Reagimi i shpejtë dhe i unifikuar i liderëve evropianë për të mbrojtur sovranitetin e Danimarkës përballë kërcënimeve nga Shtetet e Bashkuara pasqyron mobilizimin e Evropës për të mbrojtur Ukrainën nga agresioni rus. Por kjo situatë e re ka ngritur një pyetje të pakëndshme dhe thelbësore: a mund të vazhdojnë të dy anët e Atlantikut të bashkëpunojnë për mbrojtjen e Ukrainës, nëse vetë SHBA-ja vë në dyshim sovranitetin e një aleati evropian?
Për katër vjet me radhë, liderët evropianë kanë qenë të angazhuar intensivisht në mbrojtjen e sovranitetit dhe integritetit territorial të Ukrainës, përmes deklaratave të forta politike, takimeve urgjente dhe koordinimit diplomatik kundër luftës agresive të Rusisë. Megjithatë, fundjava e kaluar shënoi një kthesë dramatike të skenarit, raportoi "Euronews".
Këtë herë, Evropa u detyrua të reagojë me të njëjtin mekanizëm diplomatik – deklarata të përbashkëta, telefonata emergjente dhe takime krize – jo përballë Moskës, por përballë Uashingtonit, një vend që konsiderohet aleati më i vjetër dhe garantuesi kryesor i sigurisë evropiane.
Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, pas bisedimeve me liderët e Francës, Gjermanisë, Mbretërisë së Bashkuar dhe Italisë, deklaroi se Bashkimi Evropian do të “qëndrojë i palëkundur në mbrojtjen e sovranitetit të Grenlandës dhe Mbretërisë së Danimarkës”, duke theksuar se Evropa do të mbrojë interesat e saj strategjike, ekonomike dhe të sigurisë.
Kërcënimi i Trumpit për të vendosur tarifa prej 10 për qind ndaj tetë vendeve evropiane – Danimarkës, Finlandës, Francës, Gjermanisë, Holandës, Norvegjisë, Suedisë dhe Mbretërisë së Bashkuar – me qëllim ushtrimin e presionit për marrjen e Grenlandës, ka tronditur themelet e aleancës transatlantike.
Në thelb, bëhet fjalë për një situatë kur udhëheqësi i një vendi anëtar të NATO-s kërcënon me luftë tregtare aleatët e tij për të përvetësuar territorin e Grenlandës. Këto kërcënime mjaftojnë për të minuar parimin e mbrojtjes kolektive që ka qenë shtylla kryesore e NATO-s që nga përfundimi i Luftës së Dytë Botërore.
Goditja vjen në një moment delikat për Evropën, pikërisht kur po punohet intensivisht për hartimin e garancive të sigurisë për Ukrainën pas përfundimit të luftës. Përpjekjet e përbashkëta mes SHBA-së dhe vendeve evropiane synojnë parandalimin e një agresioni të ri rus dhe ruajtjen e stabilitetit në kontinent.
Megjithatë, përshkallëzimi i retorikës së Trumpit ka ngritur dyshime serioze nëse Evropa mund t’i besojë ende SHBA-së si garantuese të sigurisë së Ukrainës, në një kohë kur ajo vetë cenon sovranitetin e Danimarkës.
Presidenti francez Emmanuel Macron ka lidhur drejtpërdrejt mbrojtjen e Ukrainës me atë të Grenlandës, duke deklaruar se Evropa nuk do të lejojë që kërcënimet të ndikojnë në qëndrimin e saj, pavarësisht se ku shfaqen ato.
Në të njëjtën linjë, kryeministri spanjoll Pedro Sánchez paralajmëroi se një përpjekje e suksesshme amerikane për të marrë Grenlandën do të ishte dhuratë strategjike për Vladimir Putinin.
Sipas Sánchezit, një veprim i tillë do të legjitimonte agresionin rus ndaj Ukrainës dhe do të përbënte “zilen e vdekjes për NATO-n”.