Në ditën e gjashtë të luftimeve me Izraelin, Irani kërcënon SHBA-në

Irani ka rrëzuar një dron të fuqishëm izraelit, raporton media shtetërore

Photo: Associated Press

Televizioni shtetëror iranian ka raportuar se forcat e mbrojtjes ajrore të ushtrisë kanë rrëzuar një dron të përparuar Hermes herët këtë mëngjes në provincën qendrore të Isfahanit.

Një korrespondent në vendngjarje, duke qëndruar pranë rrënojave, ka thënë se droni është kapur afërsisht në orën 05:00 sipas orës lokale, raporton BBC.

Ai ka thënë se droni është shkatërruar para se të mund të lëshonte ndonjë armë, duke theksuar atë që ai e quan efektivitet të sistemeve të zbulimit dhe reagimit të hershëm të Iranit.

“Shkatërruesi i bunkerëve”, bomba amerikane që mund ta ndryshojë lojën me Iranin

Bomba amerikane GBU-57, e njohur si “shkatërruese e bunkerave”

Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu ka kërkuar që nga fillimi i luftës mes Izraelit dhe Iranit përfshirjen aktive të Shteteve të Bashkuara në këtë konflikt. Arsyeja kryesore për këtë kërkesë të Tel Avivit, sipas Washington Post, është bomba amerikane GBU-57, e njohur si “shkatërruese e bunkerave”.

Kjo bombë jashtëzakonisht e fuqishme është shtysa kryesore e kërkesave të Netanyahut drejtuar Washingtonit, pasi mund të përdoret për të goditur objektivat bërthamore iraniane të ndodhura në thellësi të tokës.

Bomba GBU-57 – armë me peshë 13.6 tonë, e njohur edhe si MOP (Massive Ordnance Penetrator) - ka aftësinë të depërtojë në tokë dhe të shpërthejë me prezicion të lartë.

Megjithëse është bomba më e rëndë konvencionale në arsenalin amerikan, nuk është projektuar për të shkaktuar dëme në një zonë të gjerë. Komandantët ushtarakë mbështeten në saktësinë e saj të drejtuar përmes GPS-it për të goditur objektiva specifikë, të mbrojtur mirë, dhe për të shkatërruar ato që bombat normale konvencionale nuk arrijnë dot. Sipas ekspertëve, nuk ka të dhëna publike që kjo bombë të jetë përdorur ndonjëherë në luftime reale.

VIDEO:

Zyrtarë të Departamentit të Mbrojtjes kanë deklaruar se MOP-i është në gjendje të depërtojë deri në 60 metra thellësi, por besohet se pas zhvillimeve të mëvonshme gjatë dy dekadave të fundit, kjo aftësi është përmirësuar edhe më tej, ka thënë Trevor Ball, një ish-teknik amerikan për asgjësimin e mjeteve shpërthyese.

Edhe pse Izraeli është mbështetur në armatimin amerikan gjatë fushatave ajrore shkatërruese në Gaza, Liban dhe Iran, avionët luftarakë izraelitë nuk kanë kapacitetin për të mbajtur MOP-in. B-2 Spirit, një bombardues i padukshëm amerikan, është i vetmi avion i Forcave Ajrore të SHBA-së që mund ta përdorë këtë bombë.

Sipas Forcave Ajrore amerikane, aktualisht janë në funksion 19 avionë B-2. Edhe pse fluturon me shpejtësi nënsonike, B-2 mund të furnizohet me karburant gjatë fluturimit, çka i mundëson atij të përshkojë distanca të jashtëzakonshme.

Aeroplanën B-2 u përdorën edhe gjatë luftës në Kosovë. Pilotët e B-2 fluturonin për dhe nga baza ajrore Whiteman në Missouri deri në Kosovë për të goditur objektiva.

Në vitin 2017, dy avionë B-2 fluturuan për 34 orë për të goditur kampet e Shtetit Islamik në Libi.

Së fundmi, janë bërë përmirësime në MOP për të adresuar “çështje integrimi” me avionin B-2, njoftuan Forcat Ajrore vitin e kaluar. Po ashtu, ato kanë thënë se po testojnë teknologji që mund të ndihmojë në shkatërrimin e objektivave edhe kur informacioni për strukturat nëntokësore është i kufizuar.

Sipas Ball, kjo bombë është në gjendje të zbulojë vendet sekrete  – si dhoma apo kate – dhe të shpërthejë në momentin më të përshtatshëm.

Irani ka lëshuar mbi 400 raketa drejt Izraelit që nga e premtja, thotë zyra e Netanyahut

Photo: Associated Press

Zyra e kryeministrit izraelit, Benjamin Netanyahu ka bërë të ditur të mërkurën se Irani ka lëshuar më shumë se 400 raketa drejt Izraelit që nga e premtja.

“Që kur Izraeli ka nisur sulmet ndaj Iranit të premten e kaluar, Irani ka lëshuar më shumë se 400 raketa dhe qindra dronë drejt Izraelit”, ka njoftuar zyra e kryeministrit Netanyahu, raporton CNN.

Sulmet kanë goditur 40 vende në të gjithë Izraelin, ka thënë zyra, duke rezultuar në gati 19,000 kërkesa për dëmshpërblim të paraqitura në autoritetin tatimor.

Deri më tani, 24 persona janë vrarë në Izrael, më shumë se 800 janë plagosur dhe mbi 3,800 persona janë evakuuar nga shtëpitë e tyre, ka njoftuar zyra.

Ndërkohë, të paktën 224 persona janë vrarë në Iran që nga e premtja, sipas autoriteteve iraniane.

“Çka nëse raketat e Izraelit na godasin në autostradë?”

Foto: Rrjete sociale

Teksa Farhadi dhe miqtë e tij po largohen nga Teherani, kanë mjaftueshëm kohë për të parë me sy shkatërrimin. Tymi del nga ndërtesat që i kalojnë nëpër korridorin me trafik kilometërsh për t’iu ikur sulmeve të Izraelit në drejtim të kryeqytetit iranian.

Edhe pse u zgjua herët në mëngjes të martën, Farhadit iu deshën gjashtë orë për të arritur në fshatin e tij, një udhëtim që zakonisht nuk zgjat më shumë se dy orë e gjysmë.

“Fëmijë të vegjël, të moshuar e gjyshër të sëmurë. Të gjithë i gjeni rrugëve”, ka thënë studenti 22-vjeçar për “The Guardian”.

Një tjetër banor i Teheranit, e ka përshkruar rrugën 10-orëshe teksa raketat izraelite i kalonin mbi kokë.

“Gjatë gjithë rrugës isha e bllokuar në trafik. Po frikësoheshim se çka nëse sulmet na godasin në autostrada? Çka nëse ka fabrika sekrete përreth nesh? Frika e mosdijes shkakton ankth të madh”, ka thënë 24-vjeçarja Mina.

Mijëra banorë të Teheranit kanë lëshuar Iranin që nga nisja e sulmeve të Izraelit të premten, që ka thënë se e ka synim që ta ndalë Iranin nga bërja e armëve bërthamore. Irani u kundërpërgjigj me raketa e dronë në drejtim të Izraelit. Sot është dita e gjashtë e luftimeve të pandërprera.

Për dallim nga Izraeli, Teherani nuk ka qendra strehimi nga bombat. Autoritetet kanë hapur metrotë si një bunker ad-hoc e të tjerët janë drejtuar drejt xhamive.

Të hënën, Izraeli urdhëroi njerëzit të largohen nga pjesë të shumta të Teheranit, duke i paralajmëruar se shumë shpejt do ta sulmojë “infrastrukturën ushtarake”. Mesazhi, i publikuar përmes platformës X, ngjante me alarme të njëjta si në Gaza, Liban e Jemen. X megjithatë është i ndaluar në Iran dhe shumë njerëz nuk kanë mundur të marrin urdhrat e evakuimit.

Më vonë, presidenti amerikan Donald Trump kërkoi nga të gjithë që të largohen nga Teherani.

E një pjesë e madhe e qytetarëve të Teheranit përballet me krizë ekonomike dhe e kanë të vështirë ikjen.

Çfarë është një vend prodhimi centrifuge?

Centrifugat janë makina që pasurojnë uraniumin, i cili mund të përdoret për të bërë karburant për termocentralet, por edhe për armët bërthamore.

Centrifugat janë gjithashtu makina të brishta dhe të balancuara imët, të cilat rrotullojnë gazin heksafluorid të uraniumit me shpejtësi jashtëzakonisht të lartë duke përdorur rotorë. 

Një problem i vogël, siç është ndërprerja e energjisë, mund ta nxjerrë një centrifugë jashtë kontrollit, me pjesë që përplasen me njëra-tjetrën dhe dëmtojnë një kaskadë të tërë.

Por sipas njoftimit të ushtrisë izraelite, duket se ajo ka goditur një vend ku prodhohen vetë centrifugat - në krahasim me centrifugat operative.

"Si pjesë e përpjekjes së gjerë për të prishur programin e zhvillimit të armëve bërthamore të regjimit iranian, një vend prodhimi centrifuge në Teheran u sulmua, që synonte t'i mundësonte regjimit iranian të zgjeronte fushëveprimin dhe ritmin e pasurimit të uraniumit për zhvillimin e armëve bërthamore”, thuhej në njoftimin e ushtrisë.

Izraeli sulmon me mbi 50 avionë luftarakë vendet iraniane të prodhimit të centrifugave dhe raketave

Photo: Associated Press

Izraeli ka nisur një valë sulmesh që përfshinin më shumë se 50 avionë në vendet e prodhimit të centrifugave dhe raketave iraniane gjatë natës, ka bërë të ditur ushtria herët të mërkurën.

"Më shumë se 50 avionë luftarakë të Forcave Ajrore, nën udhëzime të sakta të inteligjencës nga Dega e Inteligjencës, kanë përfunduar një seri sulmesh ndaj objektivave ushtarake në zonën e Teheranit në orët e fundit", kanë thënë Forcat e Mbrojtjes të Izraelit, raporton CNN.

Midis këtyre objektivave ishin vende të përdorura për të prodhuar raketa tokë-tokë dhe tokë-ajër, ka thënë ushtria.

Izraeli ka njoftuar gjithashtu se ka sulmuar një strukturë prodhimi centrifugash në Teheran me qëllim pengimin e "programit të zhvillimit të armëve bërthamore" të Iranit.

Zyrtarët e ushtrisë dhe inteligjencës amerikane kanë thënë prej kohësh se SHBA-ja dhe Izraeli shpesh ndryshojnë në mënyrën e interpretimit të informacionit mbi programin bërthamor të Iranit.

Drejtoresha e Inteligjencës Kombëtare, Tulsi Gabbard, ka dëshmuar në mars se komuniteti i inteligjencës amerikane kishte vlerësuar se Udhëheqësi Suprem i Iranit, Ali Khamenei, nuk kishte autorizuar rifillimin e programit të armëve bërthamore që ai e pezulloi në vitin 2003.

Lideri Suprem i Iranit: Beteja fillon

Photo: Associated Press

Udhëheqësi Suprem i Iranit, Ajatollah Ali Khamenei, ka lëshuar një paralajmërim në agim në mediat sociale, duke i thënë Izraelit: "Beteja fillon". 

Orë më parë, presidenti i SHBA-së, Donald Trump, e ka quajtur udhëheqësin suprem një "shënjestër të lehtë" dhe ka shtuar se "durimi i Amerikës po shteron". Ai gjithashtu ka kërkuar "dorëzimin pa kushte" të Iranit.

Trumpi po bëhet gjithnjë e më i gatshëm për përdorimin e aseteve ushtarake amerikane për të goditur objektet bërthamore iraniane dhe po heziton për idenë e një zgjidhjeje diplomatike për t'i dhënë fund konfliktit, kanë thënë dy zyrtarë për CNN-in. 

Qëndrimi i ashpër përfaqëson një ndryshim në qasjen e Trumpin, megjithëse burimet kanë thënë se ai mbetet i hapur për një zgjidhje diplomatike, nëse Irani bën lëshime.