Shefja e grupit parlamentar, Arbërie Nagavci, ka publikuar në faqen e saj në Facebook, biografinë e njërës nga kandidatet për presidente, Feride Rushtit.
Nagavci ka cekur mes tjerash që lidershipi i Rushitit është vlerësuar edhe me çmime të rëndësishme ndërkombëtare si ai International Women Courage Award nga Departamenti i Shtetit të SHBA-së derisa në vitin 2025 u nominua për Çmimin Nobel për Paqe.
Mbështete KOHËN. Ruaje të vërtetën.
Gazetaria profesionale është interes publik. Mbështetja juaj ndihmon që ajo të mbetet e pavarur dhe e besueshme. Kontribuoni edhe ju. 1 euro e bën dallimin.
Letër lexuesit — pse po kërkojmë mbështetjen tuaj KontribuoPostimi i plotë:
Biografia e dr. Feride Rushiti, kandidate për Presidente:
Feride Rushiti është mjeke dhe aktiviste e shquar për të drejtat e njeriut, një nga figurat kyçe në Kosovë dhe ndërkombëtarisht në fushën e rehabilitimit të viktimave të torturës dhe të mbijetuarve të dhunës seksuale gjatë luftës. E lindur më 12 shtator 1970 në Kosovë, ajo u diplomua në Fakultetin e Mjekësisë në Tiranë, ku u specializua në gastroenterologji.
Fillimisht e orientuar drejt një karriere klinike, rrjedha e jetës së saj ndryshoi rrënjësisht gjatë luftës së Kosovës (1998–1999), kur shërbeu si mjeke në kampet e refugjatëve shqiptarë në Shqipëri, duke trajtuar viktima të dhunës, torturës dhe traumës së rëndë psikologjike.
Kjo përvojë u bë pikëkthese, duke e orientuar drejt angazhimit afatgjatë në drejtësi, rehabilitim dhe mbrojtje të të drejtave të njeriut. Menjëherë pas luftës, në vitin 1999, ajo themeloi dhe vazhdon të drejtojë Qendrën Kosovare për Rehabilitimin e të Mbijetuarve të Torturës (KRCT/QKRMT), organizata e parë e këtij lloji në Kosovë, e cila u krijua për të ofruar mbështetje gjithëpërfshirëse për viktimat e luftës. Nën udhëheqjen e saj, KRCT ka zhvilluar një model të integruar multidisiplinar që përfshin trajtim mjekësor, këshillim psikosocial, asistencë ligjore dhe avokim për politika publike, duke u shndërruar në një nga modelet më të avancuara në rajon për rehabilitimin e viktimave të torturës dhe traumës së luftës.
Gjatë më shumë se dy dekadave, puna e saj ka ndikuar drejtpërdrejt në jetën e mbi 18,000 përfituesve, përfshirë mijëra të mbijetuar të dhunës seksuale gjatë luftës, një nga kategoritë më të stigmatizuara në shoqërinë kosovare. Përmes një qasjeje të qëndrueshme dhe të ndjeshme ndaj traumës, ajo ka qenë ndër zërat kryesorë në thyerjen e heshtjes dhe në sfidimin e stigmës shoqërore, duke kontribuar në ndryshimin e narrativës publike nga turpi dhe heshtja drejt dinjitetit, njohjes dhe drejtësisë.
Në nivel institucional dhe ligjor, kontributi i saj ka qenë thelbësor në avancimin e të drejtave të të mbijetuarve. Ajo ka luajtur rol aktiv në proceset avokuese që çuan në ndryshimet ligjore të vitit 2014, përmes të cilave të mbijetuarit e dhunës seksuale gjatë luftës u njohën zyrtarisht si viktima civile të luftës në Kosovë, si dhe në krijimin e mekanizmave shtetërorë për verifikim dhe përfitime financiare, që filluan të zbatohen nga viti 2017. Përveç kësaj, ajo ka kontribuar në zhvillimin e politikave dhe praktikave për drejtësi tranzicionale, dokumentimin e krimeve të luftës dhe promovimin e reparacioneve për viktimat.
Angazhimi i saj shtrihet edhe në nivel ndërkombëtar, ku ajo ka ndarë përvojën e Kosovës si model për vendet që përballen me pasojat e konflikteve, përfshirë Irak, Ukrainë dhe Kolumbi. Ajo ka bashkëpunuar me organizata ndërkombëtare, institucione akademike dhe mekanizma globalë për të drejtat e njeriut, duke kontribuar në avancimin e njohurive mbi traumën, rehabilitimin dhe drejtësinë për viktimat e dhunës.
Puna dhe lidershipi i saj janë vlerësuar me çmime të rëndësishme ndërkombëtare, ndër të cilat spikat çmimi prestigjioz International Women of Courage Award, i akorduar në vitin 2018 nga Departamenti i Shtetit i SHBA-së, në shenjë njohjeje për guximin dhe përkushtimin e saj në mbrojtjen e të drejtave të njeriut. Në vitin 2025, ajo u nominua për Çmimin Nobel për Paqe, duke reflektuar ndikimin e saj të gjerë në promovimin e drejtësisë dhe dinjitetit për viktimat e luftës.
Dr. Feride Rushiti mbetet një nga pionieret e drejtësisë tranzicionale në Kosovë, duke ndërtuar ura mes shërimit individual dhe drejtësisë shoqërore. Misioni i saj është i qartë dhe i qëndrueshëm: ndërtimi i një shoqërie ku viktimat e luftës trajtohen me dinjitet, ku drejtësia është e qasshme dhe ku stigma zëvendësohet me njohje, solidaritet dhe përgjegjësi institucionale. Përmes punës së saj të palodhshme, ajo ka kontribuar jo vetëm në shërimin e mijëra individëve, por edhe në transformimin e vetë shoqërisë kosovare drejt një kulture më të drejtë dhe më humane.
