-
Par:
Chaban Maxharraj
- 4 novembre 2026 08h00
- Partager à:
Ministria e Kulturës dhe Turizmit ka shkelur edhe vendimin e vet tok me afatin e përcaktuar për ndarjen e çmimeve në fushën e artit dhe të kulturës, “të reformuara” sivjet. “Ceremonia organizohet më datë 10 qershor në një ambient me qasje për publikun...”, shkruhet në Rregulloren e MKT-së dhe një datë si kjo mbetet vetëm në letër përderisa ka hyrë në nëntor. Përveç kësaj, as për 13 ditë nuk është përgjigjur në pyetjet se përse është tejkaluar afati për ndarjen e çmimeve, deri ku ka shkuar procesi dhe kush janë anëtarët e jurive si dhe kur pritet të përfundojë procesi
Ministria e Kulturës është kurthuar në reformat që i ka bërë vetë. S’po ia del të përfundojë asnjë punë për afatet që i ka përcaktuar. Çmimet në fushën e artit dhe kulturës do të duhej të ndaheshin qysh në pjesën e parë të qershorit. Por as në fillim të nëntorit nuk ka një afat se kur do të bëhet ndarja e çmimeve me të cilat përkrahet krijimtaria artistike në vend. Ministria e Kulturës dhe Turizmit po ashtu është katandisur sa i përket komunikimit me mediat dhe publikun. Për shumë çështje nuk jep informacione.
“Ceremonia organizohet më datë 10 qershor në një ambient me qasje për publikun, ku ftohen për pjesëmarrje përfaqësuesit e lartë të institucioneve, personalitete të kulturës dhe institucioneve relevante, organizata kulturore, personalitete që bëjnë nominimet dhe publiku i gjerë”, përcakton pika e dytë e nenit 19 të Rregullores për Çmimet vjetore të artit dhe kulturës e miratuar më 2025, kur sqarohet se kur ndahen çmimet. Rregullorja kishte hyrë në fuqi nëpërmjet miratimit nga ish-ministri i Kulturës, Hajrulla Çeku.
Tashmë janë bërë pesë muaj që nuk respektohet afati i paraparë me Rregullore. Ministria e Kulturës dhe Turizmit s’ka asnjë sqarim për këtë vonesë. As për 13 ditë nuk është përgjigjur në pyetjet se përse është tejkaluar afati për ndarjen e çmimeve, deri ku ka shkuar procesi dhe kush janë anëtarët e jurive si dhe kur pritet të përfundojë procesi.
E njëjta rregullore si akt nënligjor po ashtu përcakton se Këshilli Kombëtar i Arteve i propozon ministrit të Kulturës emrat për juritë profesionale për ndarjen e çmimeve në fushat përkatëse. Anëtarët e këtij organi janë emëruar në korrik të këtij viti.
Pour de nombreux acteurs de la scène culturelle indépendante, le non-respect des délais s'avère dénué de sens, car ils peuvent également soumettre des candidatures dans les domaines où ils évoluent.
“E kuptoj kur shtyrja ndodh një herë ose dy, ose 20 herë, por kjo çështje është bërë problem kronik i MKT-së. Ata, thjesht, janë gjithmonë 10 hapa mbrapa nevojave, kërkesave e synimeve të krijuesve e operatorëve kulturorë në Kosovë. Dhe kjo gjë është bërë e lodhshme, e padurueshme”, kishte thënë në qershor dramaturgu Jeton Neziraj, i cili udhëheq me Qendrën “Multimedia”. Të njëjtën gjë e ka përsëritur edhe tash.
Kurse Besa Luzha, e cila është drejtoreshë menaxhuese e “Chopin Piano Fest”, në qershor kishte thënë se sigurisht që afatet duhet të respektohen nga të gjithë.
“E kuptoj që mund të ketë ndikuar cikli i zgjedhjeve të shumta dhe vonesat në administrimin e buxhetit e të tjera. Por shpresoj që shumë shpejt ato do të përfundohen, mundësisht brenda muajit qershor”, kishte thënë ajo.
Cette année, la date limite de dépôt des candidatures pour le MKT était initialement fixée au 12 avril. Cette date limite a ensuite été repoussée au 21 avril, puis à nouveau.
E prej sivjet, asnjë çmim s’ka emër të veçantë, përderisa disa prej tyre janë rikonceptuar edhe sa u përket kategorive, duke mos pasur më vend të dytë e të tretë, por vetëm një çmim. Kurse sa i përket vlerës monetare, ajo është rritur për të gjitha çmimet.
À l'occasion du concours annuel des prix artistiques et culturels de cette année, le ministère de la Culture a mis en application le nouveau règlement relatif à ces prix. Le prix du meilleur drame albanais original ne portera plus le nom de l'actrice Katarina Josipi, celui récompensant l'ensemble d'une carrière cinématographique ne portera plus celui de Bekim Fehmiu, celui de littérature celui d'Azem Shkreli, ni celui de musique celui de Niketë Dardani. Aucun des prix littéraires annuels ne conservera son appellation actuelle : pour la prose, « Anton Pashku », pour la poésie, « Ali Podrimja », pour la littérature jeunesse, « Vehbi Kikaj », pour la critique littéraire et les essais, « Ibrahim Rugova », et pour la meilleure œuvre traduite en albanais et vice-versa, « Pjetër Bogdani ».
Rregullorja e re, e miratuar vjet përcakton nëntë kategori çmimesh: çmimet në fushën e letërsisë, ato në fushën e arteve skenike, në fushën e kinematografisë, në fushën e muzikës, të artit pamor, në fushën e vallëzimit, në fushën e arkitekturës, çmimi vjetor për përfaqësim ndërkombëtar dhe ai për krijuesit dhe performuesit e rinj.
En littérature, le contenu des sous-catégories reste inchangé. Quant aux prix de théâtre, la formule a évolué. Outre la tradition du nom, il n'y aura plus de premier, deuxième et troisième prix. Un seul prix sera décerné, dans la catégorie des arts du spectacle. Ce prix annuel, récompensant une pièce de théâtre albanaise originale, porte désormais ce titre. Cette catégorie comprend également le prix annuel de la meilleure pièce, celui de la meilleure mise en scène, celui du meilleur acteur et celui de la créativité théâtrale. Il n'existe plus de prix distinct pour la pièce ayant connu le plus grand succès international.
Dans la catégorie des prix de la cinématographie, outre la suppression du nom du Prix national pour l'ensemble d'une carrière qui portait le nom de « Bekim Fehmiu », la sous-catégorie du Prix annuel de la créativité cinématographique a également été ajoutée.
Dans la catégorie musique, seul le nom de « Niketë Dardani » manque à l'appel, tandis que dans la catégorie arts visuels, outre la suppression du nom de Muslim Mulliq, des sous-catégories ont été ajoutées pour le prix annuel de photographie, le prix du design et du multimédia, et le prix annuel de la meilleure exposition, qui récompense l'artiste et le commissaire d'exposition.
Une catégorie distincte est désormais dédiée aux prix de danse. Elle comprendra un Prix national pour l'ensemble d'une carrière en danse, un Prix annuel de la meilleure chorégraphie de danse folklorique, un Prix annuel de la meilleure chorégraphie de danse contemporaine et un Prix annuel du meilleur danseur ou de la meilleure danseuse.
Autre nouveauté cette année : le Prix national pour l’ensemble d’une carrière dans le domaine de l’architecture.
Le prix annuel de la représentation internationale constitue désormais une catégorie distincte et les lauréats peuvent être des personnes physiques, des groupes, des institutions ou des formations ayant obtenu un succès exceptionnel lors de leurs prestations internationales au cours de l'année civile précédente. Conformément au nouveau règlement, ce prix récompense les lauréats de prix internationaux prestigieux ou les personnes ayant réalisé des performances remarquables sur la scène artistique internationale, contribuant ainsi au rayonnement de la culture et de l'art du Kosovo à l'international.
Autre nouveauté cette année : le Prix annuel des jeunes créateurs et interprètes, qui récompense des individus ou des groupes artistiques en début de carrière ayant fait preuve de compétences exceptionnelles et de réalisations remarquables dans leur domaine artistique, et qui promettent un potentiel important pour leur développement artistique futur.
Les candidatures pour toutes les catégories de prix peuvent être soumises par l'Académie des sciences et des arts du Kosovo, les institutions culturelles centrales, les institutions culturelles locales, les institutions académiques et scientifiques, les associations professionnelles d'art et de culture, les organisations non gouvernementales et les entreprises opérant au sein de la scène culturelle indépendante, les individus de la scène culturelle indépendante, ainsi que les créateurs et les artistes eux-mêmes.
Sa i përket vlerës monetare, ajo është dyfishuar. Për çmimin kombëtar për arritje jetësore shpërblimi është 10 mijë euro, kurse për çmimin vjetor, 5 mijë euro. E Ministria e Kulturës dhe Turizmit në këtë fundvit s’i ka mirë hesapet me buxhet. Ka kërkuar nga institucionet që të ulin shpenzimet me të madhe dhe të mos i llogarisin premtimet për rritje të buxhetit. Kurse përkrahja për skenën e pavarur kulturore nëpërmjet thirrjeve të këtij viti, s’e arrin milionëshin.