OKB-ja thotë se do të inspektojë vendet e pasurimit bërthamor të Iranit

Kreu i agjencisë bërthamore të OKB-së, Rafael Grossi, ka sinjalizuar të mërkurën se vendet e pasurimit bërthamor iranian do të vizitoheshin nga inspektorët e tij, një komponent kyç në marrëveshjen e përkohshme midis Shteteve të Bashkuara dhe Iranit për të arritur në fund të luftës.

Që kur Izraeli ka nisur luftën 12-ditore kundër Iranit në vitin 2025, Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë Atomike (IAEA) është bllokuar nga Teherani për vizita në vendet e pasurimit, ku besohet se Republika Islamike ruan mjaftueshëm uranium shumë të pasuruar, për të ndërtuar potencialisht deri në 10 armë bërthamore. Irani prej kohësh ka pohuar se programi i tij është paqësor, megjithëse është i vetmi vend në botë që ka uranium të pasuruar deri në 60% pastërti, pa një program armësh.

SHBA-ja dhe Irani kanë bërë deklarata kontradiktore të martën në lidhje me inspektimet e mundshme në këto vende.

“Mund t’i kuptoj deklaratat politike, ato janë pjesë e realitetit, por gjëja themelore që dua t’ju kujtoj dhe t’ju tërheq vëmendjen është se ka pasur një Memorandum Mirëkuptimi, të nënshkruar nga të dy presidentët”, u ka thënë Grossi gazetarëve në një konferencë për shtyp në centralin bërthamor Fukushima Daiichi të goditur nga cunami.

Marrëveshja "thotë në mënyrë të qartë se aktivitetet bërthamore që do të kryhen në lidhje me objektet e materialeve bërthamore do të mbikëqyren nga IAEA, në të gjitha letrat", ka thënë ai. 

"Padyshim, për ta bërë këtë, ne do të duhet të inspektojmë. Nëse kjo ndodh pasnesër, pas një jave apo pas 10 ditësh, është e rëndësishme, por jo thelbësore. Kjo do të ndodhë”, ka shtuar ai.

Nuk ka pasur ende ndonjë reagim nga Irani lidhur me deklaratën e Grossit. 

Të martën, zëdhënësi i ministrisë së Jashtme të Iranit, Esmail Baghaei, u ka thënë gazetarëve në Teheran se inspektorët e OKB-së nuk ishin planifikuar të ekzaminonin vendet bërthamore të bombarduara nga SHBA-ja vitin e kaluar, duke hedhur poshtë komentet e bëra një ditë më parë nga zëvendëspresidenti i SHBA-së, JD Vance.

SHBA-ja dhe Irani kanë rënë dakord për një marrëveshje javën e kaluar që i kërkon Teheranit të hollojë rezervat e tij të uraniumit të pasuruar dhe të heq dorë nga sanksionet e mbështetura nga SHBA-ja ndaj vendit, ndërsa i japin secilës palë 60 ditë për të arritur marrëveshje më të gjera.

Por armëpushimi i pasigurt është vënë në provë tashmë nga Irani duke thënë se e mbylli përsëri ngushticën për shkak të luftimeve midis Izraelit dhe milicisë Hezbollah të mbështetur nga Irani në Liban.

Dhuna ka shpërthyer përsëri në Liban të martën, por nuk u përshkallëzua.