3 perditesime
21:13

Surroi: Problem real mund të jetë që Rusia të kërkojë të jetë e pranishme në dialog

Shkrimtari dhe publicisti, Veton Surroi, ka deklaruar se problem real mund të jetë, që krahas SHBA-së, të kërkojë edhe Rusia të jetë e pranishme në dialogun ndërmjet Kosovës dhe Serbisë.

Sipas tij Kosova ka gabuar që në kohën kur kishte marrë vendimin e Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë për çështjen e Pavarësisë.

“Nuk është dashur që ne të presim që të na sjellë, as Bashkimi Evropian e as SHBA-ja, diçka që ne nuk dëshirojmë. Gabimi kryesor ka qenë në momentin kur është shpallur Pavarësia e Kosovës, Serbia e ka mohuar, ka nisur me djegien e pikave kufitare. Pushteti ka thënë se ne nuk do të ndërmarrim vendim tjetër dhe do ta dërgojmë në GJND. Meqenëse e ka dërguar atje, pra ajo është forma e prerë juridike e një procesi politik. Në atë moment Kosova është dashur që ta marrë atë vendim duke thënë dakord, ja e kërkuat, ky është vendimi juridik”, ka deklaruar Surroi. “Në vend të saj Kosova u pajtua me procesin politik që e inicio prapë Serbia për delegjitimimin dhe vendosjen e dyshimit juridik mbi Pavarësinë. Dhe kjo është nonsens. Kosova i ka bërë dëm vetes dhe vazhdon ta bëjë nëse nuk përcakton se çfarë do të jetë natyra e bisedimeve me Serbinë në të ardhmen”.

Ai ka shtuar se ka nevojë për dialog, por ka nevojë për strukturim të dialogut në atë mënyrë që do të vendosë marrëdhënie ndërshtetërorë ndërmjet Kosovës dhe Serbisë brenda një kornize ku mund të ndihmojë SHBA-ja dhe BE-ja.

Surroi gjithashtu ka theksuar se Kosova duhet të kërkojë që të ketë një konsensus ndërmjet SHBA-së dhe BE-së, pasi s’mund të ketë dy procese paralele.

“Grenelli ka premtuar se SHBA-ja duan të ndihmojnë rigjenerimin ekonomik. Më duket flitet për 200 milionë dollarë, shumë mirë, por Kosova do të duhej të jepte ide që të jetë me e efektshme për të dyja palët. Na presin dy procese ndërtimi të konsensusit. I pari është ai ndërmjet SHBA-së dhe Bashkimit Evropian, nuk mund të ketë dy procese paralele. Mund të ndihmojmë, mund t’u kërkojmë që të ketë dakordim. Duhet të kërkojmë, sepse s’mund të ketë dy procese paralele, sepse neve nuk na konvenojnë”, ka thënë publicisti Surroi. “Ekziston një proces që është vendosur nga Asambleja e Përgjithshme e OKB-së, ky i Brukselit. SHBA-ja është pajtuar që këtë ta përkrahë, ne kemi kërkuar që roli i SHBA-së të jetë më i madh, mes të tjerash edhe për shkak të dështimit të BE-së. Problem real mund të jetë që krahas SHBA-së të kërkojë edhe Rusia të jetë e pranishme, siç edhe ka kërkuar”.

Tutje ai ka thënë se përveç unitetit transatlantik, duhet të ketë unitet kosovar.

“Ne nuk jemi ata që përcaktojmë se si sillen SHBA-ja dhe BE-ja. Përvoja na ka mësuar se duhet të ketë unitet transatlantik. Dhe përvoja na ka mësuar se në Rambuje, në Vjenë Kosova ka qenë e bashkuar dhe ka pasur mundësi që të ecet përpara, në Bruksel kemi parë se Kosova nuk ka qenë e bashkuar dhe ka dështuar. Dhe duhet të bashkohet përsëri. Nuk mund të ndërtohet shpejt e shpejt, por duhet të ketë përpjekje për konsensus politik”, ka thënë Surroi.

Tutje ai ka shtuar se në Washington do të shkojnë kryeministri dhe presidenti që do të diskutojnë në një proces që nuk ka as konsensus transatlantik e as kosovar.

“Problemi është se çfarë është marrëveshja. Nëse si marrëveshje quhet ajo që do të jetë gjithëpërmbyllëse dhe gjithëpërfshirëse atëherë ka arsye për drojë, sepse një marrëveshje e tillë nuk mund të arrihet shpejt e shpejt. Posaçërisht jo nëse është përgatitur më herët nga Thaçi dhe lobistët e ndryshëm”, ka thënë Surroi.

Tutje ai ka thënë se nuk duhet të pritet që një marrëveshje e dëmshme, e mundshme, të sillet në Kuvend, pasi tashmë është parë se janë ratifikuar edhe marrëveshje të dëmshme.

“Harrojnë se ka pasur marrëveshje të këqija dhe janë ratifikuar. Një Kuvend i kaluar e ka ratifikuar një marrëveshje të dëmshme. E ka ratifikuar marrëveshjen e Brukselit dhe tash kemi obligim juridik me Asociacionin. Nuk duhet besuar se përfaqësuesit tanë do ta mbrojnë kauzën, sepse ky besim blanco është treguar i dëmshëm. Në 10 vitet e fundit se përfaqësuesit tanë të prirë nga Hashim Thaçi mund të krijojnë marrëveshje të dëmshme dhe i kanë krijuar, andaj pse ti besohet përsëri”, ka thënë Surroi.

20:44

Surroi: Serbia në dialog hyn me fuqi të plotë, Kosova jo

Publicisti Veton Surroi ka thënë se tash nuk janë kohërat më të mira për të zhvilluar negociata me Serbinë. Sipas tij, Kosovës i duhet konsensusi shoqëror dhe në fazën e re të dialogut të hyjë më e fuqishme. Ai konsideron se në dialog Serbia po hyn me fuqi të plotë e Kosova jo.

“Kemi një shpërputhje të fuqisë, Serbia hyn me fuqi të plotë. Pasi të mbarojnë zgjedhjet, është e pritshme që Vuçiq të ketë përkrahje mbi 50 për qind të votuesve. Padyshim është forca kryesore në Serbi dhe ka mundësi të vendimmarrjes. Në Kosovë s’kemi fuqi të tillë politike. Do të ishte me mend në proces negociator të krijohet një lloj konsensusi shoqëror. S’shoh shumë hapësirë për këtë, meqenëse kemi dalë prej një konflikti politik dhe formimit të qeverisë ashtu siç u formua. S’janë kohërat më të mira për të zhvilluar negociata dhe këtë duhet marrë si handikap”, ka thënë ai.

Surroi ka thënë se presidenti Hashim Thaçi ka uzurpuar procesin e dialogut. Ai ka thënë se Thaçi nuk ka aftësi për të udhëhequr procesin e dialogut.

Ai ka thënë se Kosova është vetë fajtore që ka pranuar të hyjë në një proces “shkel e shko” të Brukselit. Faj për procesin e pasuksesshëm, Surroi ka thënë se ka edhe bashkësia ndërkombëtare.

“Kur u hap ky proces bashkësia ndërkombëtare krijoi edhe Gjykatën Speciale. Këto s’shkojnë bashkë. S’mund të kesh Thaçin të dyshuarin kryesor për krime dhe kryenegociator në të njëjtën kohë njëkohësisht. A e ka bërë këtë bashkësia ndërkombëtare apo koincidencë nuk e di. Nuk hy në teori konspiracioni, por kjo e ka dëmtuar shumë pozicionin e Kosovës. Është krijuar bindje te njerëzit se ekziston një trysni e madhe që bëhet ndaj të dyshuarit kryesor për krime që është edhe negociator për Kosovën. Ndërlidhja mes këtyre dy çështjeve ka mundur të interpretohet gabimisht apo jo gabimisht për shumë njerëz”, ka thënë tutje Surroi.

20:37

Surroi: Në Washington çdokush po hyn pa parime

Shkrimtari dhe publicisti, Veton Surroi, në emisionin Desku në KTV ka thënë se në procesin e dialogut në Washington çdokush po hyn pa parime, dhe kjo është problematike.

Sipas tij, Kosova gjithashtu ka hyrë ndërmjet dy polarizimeve, atë ndërmjet SHBA-së dhe BE-së, por edhe atij të brendshëm amerikan.

“State Departamenti ka qenë nga fillimi, Ministria e Jashtme dhe gjithnjë një diplomat amerikan ka qenë i përfshirë në procesin e Brukselit, jo në tavolinë, por në proces. Tash kemi një të dërguar të veçantë të presidentit, pra Trump është i angazhuar drejtpërsëdrejti, përmes Grenellit. Ky proces fare i pakonsultuar me shtetet e BE-së dhe të një lloj konkurrence dhe kjo na vë në një pozitë jo të mirë, sepse hyjmë në dy polarizime. Hyjmë në polarizimin e brendshëm amerikan. Prej se kemi filluar të merremi me SHBA-në çdo herë kemi kërkuar që platforma për Kosovën të jetë e Republikanëve dhe Demokratëve së bashku, këtë herë nuk është ashtu. Kemi një konkurrencë, hyjmë në katër mujorin e fundit para zgjedhjeve presidenciale amerikane dhe futemi në gërshërë të konfliktit të brendshëm që është shumë i polarizuar. Dhe hyjmë në garën politike ndërmjet SHBA-së dhe BE-së që neve nuk na krijon dobi”, ka thënë Surroi.

Ai thotë se është dashur të ketë një dakordim ndërmjet SHBA-së dhe shteteve më të fuqishme të BE-së.

“Nuk ka qenë puna e refuzimit, por kemi insistuar që të ketë dakordim ndërmjet SHBA-së dhe BE-së, s’ka pas kurrfarë arsye që Washingotni, Parisi, Berlini, Londra të dakordohen për mënyrën se si të vazhdohet tutje, kjo do t’i jepte kredibilitet procesit. Domosdo duhet shkuar në Washington”, ka thënë ai.

Sipas tij nëse një proces negociator zhvillohet pa parime atëherë nuk ka produkt final.

“Edhe në Rambuje, edhe në Vjenë kemi insistuar që të ndërtohen disa parime negociatore, dhe fal tyre kemi pasur një proces pozitiv. Brukseli ka treguar se nëse hyn pa parime negociatore del pa produkt final. Dhe tash hymë në Washington, jo vetëm ne, por çdokush hyn pa parime dhe ky është problem i madh”, ka deklaruar Surroi.

Ai ka shtuar se parim negociator është një kornizë në të cilën ndërmjetësi i afron palët dhe krijon njëlloj hapësire në të cilën do të luhet loja.

“Nëse i thua dikujt se ne hyjmë dhe nuk do të bisedojmë për Kushtetutën është fare në rregull, ai është pozicion i yti nga i cili t’i s’do të tërhiqesh por nuk ofron se për çfarë realisht dëshiron të bisedosh”, ka thënë Surroi.

Ai ka thënë se procesi i shkëmbimit të territoreve nuk duhet të ndodhë si zgjidhje për përfundimin e dialogut. Ka shtuar se një ndryshim për probleme territoriale te vendet normale bëhet pas njohjes reciproke e më pas me biseda për atë problem.

20:14

Surroi e quan kaotik zhvillimin e ri në procesin e dialogut

Publicisti Veton Surroi e ka cilësuar kaotik dhe të ngutshëm zhvillimin më të ri në dialogun Kosovë-Serbi, pasi Shtetet e Bashkuara të Amerikës ftuan dy vendet më 27 qershor për të biseduar për dialogun.

Në Deskun e KOHËS, Surroi ka thënë se është hera e parë që nuk ka marrëveshje mes SHBA-së dhe Evropës për mënyrën se si të ecet përpara me dialogun Kosovë-Serbi.

“Është hera e parë që ndodh kështu. Në gati 30 vjet është hera e parë që të mos ketë marrëveshje mes SHBA-së dhe BE-së për mënyrën se si të ecet tutje. Është hera e parë që i ikin njëra-tjetrës këto dy procese. Është hera e parë që të mos ketë parime udhëheqëse të dakorduara mes SHBA-së dhe shteteve të fuqishme evropiane. Është hera e parë që në formë sekrete po zhvillohet ky proces. Është hera e parë që kosovarët shkojnë pa ndonjë listë parimesh të veta. Kemi zotin Thaçi që është në dijeni, ka qenë në kontakt me zotin Grenell dhe palën tjetër të përfaqësuar nga Qeveria që sapo ka marrë pushtetin dhe nuk ka qenë në dijeni për këto zhvillime. Është proces pak kaotik dhe i ngutshëm”, ka thënë ai.

Sipas Surroit, në çdo raund negociatash në dhjetë vjetët e fundit Kosova ka hyrë dhe ka marrë diçka si obligim.

“Brukseli ka pasur dy pasoja të mëdha negative për Kosovën. Pasoja e parë ishte dekonstruktimi i shtetit, futja e mbindërtimit të Asociacionit si kategori kushtetuese, meqenëse Parlamenti e ka adoptuar si marrëveshje obligative, dhe delegjitimimi ndërkombëtar i Kosovës sepse kur ka hy Kosova në procesin e Brukselit në formën që ka hyrë duke pranuar kushtet e ofruara, ka pranuar që çështja e statusit s’është përmbyllur. Për një pjesë të botës është fuqizuar interpretimi serb se Kosova është rrëfim i pambyllur e se çështja e statusit do të mbyllet në Bruksel”, ka vazhduar Surroi.

Tutje ai ka thënë se pas mendimit të Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë nuk ka pasur nevojë që krerët e Kosovës, që ishin në dialog, të deklarojnë se kjo ishte e barasvlefshme me mohimin e Serbisë të kësaj shpalljeje.

“Nuk ka pasur nevojë që Thaçi dhe të tjerët që kanë marrë pjesë në këtë proces të deklarojnë se është e barazvlefshme shpallja e pavarësisë me mohimin e Serbisë të kësaj shpallje. Në momentin kur kanë pranuar të hyjnë në procesin negociator në Bruksel, në të cilin Kosova trajtohet në dy dimensionet, pra trajtohet edhe vendimi i Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë edhe interpretimi serb se nuk është përmbyllur procesi. Edhe fusnota që pastaj i është bashkangjitur”, ka thënë Surroi.

Ai ka thënë se kjo ishte gabim dhe ky gabim i ka kushtuar vendit.

“Janë integruar mbindërtime në strukturën juridike të vendit. Si pasojë e këtyre dështimeve të Brukselit kemi iniciativë amerikane, e cila jo domosdoshmërisht do të prodhojë një rezultat pozitiv, pra nuk dimë se çfarë do të ndodhë”, ka shtuar ai.