Pesë filmat e nominuar për filmin më të mirë evropian të vitit 2023 janë disa nga më të fortët e vitit dhe jo vetëm në Evropë.
Drama tronditëse e Holokaustit e Jonathan Glazer, “The Zone of Interest”, drama befasuese dhe urgjente e Agnieszka Holland, “Green Border”, Historia e dashurisë e Aki Kaurismäki “Fallen Leaves”, drama e mirënjohur franceze në sallën e gjyqit e Justine Triet, “Anatomy of a Fall” dhe “Io Capitano” i Matteo Garrone, i cili si “Green Border” trajtoi temën e krizës së refugjatëve në kufijtë e Evropës.
Çmimet Evropiane të Filmit, që nderojnë arritjet më të mëdha në kinematografinë evropiane, kanë dhënë verdiktin e tyre, duke i dhënë çmimin e tyre më të lartë “Anatomy of a Fall” të Justine Triet.
Filmi francez përfshiu gjithçka, Çmimin për filmin më të mirë, regjinë më të mirë, skenarin më të mirë dhe aktoren më të mirë për Sandra Hüller.
Filmi tregon historinë bindëse të një vrasjeje të mundshme e cila shndërrohet në një dramë magjepsëse në sallën e gjyqit, të mundësuar nga një performancë e përkryere nga Hüller.
Edhe
“Anatomy of a Fall” fituese e “Palme d’Or” në Festivalin e Cannesit
Triet merret me prindërimin e pandërprerë dhe barrën e përgjegjësisë në marrëdhënie. Sidomos kur marrëdhënia shpërndahet në publik për ta parë të gjithë – diçka që nga ana tjetër i lejon të përdorë sistemin gjyqësor si një trampolinë për të ekspozuar paragjykimet e rrënjosura mizogjene. Personazhi kryesor, Sandra (Hüller), nuk është viktima ideale që lufton që pafajësia e saj të dëgjohet; ajo flet në mënyrë të vërtetë për papërsosshmërinë e marrëdhënieve të saj dhe ndihet si një qenie njerëzore plotësisht e rrumbullakuar në krahasim me figurën klishe të martires së paqortueshme që lufton për mbijetesë.
Pas “Palmës së Artë” në Cannes këtë vit, filmi është duke mbushur gjithnjë e më shumë raftin me çmime.
Falë kthesës fantastike të Sandra Hüller, filmi zbulohet si shumë më i interesuar për meditimet më të rënda mbi perceptimin dhe tregimin, dhe si i tillë ndjenja e rrëmbyeshme e pasigurisë bëhet problematike gjatë gjithë kohës.
“Green Border” dhe “The Zone of Interest” mund të kishin marrë më shumë dashuri - jo vetëm sepse janë filma të jashtëzakonshëm, por edhe për hir të shumëllojshmërisë. Jonathan Glazer duhet të kishte gjetur vërtet regjisorin më të mirë për guximin e tij formal dhe për realizimin e një drame të Holokaustit ndryshe nga të tjerat, dhe është zhgënjyese që “Green Border” me ndikim të jashtëzakonshëm të Agnieszka Holland shkoi në shtëpi duarbosh.
Aktorja britanike fituese e “Oscarit”, Vanessa Redgrave, mori nderimin për Arritje Jetësore.
Gjithashtu vlen të përmendet Çmimi Evropian i Audiencës për të Rinj, i cili shkoi për “Scrapper”, nga Charlotte Regan me Molly Manning Walker si drejtore e fotografisë. Manning Walker fitoi “European Discovery – Prix FIPRESCI” për “How To Have Sex”.
Këtë vit “European Film Awards” përmes linjës dhe filmave të tyre të nominuar kanë treguar edhe një herë gjallërinë e kinemasë evropiane. Filmi i pakontestueshëm francez sivjet ka lënë nam.
Edhe
“Sound of Falling”, që mori Çmimin e Jurisë në Cannes, përfaqëson Gjermaninë në “Oscars”
Në maj të këtij viti “Festivali i festivaleve” ka qenë plot glamur gjatë 12 ditëve. Ka kulmuar me ndarjen e çmimeve dhe këtë vit është shënuar tjetër histori – ka triumfuar për herë të tretë një regjisore në krejt historinë e 76 edicioneve të Festivalit. Filmi që mëton ta shpërfaqë pafajësinë e personazhit kryesor, “Anatomy of a Fall” i regjisores franceze Justine Triet ka marrë “Palmën e Artë” të edicionit të sivjetmë të Festivalit të Cannes. Për regjisoren, çmimi është një lloj proteste për t’i luftuar dallimet në kinematografi. Në dy orë e gjysmë, sipas sinopsisit, filmi përcjell Sandrën, një shkrimtare gjermane që jeton me bashkëshortin dhe djalin e saj. Kur i vdes bashkëshorti në rrethana misterioze, hetimi nuk mund ta përcaktojë nëse është vetëvrasje. Sandra arrestohet për vrasjen kur gjyqi vë në pah marrëdhënien e trazuar të tyre dhe personalitetin e saj të ftoftë.
Kjo qe “Palma e Artë” e dhjetë për një film francez dhe Justine Triet bëhet regjisorja e tretë e kurorëzuar në krejt historinë e Festivalit. Më parë e kishin fituar Jane Campion nga Zelanda e Re për filmin "The piano leon" në vitin 1993 dhe francezja Julia Ducournau me filmin “Titane” në vitin 2021. Kritikët kanë vlerësuar se çmimi vjen si konfirmim i lëvizjes drejt barazisë në industrinë kinematografike të dominuar historikisht nga burrat.
