Futja e sistemit VAR në Kupën e kaluar të Botës vërtetoi një gjë: është pothuajse e pamundur të largosh polemikat nga futbolli edhe në nivelin më të lartë. Teknologjia VAR — shkurt për Video Assistant Referee (video-asistimi për arbitra) — e ka transformuar lojën, por jo të gjithë janë dakord që ndryshimi ka qenë për të mirë.
Rregullat e lojës mbeten të hapura për interpretim, kështu që nuk ka ende kënde të mjaftueshme të kamerës ose përsëritje me lëvizje të ngadalta për të arritur konsensus absolut për çdo incident në fushë. Në një moment do të kërkohet ende vendim njerëzor dhe kjo ofron mundësinë për diskutim. Edhe çështjet që mund të përcaktohen duke përdorur prova me pamje që përsëriten vazhdimisht nuk janë të imunizuara nga mosmarrëveshja.
Një shembull klasik do të ishte numri i thirrjeve për pozitë jashtë loje të etiketuara si “kundër frymës së lojës”. Disa argumentojnë se duhet t'i jepet përparësi në raste të dyshimta ekipit sulmues. Logjika është se një matje që mund të jetë milimetrike nuk duhet të jetë e mjaftueshme për të parë një gol të anuluar. Problemi megjithatë, vjen kur vendoset se ku duhet vendosur shiriti i ri. A duhet të jetë gjatësia e një gishti? Dora? Një krah? Kjo bëhet në një thirrje njerëzore dhe prej andej vjen çështja e qëndrueshmërisë, e gabimit njerëzor, e polemikave.
Për kaq shumë kohë trajnerët kanë shprehur dëshirën për qëndrueshmëri. Sado i pakënaqshëm, përdorimi i VAR-it për pozita jashtë loje është në pjesën më të madhe të rasteve i qëndrueshëm.
Në tetor, trajneri i Tottenhamit, Antonio Conte, u përjashtua nga stoli për reagimin e tij të furishëm pasi goli i Harry Kane në kohën shtesë kundër Sportingut të Lisbonës në Ligën e Kampionëve u anulua.
Edhe
Federata egjiptiane kritikon VAR-in pas humbjes nga Argjentina
“VAR po bën shumë dëme”, tha trajneri italian. “Dua të shoh nëse në një stadium tjetër të një skuadre të madhe ata janë të gatshëm të anulojnë këtë lloj goli. Do të doja ta dija këtë”.
Kishte një periudhë në Kupën e Botës 2018 kur ndihej sikur gjithçka ishte një penallti. Kishte një rekord prej 29 penalltive në turneun e mbajtur katër vjet më parë. Pas kësaj erdhi një magji kur penalltitë përsëriteshin pafundësisht për shkak të lëvizjeve të parakohshme nga portierët, që mund të zgjidheshin me përpikëri në zyrën e VAR-it.
Sistemi është stabilizuar që atëherë në futboll, por mbetet i diskutueshëm. Jurgen Klopp ishte kritik ndaj VAR-it në humbjen 3:2 të Liverpoolit ndaj Arsenalit në tetor. Zemërimi i Pep Guardiolas kur Manchester Cityt iu anulua një gol kundër Liverpoolit në “Anfield Road” një javë më vonë ishte imazh përcaktues i asaj ndeshje. Këto reagime të trajnerëve janë bërë gjithashtu një forcë bashkuese edhe mes tifozëve. Ata e urrejnë sistemin VAR.
Pamja e gjyqtarit që bën gjeste për të rishikuar një incident në një monitor anësor pasohet me ethe në pritje që një vendim pothuajse me siguri për anulim ose korrigjim. VAR-i është bërë një pjesë përbërëse e lojës që kur u prezantua për herë të parë në futbollin ndërkombëtar në ndeshjen midis Italisë dhe Francës gjashtë vjet më parë.
Edhe
Kriteri i referimit po nxit lojë më të shpejtë në Botëror
“Kjo ishte në shtator të vitit 2016 dhe për gjashtë vjet që nga ajo kohë, VAR-i nuk ka sjellë ‘fundin e futbollit’, siç raportuan disa në atë kohë. Përkundrazi tani është pjesë e strukturës së sportit tonë dhe është e vështirë të imagjinohet futbolli pa atë”, tha ish-arbitri Pierluigi Collina. “VAR-i ka qenë një nga ndryshimet më të mëdha në historinë e futbollit, kështu që është e kuptueshme që njerëzve u duhet kohë për ta kuptuar dhe vlerësuar atë. Inkurajimi i lojtarëve, trajnerëve, tifozëve dhe mediave për të kuptuar më mirë teknologjinë dhe përdorimet e saj ka qenë një objektiv vendimtar për ne gjatë viteve të fundit”.
Collina pranon se vendimmarrja mund të jetë ende një proces shumë i gjatë. Teknologjia më e re është krijuar për ta përmirësuar atë. Teknologjia gjysmë e automatizuar për pozitë jashtë loje do të vendoset në Katar, e cila do të përfshijë një sistem gjurmimi për të përcaktuar pozicionet e sakta të lojtarëve. Grafikat në stadium do të ilustrojnë më mirë vendimmarrjen për tifozët. Por kjo nuk do të heqë natyrën subjektive të funksionimit – dhe bashkë me të edhe potencialin për gjithnjë e më shumë polemika.
