-
Од:
Шабан Машарај
- 4 ноември 2026 08:00 часот
- Споделете на:
Ministria e Kulturës dhe Turizmit ka shkelur edhe vendimin e vet tok me afatin e përcaktuar për ndarjen e çmimeve në fushën e artit dhe të kulturës, “të reformuara” sivjet. “Ceremonia organizohet më datë 10 qershor në një ambient me qasje për publikun...”, shkruhet në Rregulloren e MKT-së dhe një datë si kjo mbetet vetëm në letër përderisa ka hyrë në nëntor. Përveç kësaj, as për 13 ditë nuk është përgjigjur në pyetjet se përse është tejkaluar afati për ndarjen e çmimeve, deri ku ka shkuar procesi dhe kush janë anëtarët e jurive si dhe kur pritet të përfundojë procesi
Ministria e Kulturës është kurthuar në reformat që i ka bërë vetë. S’po ia del të përfundojë asnjë punë për afatet që i ka përcaktuar. Çmimet në fushën e artit dhe kulturës do të duhej të ndaheshin qysh në pjesën e parë të qershorit. Por as në fillim të nëntorit nuk ka një afat se kur do të bëhet ndarja e çmimeve me të cilat përkrahet krijimtaria artistike në vend. Ministria e Kulturës dhe Turizmit po ashtu është katandisur sa i përket komunikimit me mediat dhe publikun. Për shumë çështje nuk jep informacione.
“Ceremonia organizohet më datë 10 qershor në një ambient me qasje për publikun, ku ftohen për pjesëmarrje përfaqësuesit e lartë të institucioneve, personalitete të kulturës dhe institucioneve relevante, organizata kulturore, personalitete që bëjnë nominimet dhe publiku i gjerë”, përcakton pika e dytë e nenit 19 të Rregullores për Çmimet vjetore të artit dhe kulturës e miratuar më 2025, kur sqarohet se kur ndahen çmimet. Rregullorja kishte hyrë në fuqi nëpërmjet miratimit nga ish-ministri i Kulturës, Hajrulla Çeku.
Tashmë janë bërë pesë muaj që nuk respektohet afati i paraparë me Rregullore. Ministria e Kulturës dhe Turizmit s’ka asnjë sqarim për këtë vonesë. As për 13 ditë nuk është përgjigjur në pyetjet se përse është tejkaluar afati për ndarjen e çmimeve, deri ku ka shkuar procesi dhe kush janë anëtarët e jurive si dhe kur pritet të përfundojë procesi.
E njëjta rregullore si akt nënligjor po ashtu përcakton se Këshilli Kombëtar i Arteve i propozon ministrit të Kulturës emrat për juritë profesionale për ndarjen e çmimeve në fushat përkatëse. Anëtarët e këtij organi janë emëruar në korrik të këtij viti.
Прекршувањето на роковите се покажува бесмислено за многу актери на независната културна сцена, кои исто така можат да даваат номинации за областите во кои работат.
“E kuptoj kur shtyrja ndodh një herë ose dy, ose 20 herë, por kjo çështje është bërë problem kronik i MKT-së. Ata, thjesht, janë gjithmonë 10 hapa mbrapa nevojave, kërkesave e synimeve të krijuesve e operatorëve kulturorë në Kosovë. Dhe kjo gjë është bërë e lodhshme, e padurueshme”, kishte thënë në qershor dramaturgu Jeton Neziraj, i cili udhëheq me Qendrën “Multimedia”. Të njëjtën gjë e ka përsëritur edhe tash.
Kurse Besa Luzha, e cila është drejtoreshë menaxhuese e “Chopin Piano Fest”, në qershor kishte thënë se sigurisht që afatet duhet të respektohen nga të gjithë.
“E kuptoj që mund të ketë ndikuar cikli i zgjedhjeve të shumta dhe vonesat në administrimin e buxhetit e të tjera. Por shpresoj që shumë shpejt ato do të përfundohen, mundësisht brenda muajit qershor”, kishte thënë ajo.
Оваа година, МКТ првично имаше рок за номинирање до 12 април. Потоа овој рок беше продолжен до 21 април. А подоцна беше повторно продолжен.
E prej sivjet, asnjë çmim s’ka emër të veçantë, përderisa disa prej tyre janë rikonceptuar edhe sa u përket kategorive, duke mos pasur më vend të dytë e të tretë, por vetëm një çmim. Kurse sa i përket vlerës monetare, ajo është rritur për të gjitha çmimet.
Со овогодинешниот конкурс за годишни награди од областа на уметноста и културата, Министерството за култура започна да го применува новиот подзаконски акт, Правилникот за годишни награди за уметност и култура. Наградата за оригинална албанска драма повеќе нема да го носи името на актерката Катарина Јосипи, онаа за животно дело во кинематографијата повеќе нема да го носи името на Беким Фехмиу, онаа за литература на Азем Шкрели, а онаа за музика на Никета Дардани. Ниту една од годишните награди за литература нема да го носи името што го носеше досега: за проза „Антон Пашку“, за поезија „Али Подримја“, за детска литература „Вехби Кикај“, за литературна критика и есеи „Ибрахим Ругова“ и за најдобро дело преведено на албански јазик и обратно „Пјетер Богдани“.
Rregullorja e re, e miratuar vjet përcakton nëntë kategori çmimesh: çmimet në fushën e letërsisë, ato në fushën e arteve skenike, në fushën e kinematografisë, në fushën e muzikës, të artit pamor, në fushën e vallëzimit, në fushën e arkitekturës, çmimi vjetor për përfaqësim ndërkombëtar dhe ai për krijuesit dhe performuesit e rinj.
Во литературата, подкатегориите на наградите не се засегнати во однос на содржината. А кај наградите за драма, „играта“ се промени. Покрај традицијата на името, повеќе нема да има прво, второ и трето место. Ќе има само една награда и таа ќе биде во категоријата награди од областа на сценските уметности. Годишната награда за оригинална албанска драма ја носи оваа титула. Во оваа категорија спаѓаат и годишната награда за најдобра претстава, онаа за најдобра режија, онаа за најдобра глума и онаа за театарска креативност. За претставата со најголем меѓународен успех, повеќе нема да има посебна награда.
Во наградите за кинематографија, покрај отстранувањето на името на Националната награда за животно дело што го носеше името „Беким Фехмиу“, додадена е и подкатегоријата Годишна награда за кинематографска креативност.
На музичките награди недостасува само името „Никете Дардани“, додека на наградите за визуелни уметности, покрај отстранувањето на името на Муслим Мулик, додадени се поткатегории за годишната награда за фотографија, наградата за дизајн и мултимедија и годишната награда за најдобра изложба, која се доделува на уметникот и кураторот.
Посебна категорија сега се наградите во областа на танцот. Во оваа категорија ќе има Национална награда за животно дело во областа на танцот, а потоа и годишна награда за најдобра кореографија на фолклорен танц, годишна награда за најдобра кореографија на современ танц и годишна награда за најдобар машки или женски танчер.
Исто така, новост оваа година е Националната награда за животно дело во областа на архитектурата.
Годишната награда за меѓународно претставување сега е посебна категорија, а лауреатите можат да бидат поединци, групи, институции или формации кои постигнале извонреден успех на меѓународни настапи во текот на изминатата календарска година. Според новата Регулатива, оваа награда им оддава почит на лауреати на престижни меѓународни награди или извонредни достигнувања одбележани на меѓународната уметничка сцена, кои придонеле за промоција на културата и уметноста на Косово на меѓународната сцена.
Исто така, новина оваа година е годишната Награда за млади творци и изведувачи, која им оддава признание на поединци или уметнички групи на почетокот на нивната кариера кои покажале исклучителни вештини и значајни достигнувања во својата област на уметност, ветувајќи сериозен потенцијал за иден уметнички развој.
Номинации за сите категории на награди можат да поднесат Косовската академија на науките и уметностите, централните културни институции, локалните културни институции, академските и научните институции, професионалните уметнички и културни здруженија, невладините организации и претпријатијата што работат во рамките на независната културна сцена, поединци од независната културна сцена и самите творци и изведувачи.
Sa i përket vlerës monetare, ajo është dyfishuar. Për çmimin kombëtar për arritje jetësore shpërblimi është 10 mijë euro, kurse për çmimin vjetor, 5 mijë euro. E Ministria e Kulturës dhe Turizmit në këtë fundvit s’i ka mirë hesapet me buxhet. Ka kërkuar nga institucionet që të ulin shpenzimet me të madhe dhe të mos i llogarisin premtimet për rritje të buxhetit. Kurse përkrahja për skenën e pavarur kulturore nëpërmjet thirrjeve të këtij viti, s’e arrin milionëshin.