Ushqimi që mund rrit rrezikun e kancerit të zorrës së trashë

Proshuta, sallamet, salsiçet dhe mishi i tymosur mund të rrisin rrezikun e kancerit të zorrës së trashë apo kolorektal, sidomos kur konsumohen çdo ditë. Studimet tregojnë se përbërësit që përdoren për ruajtjen e këtyre produkteve mund të nxisin inflamacionin dhe të dëmtojnë qelizat e organizmit, ka shkruar EatingWell.

Rritja e rasteve të kancerit kolorektal te të rinjtë po shqetëson gjithnjë e më shumë mjekët. Pashtoon Kasi, specialist i onkologjisë gastrointestinale, tregon se tashmë po diagnostikohen edhe pacientë shumë të rinj.

“Vetëm këtë javë dhe javën e kaluar, pamë pacientë deri në moshën 16-vjeçare të diagnostikuar me kancer kolorektal. Ishte një bisedë e vështirë”, ka deklaruar ai.

Megjithëse ushqyerja nuk është shkaku i vetëm i kësaj sëmundjeje, studimet sugjerojnë se konsumimi i shpeshtë i mishit të përpunuar mund të jetë një faktor i rëndësishëm rreziku.

Pse konsiderohet i dëmshëm mishi i përpunuar?

Edhe Lifestyle 16 tet 2026 Studimi i ri: Nuk u gjet lidhje mes ushqimeve të shumëpërpunuara dhe kancerit të zorrës së trashë

Në këtë kategori përfshihen proshuta, sallamet, salsiçet, dhe mishi i konservuar, i tymosur ose i kripur. Gjatë përpunimit, këtyre produkteve mund t’u shtohen nitrite dhe nitrate, të cilat ndihmojnë në ruajtjen e tyre dhe në ruajtjen e ngjyrës.

Sipas specialistëve, disa prej këtyre përbërësve mund të shndërrohen në substanca kancerogjene gjatë tretjes, të cilat mund të dëmtojnë ADN-në dhe të ndikojnë në zhvillimin e tumoreve.

“Në mendimin tim, më shqetësues janë nitritet që shtohen në mishin e përpunuar për të ruajtur ngjyrën dhe për të parandaluar rritjen e baktereve”, ka shpjeguar onkologu Najeeb Al Hallak.

Në vitin 2015, Agjencia Ndërkombëtare për Kërkimin mbi Kancerin, pjesë e Organizatës Botërore të Shëndetësisë, e klasifikoi mishin e përpunuar si kancerogjen për njerëzit.

Sa mund të rritet rreziku?

Sipas të dhënave të cituara nga Organizata Botërore e Shëndetësisë, konsumimi i 50 gramëve mish të përpunuar çdo ditë lidhet me një rritje prej rreth 18 për qind të rrezikut për kancer kolorektal.

Kjo sasi mund të jetë afërsisht një salsiçe e madhe, disa feta proshutë ose disa feta sallamë, në varësi të produktit.

Edhe Lifestyle 29 tet 2026 Kanceri kolorektal po rritet te fëmijët dhe të rinjtë, shkencëtarët alarmohen nga rastet agresive

Megjithatë, kjo nuk do të thotë se një person që konsumon herë pas here mish të përpunuar do të zhvillojë kancer. Rreziku ndikohet edhe nga faktorë të tjerë, si trashëgimia gjenetike, duhanpirja, mbipesha, mungesa e aktivitetit fizik dhe sëmundjet kronike.

Si mund ta ulim rrezikun?

Specialistët rekomandojnë disa ndryshime të thjeshta në ushqyerjen e përditshme

Kufizoni konsumimin e mishit të përpunuar: Konsumoni më rrallë sallame, proshutë, salsiçe dhe mish të tymosur.

Zgjidhni alternativa më të shëndetshme: Preferoni mish pule ose qure të freskët, peshk, fasule, thjerrëza dhe ushqime të tjera bimore.

Kujdes me mënyrën e gatimit: Shmangni djegien e mishit dhe kufizoni gatimin në temperatura shumë të larta.

Shtoni fibrat në dietë: Konsumoni më shumë perime, fruta, drithëra integrale dhe bishtajore.

Edhe Lifestyle 14 gus 2026 Ushqimi i zakonshëm që mund të lidhet me rritjen e rrezikut të demencës

Bëni ndryshime gradualisht: Nëse konsumoni sallam çdo ditë, filloni duke e zëvendësuar disa herë në javë me alternativa të tjera.

Sipas ekspertëve edhe produktet e etiketuara si “natyrale” ose “organike” nuk janë domosdoshmërisht më të sigurta, ndaj është e rëndësishme të kufizohet konsumi i mishit të përpunuar në përgjithësi.