Kapja e liderit venezuelian Nicolas Maduro nga Shtetet e Bashkuara, e cilësuar nga Presidenti Donald Trump si “tronditëse dhe e fuqishme” lë pas paqartësi për atë se kush po drejton vendin e pasur me naftë.
Trump tha të shtunën se zëvendëspresidentja Delcy Rodriguez, pjesë e kabinës së fuqishme në krye të qeverisë, ishte betuar pas arrestimit të Maduros dhe kishte komunikuar me sekretarin amerikan të Shtetit, Marco Rubio, duke nxitur spekulime se ajo mund të marrë drejtimin. Sipas Kushtetutës së Venezuelës, Rodriguez bëhet presidente në detyrë në mungesë të Maduros, ndërsa gjykata e lartë e vendit e urdhëroi të marrë rolin të shtunën vonë në mbrëmje.
Megjithatë, pak pas deklaratave të Trump, Rodriguez u shfaq në televizionin shtetëror së bashku me vëllain e saj, kryetarin e Asamblesë Kombëtare Jorge Rodriguez, Ministrin e Brendshëm Diosdado Cabello dhe Ministrin e Mbrojtjes Vladimir Padrino Lopez, duke deklaruar se Maduro mbetet presidenti i vetëm i Venezuelës. Pjesëmarrja e përbashkët tregoi se grupi që ndante pushtetin me Maduron mbetet i bashkuar, të paktën për tani.
Trump mbylli gjithashtu mundësinë e bashkëpunimit me lideren e opozitës dhe fituesen e Çmimit Nobel, Maria Corina Machado, e konsideruar gjerësisht si kundërshtarja më e besueshme e Maduros, duke thënë se ajo nuk ka mbështetje brenda vendit. Pas përjashtimit të Machados nga zgjedhjet presidenciale të Venezuelës në 2024, vëzhguesit ndërkombëtarë thonë se kandidati i saj zëvendësues fitoi me shumicë të madhe, pavarësisht pretendimeve të qeverisë së Maduros për fitoren.
Ekuilibri civil-ushtarak
Për më shumë se një dekadë, pushteti real në Venezuelë është mbajtur nga një rreth i vogël zyrtarësh të lartë. Analistët dhe zyrtarët thonë se sistemi varet nga një rrjet i gjerë besnikësh dhe organeve të sigurisë, i ushqyer nga korrupsioni.
Brenda këtij rrethi të brendshëm mbizotëron një ekuilibër civil-ushtarak. Çdo anëtar ka interesat dhe rrjetet e patronazhit të tij. Aktualisht, Rodriguez dhe vëllai i saj përfaqësojnë anën civile, ndërsa Padrino dhe Cabello përfaqësojnë anën ushtarake. Kjo strukturë pushteti e bën shpërbërjen e qeverisë aktuale më komplekse sesa largimi i vetëm i Maduros, sipas intervistave me zyrtarë aktualë dhe të mëparshëm amerikanë, analistë ushtarakë venezuelianë dhe konsulentë të sigurisë për opozitën e Venezuelës.
“Nëse do të largoni sa të doni pjesë të qeverisë së Venezuelës, do të duhet të jenë shumë aktorë në nivele të ndryshme për të lëvizur gjërat,” tha një ish-zyrtar amerikan i përfshirë në hetime penale në Venezuelë.
Një pikëpyetje e madhe mbetet Cabello, i cili ushtron ndikim mbi ushtrinë dhe agjencitë e kundërzbulimit civil, që kryejnë spiunazh të gjerë brenda vendit. “Fokusimi tani është tek Diosdado Cabello,” tha strategu ushtarak venezuelian Jose Garcia. “Sepse ai është elementi më ideologjik, i dhunshëm dhe i paparashikueshëm i regjimit venezuelian.”
Komisioni i Kombeve të Bashkuara ka konstatuar se si SEBIN, agjencia civile, ashtu edhe DGCIM, shërbimi ushtarak i inteligjencës, kanë kryer krime kundër njerëzimit si pjesë e një plani shtetëror për të shtypur kundërshtimin. Njëmbëdhjetë ish-të ndaluar, përfshirë disa që dikur ishin vetë pjesëtarë të sigurisë, përshkruan shok elektrik, mbytje të simuluar dhe keqtrajtimin seksual në vendet sekrete të DGCIM për Reuters, para kapjes së Maduros.
“Duhet të ndihesh si një insekt në një kafaz me elefantë, që ata janë më të mëdhenj se ti,” tha një ish-agjent i DGCIM, i arrestuar dhe akuzuar për tradhti në 2020 pas kontaktit me disidentë ushtarakë.
Në javët e fundit, ndërsa SHBA po zhvillonte grumbullimin më të madh ushtarak në Amerikën Latine në dekada, Cabello ka shfaqur në televizionin live urdhëra për DGCIM që të “shkojnë dhe marrin terroristët” dhe ka paralajmëruar se “kushdo që devijon, ne do ta dimë.” Ai ripërsëriti retorikën në një shfaqje televizive shtetërore të shtunën, i veshur me jelek antiplumb dhe helmetë, i rrethuar nga roje të armatosur. Cabello është gjithashtu i lidhur ngushtë me milicitë pro-qeveritare, veçanërisht grupet e armatosura me motorë të njohura si colectivos.