Откако ги прогласи за одговорни за произволно притворање на 385 лица, суров третман на 49 лица, тортура на 303 лица и незаконско убиство на 96 лица, панелот на Специјализираните совети во Хаг ги осуди Хашим Тачи и Јакуп Красниќи на по 25 години затвор, Кадри Весели на 18 години затвор, а Реџеп Селими на 13. Пресудата на Специјализираниот суд го отвори патот за второстепена постапка. За да ја оспорат пресудата, законот им дава право на обвинетите да поднесат жалба преку нивната одбрана. Но, исто така и на Обвинителството, доколку не е задоволно со казната.
Специјалниот суд ги осуди Хашим Тачи и Јакуп Красниќи на по 25 години затвор, Кадри Весели на 18 години затвор, а Реџеп Селими на 13. Поранешните водачи на Ослободителната војска на Косово беа осудени за воени злосторства, вклучувајќи незаконско или произволно притворање, суров третман, тортура и незаконски убиства.
Специјалниот обвинител утврди дека четворицата се одговорни за произволно притворање на 385 лица, суров третман на 49 лица, тортура на 303 лица и незаконско убиство на 96 лица.
Тие беа прогласени за невини за злосторства против човештвото откако не беше докажано сомневањето за извршување напади врз цивилното население. Обвинетите беа прогласени и за невини во врска со голем број инциденти со воени злосторства.
„Судиите утврдија дека за време на конфликтот во Косово, г-дин Тачи, г-дин Весели, г-дин Селими и г-дин Красниќи дале значителен придонес во спроведувањето на заедничката криминална цел за таргетирање на оние кои се сметаат за противници на политичките и воените цели на Ослободителната војска на Косово, вклучувајќи ги и косовските Албанци кои имале врски со други политички или воени сили, како што се ЛДК и ФАРК; лица наводно поврзани со властите на СРЈ/Србија и одредени членови на други етнички малцинства, вклучувајќи голем број Роми и Срби“, се наведува во одлуката на Специјалниот совет.
За време на седницата, претседателот на судот рече дека судењето не се однесува на легитимитетот на Ослободителната војска на Косово и нејзината цел за независно Косово, „туку на употребата на одредени криминални средства од страна на некои нејзини членови за постигнување на овие цели“.
исто така
Тачи и Красниќи се осудени на по 25 години затвор, Весели 18 и Селими 13
Во врска со улогата на секој од обвинетите, Судот утврди дека тие биле „клучни членови во формулирањето и спроведувањето на заедничката криминална цел“.
Судскиот совет утврди дека Хашим Тачи дал значителен придонес во спроведувањето на заедничката криминална намера. Утврди дека Тачи, како член на Генералштабот и Политичката дирекција, бил клучен член во формулирањето и спроведувањето на заедничката криминална намера. Според судскиот совет, Политичката дирекција имала речиси исклучива надлежност врз политичките одлуки на ОВК, а Тачи се стремел кон политичката визија на ОВК, која ја изразувал јавно. Ова вклучувало таргетирање на соработниците, воспоставување компетентни структури и тела и прописи за оваа цел, како и користење на специјална војна за оваа цел и против противниците, преку соопштенија и други јавни изјави. Тачи, со другите обвинети, според судскиот совет, назначувал лојални поединци на клучни командни позиции со цел да има контрола врз ОВК и да обезбеди дека таа е почитувана до најниските нивоа на хиерархијата.
„Тачи учествувал и охрабрувал извршување на злосторства на различни начини. Преку изјави и соопштенија, како и преку употреба на специјални воени средства, Тачи изразил толеранција и охрабрување за извршување на злосторства против противниците. Тачи лично учествувал во злосторствата, вклучувајќи го апсењето, притворањето и испрашувањето на 13 пратеници во Ќирез и Бајица, како и во апсењето, притворањето и незаконското убиство на Бехајдин Халаќи. Тој бил свесен и за апсењето и притворањето на неколку други лица“, соопшти судскиот совет.
Во врска со обвинетиот Кадри Весели, судскиот совет рече дека тој бил раководител на Дирекцијата на Окружниот суд за внатрешни работи, која била одговорна за идентификување, обезбедување информации, набљудување и неутрализирање на лица за кои се сметало дека се соработници. Според Судијата Чарлс Смит, Управата за разузнавање беше едно од главните средства преку кои се спроведуваше заедничката криминална цел, а Весели беше клучен член во спроведувањето на оваа цел.
„Весели, заедно со другите обвинети, назначувал клучни лица на позиции за спроведување на заедничката цел. Весели учествувал и го охрабрувал извршувањето на злосторствата. Тој бил вклучен во процесот на идентификување и таргетирање на противниците, од кои многумина биле убиени. Тој бил лично вклучен во нелегалното апсење, притворање и убиство на Бехајдин Халаќи, како и во апсењето, притворањето и ослободувањето на друг притвореник на ОВК. Весели бил свесен за злосторствата извршени против противниците и, и покрај неговото знаење, не презел никакви чекори за да ги спречи, истражи или казни.“ овие злосторства“, рече тој.
Во меѓувреме, за Реџеп Селими, судијата Смит изјави дека тој на различни начини охрабрувал и учествувал во извршувањето на злосторствата. Смит нагласи дека Селими учествувал и во апсењето на 13 лица во Ќирез. Според судијата Смит, Селими, како член на Генералштабот на ОВК, одиграл клучна улога во создавањето на оперативните области, кои редовно ги проверувал.
Обвинетиот Јакуп Красниќи, според судскиот совет, дал значителен придонес во спроведувањето на заедничката криминална цел и бил клучен член во спроведувањето на политиката на таргетирање на лица кои се сметаат за противници. Според судијата Чарлс Смит, преку објавување на соопштенија, политички изјави и наредби, Красниќи го поттикнувал извршувањето на кривични дела против лица кои се сметаат за противници.
Четворицата се во притвор од ноември 2020 година.
Но, поранешниот претседател Тачи има и уште еден отворен случај во Специјалниот суд. Специјализираното обвинителство во Хаг во 2024 година поднесе обвиненија за попречување на правдата против Тачи и уште четири лица: поранешниот министер за правда, Хајредин Кучи; поранешниот шеф на Косовската разузнавачка агенција, Башким Смакај; поранешниот градоначалник на Малишева, Исни Килај; и Фадил Фазлиу.
Тие се обвинети дека, помеѓу април и ноември 2023 година, влијаеле врз сведочењата на сведоците повикани од обвинителите во судењето за воени злосторства против самиот Тачи и тројца поранешни водачи на ОВК.
Специјалниот суд е основан во 2015 година од страна на Собранието на Косово, функционира во рамките на косовскиот судски систем, но работи со меѓународен персонал во Холандија.
Сите четворица осудени лица, покрај нивната вмешаност во војната, по војната држеле институционални и партиски раководни позиции. Тачи бил претседател на ПДК, премиер, министер за надворешни работи и претседател, Красниќи и Весели биле претседатели на Собранието, а Селими е пратеник и шеф на пратеничката група на ЛВВ.
Жалбени процедури што мора да ги следи одбраната на поранешните водачи на ОВК
Хашим Тачи, Кадри Весели, Реџеп Селими и Јакуп Красниќи ќе бидат предмет на второстепена постапка за оспорување на пресудите за воени злосторства од страна на Специјалниот суд. Во двата случаи пред Специјалниот суд, овие постапки траеја по 10 и пол месеци.
исто така
Тачи и Красниќи се осудени на по 25 години затвор, Весели на 18, а Селими на 13 години.
Пресудата на Специјалниот суд против Хашим Тачи, Кадри Весели, Реџеп Селим и Јакуп Красниќи за воени злосторства го отвори патот за второстепена постапка.
За да ја оспорат пресудата, законот им дава на обвинетите право да поднесат жалба преку нивните адвокати на одбраната, како и до Обвинителството доколку не е задоволно со казната.
Правилникот за постапка и докази на КСС предвидува дека странките кои не се задоволни од пресудата можат да поднесат жалба во рок од 30 дена од објавувањето на пресудата.
Во рок од 21 ден од поднесувањето на жалбата, ќе се одржи состанок на кој страните ќе ги покренат прашањата на кои ќе имаат приговори.
Според процедурите, подносителот на жалбата го поднесува досието во кое ги презентира сите аргументи и правни извори на кои се потпира. Ова поднесување на документацијата мора да се изврши во рок од 60 дена од поднесувањето на жалбата. Додека, во случаите кога жалбата се однесува само на казната, досието мора да се поднесе во рок од 30 дена од поднесувањето на жалбата.
Доколку во случајот на поранешни лидери на ОВК, жалбената постапка започне со одбраната, Правилникот му дозволува на Обвинителството да поднесе одговор на досието на одбраната во рок од 30 дена. Меѓутоа, кога жалбата е само против пресудата, тогаш Обвинителството има време да го поднесе својот одговор во рок од 15 дена.
Бидејќи одбраната не знае какви приговори може да има Обвинителството, процедурите ѝ дозволуваат да одговори и на аргументите на органот што го имал товарот на докажување во прв степен. Се очекува овој одговор да биде поднесен во рок од 15 дена, но ако станува збор само за жалба на казната, тогаш мора да биде поднесен во рок од 10 дена.
Важното во врска со овие постапки е што страните можат да поднесат барања за доставување дополнителни докази.
Во случаи кога Жалбениот совет прифаќа дополнителни докази, спротивната страна може да презентира контрадокази. Застапникот на жртвите, исто така, има можност да поднесе дополнителна документација во врска со влијанието што овие докази можеби го имале врз жртвите.
„Во жалбената пресуда, советот на Апелациониот суд ќе ги разгледа сите дополнителни докази што се прифатени, заедно со доказите што веќе се во записникот. Доколку неколку лица прогласени за невини или виновни се страни во жалбата, доказите што се прифатени за секое од нив ќе се разгледаат во однос на сите нив, доколку се релевантни за нив и доколку се предмет на правило 182(4)“, се наведува во Правилникот за постапка и докази на КСС.
По поднесувањето на конечните поднесоци од страните, Жалбениот совет мора да ја донесе својата пресуда во рок од 60 дена. Меѓутоа, доколку постојат убедливи причини, рокот од 30 дена за донесување на одлуката може да се продолжи.
Пресудата за вина или казната изречена од Апелациониот суд стапува на сила веднаш. Следствено, кога пресудата е ослободителна, осуденото лице од прв степен веднаш се ослободува.
Четирите сценарија што можат да го карактеризираат завршувањето на жалбената постапка се: да се потврди првостепената одлука, да се измени, да се интервенира во некој дел од пресудата, па дури и да се врати предметот на повторно судење.
исто така
Објавено е резиме од пресудата со која Тачи и другите беа осудени
Специјалниот суд досега во Апелациониот суд разгледа два случаи. Оној против Салих Мустафа, чија казна беше намалена од 26 години на 22 години затвор, и оној против Пјетер Шала, чија казна беше намалена од 18 години на 13 години затвор.
И двата процеса траеја 10 и пол месеци.
