίδι» έχει αλλάξει. Εκτός από την παράδοση του ονόματος, δεν θα υπάρχει πλέον πρώτη, δεύτερη και τρίτη θέση. Θα υπάρχει μόνο ένα βραβείο και θα είναι στην κατηγορία των βραβείων στον τομέα των παραστατικών τεχνών. Το ετήσιο βραβείο για πρωτότυπο αλβανικό δράμα έχει αυτόν τον τίτλο. Αυτή η κατηγορία περιλαμβάνει επίσης το ετήσιο βραβείο για το καλύτερο έργο, αυτό για την καλύτερη σκηνοθεσία, αυτό για την καλύτερη ερμηνεία και αυτό για τη θεατρική δημιουργικότητα. Δεν υπάρχει πλέον ξεχωριστό βραβείο για το έργο με τη μεγαλύτερη διεθνή επιτυχία.

Στα βραβεία κινηματογράφου, εκτός από την αφαίρεση του ονόματος του Εθνικού Βραβείου για Συνολικό Επιτεύγμα που έφερε το όνομα «Bekim Fehmiu», έχει προστεθεί και η υποκατηγορία του Ετήσιου Βραβείου Κινηματογραφικής Δημιουργικότητας.
Στα βραβεία μουσικής απουσιάζει μόνο το όνομα «Niketë Dardani», ενώ στα βραβεία εικαστικών τεχνών, εκτός από την αφαίρεση του ονόματος του Muslim Mulliq, έχουν προστεθεί υποκατηγορίες για το ετήσιο βραβείο φωτογραφίας, το βραβείο σχεδιασμού και πολυμέσων και το ετήσιο βραβείο για την καλύτερη έκθεση, το οποίο απονέμεται στον καλλιτέχνη και τον επιμελητή.

Ξεχωριστή κατηγορία αποτελούν πλέον τα βραβεία στον τομέα του χορού. Σε αυτήν την κατηγορία θα υπάρχει ένα Εθνικό Βραβείο για το Συνολικό Επιτεύγμα στον Τομέα του Χορού και στη συνέχεια ένα Ετήσιο Βραβείο για την Καλύτερη Χορογραφία Λαϊκού Χορού, ένα Ετήσιο Βραβείο για την Καλύτερη Χορογραφία Σύγχρονου Χορού και ένα Ετήσιο Βραβείο για τον Καλύτερο Άνδρα ή Γυναίκα Χορευτή.

Επίσης, νέο φέτος είναι το Εθνικό Βραβείο για Συνολικό Επιτεύγμα στον Τομέα της Αρχιτεκτονικής.

Το ετήσιο βραβείο για διεθνή εκπροσώπηση αποτελεί πλέον ξεχωριστή κατηγορία και οι βραβευθέντες μπορούν να είναι άτομα, ομάδες, ιδρύματα ή φορείς που έχουν σημειώσει εξαιρετική επιτυχία σε διεθνείς παραστάσεις κατά το τελευταίο ημερολογιακό έτος. Σύμφωνα με τον νέο Κανονισμό, το βραβείο αυτό τιμά τους βραβευθέντες με έγκριτα διεθνή βραβεία ή εξαιρετικά επιτεύγματα που έχουν σημειωθεί στη διεθνή καλλιτεχνική σκηνή και τα οποία έχουν συμβάλει στην προώθηση του πολιτισμού και της τέχνης του Κοσσυφοπεδίου στη διεθνή σκηνή.

Επίσης, νέο φέτος είναι το ετήσιο Βραβείο για Νέους Δημιουργούς και Ερμηνευτές, το οποίο αναγνωρίζει άτομα ή καλλιτεχνικές ομάδες στην αρχή της καριέρας τους που έχουν επιδείξει εξαιρετικές δεξιότητες και αξιοσημείωτα επιτεύγματα στον τομέα της τέχνης τους, υπόσχοντας σοβαρές δυνατότητες για μελλοντική καλλιτεχνική ανάπτυξη.

Υποψηφιότητες για όλες τις κατηγορίες βραβείων μπορούν να υποβληθούν από την Ακαδημία Επιστημών και Τεχνών του Κοσσυφοπεδίου, κεντρικά πολιτιστικά ιδρύματα, τοπικά πολιτιστικά ιδρύματα, ακαδημαϊκά και επιστημονικά ιδρύματα, επαγγελματικούς συλλόγους τέχνης και πολιτισμού, μη κυβερνητικές οργανώσεις και επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην ανεξάρτητη πολιτιστική σκηνή, άτομα από την ανεξάρτητη πολιτιστική σκηνή και τους ίδιους τους δημιουργούς και ερμηνευτές.

Sa i përket vlerës monetare, ajo është dyfishuar. Për çmimin kombëtar për arritje jetësore shpërblimi është 10 mijë euro, kurse për çmimin vjetor, 5 mijë euro. E Ministria e Kulturës dhe Turizmit në këtë fundvit s’i ka mirë hesapet me buxhet. Ka kërkuar nga institucionet që të ulin shpenzimet me të madhe dhe të mos i llogarisin premtimet për rritje të buxhetit. Kurse përkrahja për skenën e pavarur kulturore nëpërmjet thirrjeve të këtij viti, s’e arrin milionëshin.