Kërkesa e re mund ta lëvizë “Guernican” e Picassos pas çerek shekulli

Transferimi i propozuar do të zhvillohej midis tetorit 2026 dhe qershorit 2027, duke përkuar me 90-vjetorin e bombardimit të Guernicas, qytetit bask, shkatërrimi i të cilit nga forcat ajrore naziste dhe fashiste italiane më 26 prill 1937 e frymëzoi Picasson të pikturonte këtë vepër kundër luftës. Imanol Pradales, kreu i qeverisë baske në veri të Spanjës, thotë se huazimi i propozuar do të ishte “një formulë për reparacion simbolik dhe kujtesë historike”

Qeveria rajonale baske i ka kërkuar zyrtarisht Ministrisë së Kulturës të Spanjës të autorizojë një huazim të përkohshëm të veprës “Guernica” të Pablo Picasso për muzeun “Guggenheim” në Bilbao, sipas gazetës në gjuhën katalane “Ara”. Nëse kjo lëvizje miratohet, do të ishte hera e parë që piktura udhëton që nga vendosja e saj në muzeun “Mbretëresha Sofía” në vitin 1992.

Transferimi i propozuar do të zhvillohej midis tetorit 2026 dhe qershorit 2027, duke përkuar me 90-vjetorin e bombardimit të Guernicas, qytetit bask, shkatërrimi i të cilit nga forcat ajrore naziste dhe fashiste italiane më 26 prill 1937 e frymëzoi Picasson të pikturonte këtë vepër kundër luftës.
Imanol Pradales, kreu i qeverisë baske ë në veri të Spanjës, thotë se huazimi i propozuar do të ishte “një formulë për reparacion simbolik dhe kujtesë historike” për popullin bask, si dhe një “mesazh për botën” mbi “çfarë përfshin lufta dhe mizorinë që buron nga diktatura”.

Kjo nuk është kërkesa e parë për transferimin e “Guernicas” nga qeveria baske. Qeveria e ka kërkuar këtë disa herë ndër vite për përvjetorë të ndryshëm, si dhe për hapjen e “Guggenheim” në Bilbao në vitin 1997. Edhe Barcelona kërkoi një transferim në vitin 1992. Asnjë nga këto përpjekje nuk ka pasur sukses deri më tani.

E pikturuar në Paris brenda pesë ose gjashtë javësh, kjo vepër monumentale ka përmasa të mëdha. Ajo u ekspozua për herë të parë në Panairin Botëror të vitit 1937 përpara se të udhëtonte nëpër Evropë dhe Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Në vitin 1939 u vendos në “Museum of Modern Art”, me kushtin e Picassos që të mos kthehej në Spanjë derisa të rikthehej demokracia. Me përfundimin e diktaturës së Francisco Francos në vitin 1975, “MoMA” e transferoi pikturën në Spanjë në vitin 1981, fillimisht në Prado dhe më pas, në vitin 1992, në “Reina Sofía”. Që atëherë ajo ka qëndruar aty.
Nëse “Reina Sofía” e ka në dorë, kështu do të mbetet. Muzeu publikoi javën e kaluar një raport konservimi në të cilin “dekurajonte fuqishëm” çdo transferim, duke thënë se vepra është tepër e brishtë për të udhëtuar. Nga ana tjetër, qeveria baske ka propozuar krijimin e një komisioni të përbashkët për të vlerësuar realizueshmërinë dhe kostot e një lëvizjeje të tillë.

Megjithëse zakonisht do të dukej një çështje e mbyllur, kërkesa aktuale për “Guernican” mund të ecë përpara për shkak të situatës së veçantë politike në Spanjë. Sipas “Times of London”, kryeministri Pedro Sánchez drejton një qeveri koalicioni minoritare që varet nga dy parti nacionaliste baske, të cilat e kanë ngritur çështjen e “Guernicas”. Pradales madje paralajmëroi Sánchezin se refuzimi i kërkesës do të ishte “një gabim i rëndë politik”.

Sánchez ende nuk ka marrë një vendim përfundimtar, dhe Pradales thotë se pret të vazhdojë diskutimet me Ministrinë e Kulturës pas festës së Pashkëve.

Një ndër veprat më të famshme e Pablo Picasso, Guernica është padyshim deklarata e tij më e fuqishme politike, e pikturuar si një reagim i menjëhershëm ndaj praktikës shkatërruese të bombardimeve të rastësishme nga nazistët mbi qytetin bask të Guernica gjatë Luftës Civile Spanjolle.
“Guernica” paraqet tragjeditë e luftës dhe vuajtjet që ajo u shkakton individëve, veçanërisht civilëve të pafajshëm. Kjo vepër ka fituar një status monumental, duke u bërë një kujtesë e përhershme e tragjedive të luftës, një simbol kundër luftës dhe një mishërim i paqes. Pas përfundimit, “Guernica” u ekspozua në mbarë botën në një turne të shkurtër, duke u bërë e famshme dhe shumë e vlerësuar. Ky turne ndihmoi që Lufta Civile Spanjolle të tërhiqte vëmendjen e botës.

Guernica është një qytet në provincën e Biscay në rajonin e baskëve. Gjatë Luftës Civile Spanjolle, ai konsiderohej si bastioni verior i lëvizjes së rezistencës republikane dhe epiqendra e kulturës baske, gjë që e shtoi rëndësinë e tij si një objektiv sulmi.