Откако ги прогласи за одговорни за произволно притворање на 385 лица, суров третман на 49 лица, тортура на 303 лица и незаконско убиство на 96 лица, панелот на Специјализираните совети во Хаг ги осуди Хашим Тачи и Јакуп Красниќи на по 25 години затвор, Кадри Весели на 18 години затвор, а Реџеп Селими на 13. Пресудата на Специјализираниот суд го отвори патот за второстепена постапка. За да ја оспорат пресудата, законот им дава право на обвинетите да поднесат жалба преку нивната одбрана. Но, исто така и на Обвинителството, доколку не е задоволно со казната.
Специјалниот суд ги осуди Хашим Тачи и Јакуп Красниќи на по 25 години затвор, Кадри Весели на 18 години затвор, а Реџеп Селими на 13. Поранешните водачи на Ослободителната војска на Косово беа осудени за воени злосторства, вклучувајќи незаконско или произволно притворање, суров третман, тортура и незаконски убиства.
Specialja ka konstatuar se të katërtit ishin përgjegjës për ndalimin arbitrar të 385 personave, trajtimin mizor ndaj 49 personave, torturë ndaj 303 personave dhe vrasje të paligjshme të 96 personave.
Тие беа прогласени за невини за злосторства против човештвото откако не беше докажано сомневањето за извршување напади врз цивилното население. Обвинетите беа прогласени и за невини во врска со голем број инциденти со воени злосторства.
„Судиите утврдија дека за време на конфликтот во Косово, г-дин Тачи, г-дин Весели, г-дин Селими и г-дин Красниќи дале значителен придонес во спроведувањето на заедничката криминална цел за таргетирање на оние кои се сметаат за противници на политичките и воените цели на Ослободителната војска на Косово, вклучувајќи ги и косовските Албанци кои имале врски со други политички или воени сили, како што се ЛДК и ФАРК; лица наводно поврзани со властите на СРЈ/Србија и одредени членови на други етнички малцинства, вклучувајќи голем број Роми и Срби“, се наведува во одлуката на Специјалниот совет.
За време на седницата, претседателот на судот рече дека судењето не се однесува на легитимитетот на Ослободителната војска на Косово и нејзината цел за независно Косово, „туку на употребата на одредени криминални средства од страна на некои нејзини членови за постигнување на овие цели“.
Sa i përket rolit të secilit prej të akuzuarve, Gjykata ka konstatuar se ata ishin “anëtarë kyç në formulimin dhe zbatimin e qëllimit të përbashkët kriminal”.
Trupi gjykues konstatoi se Hashim Thaçi dha kontribut të qenësishëm në zbatimin e qëllimit kriminal të përbashkët. Konstatoi se Thaçi, si anëtar i Shtabit të Përgjithshëm dhe i Drejtorisë Politike, ishte anëtar kyç në formulimin dhe zbatimin e qëllimit të përbashkët kriminal. Sipas trupit gjykues, Drejtoria Politike kishte kompetencë pothuajse ekskluzive mbi vendimet politike të UÇK-së dhe Thaçi kërkoi vizionin politik të UÇK-së, të cilin e shprehu publikisht. Këtu përfshihet shënjestrimi i kolaboracionistëve, krijimi i strukturave dhe organeve kompetente dhe rregulloreve për këtë qëllim, si dhe përdorimi i luftës speciale për këtë qëllim dhe kundër kundërshtarëve, përmes komunikatave dhe deklaratave të tjera publike. Thaçi, me të akuzuarit e tjerë, sipas trupës gjykuese emëroi persona besnikë në pika kyçe komanduese, në mënyrë që të kishte kontroll mbi UÇK-në dhe të sigurohej që ajo të respektohej deri në nivelet më të ulëta të hierarkisë.
„Тачи учествувал и охрабрувал извршување на злосторства на различни начини. Преку изјави и соопштенија, како и преку употреба на специјални воени средства, Тачи изразил толеранција и охрабрување за извршување на злосторства против противниците. Тачи лично учествувал во злосторствата, вклучувајќи го апсењето, притворањето и испрашувањето на 13 пратеници во Ќирез и Бајица, како и во апсењето, притворањето и незаконското убиство на Бехајдин Халаќи. Тој бил свесен и за апсењето и притворањето на неколку други лица“, соопшти судскиот совет.
Për të akuzuarin Kadri Veseli, trupi gjykues ka thënë se ai ishte shef i Drejtorisë së ZKZ-së, e cila në përgjegjësi kishte identifikimin, sigurimin e informacionit, vëzhgimin dhe neutralizimin e personave që mendohej se ishin kolaboracionistë. Sipas gjykatësit Charles Smith, Drejtoria e Zbulimit ishte një prej mjeteve kryesore përmes të cilave u zbatua qëllimi i përbashkët kriminal dhe Veseli ishte anëtar kyç në zbatimin e këtij qëllimi.
“Veseli, së bashku me të akuzuarit e tjerë, emëroi persona kyç në pozita për të jetësuar qëllimin e përbashkët. Veseli mori pjesë dhe inkurajoi kryerjen e krimeve. Ai u përfshi në procesin e identifikimit dhe shënjestrimit të kundërshtarëve, shumë prej të cilëve edhe u vranë. U mor personalisht me arrestimin, ndalimin dhe vrasjen e paligjshme të Behajdin Hallaqit, si dhe me arrestimin, ndalimin dhe lirimin e një të ndaluari tjetër nga UÇK-ja. Veseli kishte dijeni për krimet e kryera kundër kundërshtarëve dhe, me gjithë dijeninë që kishte, nuk ndërmori asnjë hap për parandalimin, hetimin ose ndëshkimin e këtyre krimeve”, ka thënë ai.
Ndërsa, për Rexhep Selimin, gjykatësi Smith deklaroi se ai inkurajoi dhe mori pjesë në kryerjen e krimeve në mënyra të ndryshme. Smith theksoi se Selimi mori pjesë edhe në arrestimin e 13 personave në Qirez. Sipas gjykatësit Smith, Selimi, si anëtar i Shtabit të Përgjithshëm të UÇK-së, luajti rol thelbësor në krijimin e zonave operative, të cilat i inspektonte rregullisht.
I akuzuari Jakup Krasniqi, sipas trupi gjykues ka dhënë kontribut thelbësor në zbatimin e qëllimit të përbashkët kriminal dhe ishte anëtar kyç në zbatimin e politikës së shënjestrimit të personave të konsideruar kundërshtarë. Sipas gjykatësit Charles Smith, përmes publikimit të komunikatave, deklaratave politike dhe urdhrave, Krasniqi inkurajoi kryerjen e krimeve kundër personave të konsideruar kundërshtarë.
Të katërtit janë mbajtur në paraburgim që nga nëntori i vitit 2020.
Por, ish-presidenti Thaçi ka edhe një tjetër çështje të hapur në Speciale. Zyra e Prokurorit të Specializuar në Hagë më 2024 ngriti akuza për pengim të drejtësisë ndaj Thaçit dhe katër personave të tjerë: ish-ministrit të Drejtësisë, Hajredin Kuçi; ish-shefit të Agjencisë së Kosovës për Inteligjencë, Bashkim Smakaj; ish-kryetarit të Malishevës, Isni Kilaj; dhe Fadil Fazliut.
Тие се обвинети дека, помеѓу април и ноември 2023 година, влијаеле врз сведочењата на сведоците повикани од обвинителите во судењето за воени злосторства против самиот Тачи и тројца поранешни водачи на ОВК.
Gjykata Speciale u themelua më 2015 nga Kuvendi i Kosovës, funksionon brenda sistemit gjyqësor të Kosovës, por vepron me personel ndërkombëtar në Holandë.
Të katër të dënuarit përveç angazhimit në luftë, kanë mbajtur poste drejtuese institucionale e partiake, pas luftës. Thaçi ka qenë kryetar i PDK-së, kryeministër, ministër i Jashtëm dhe president, Krasniqi e Veseli kanë qenë kryetarë Kuvendi, e Selimi deputet e shef i Grupit parlamentar të LVV-së.
Procedurat e Apelit që duhet t’i ndjekin mbrojtjet e ish-krerëve e UÇK-së
Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Rexhep Selimi dhe Jakup Krasniqi do t’u nënshtrohen procedurave të shkallës së dytë për të kundërshtuar vendimin dënues për krime lufte nga Gjykata Speciale. Në dy rastet e deritashme të Speciales, këto procese kanë zgjatur nga 10 muaj e gjysmë.
Пресудата на Специјалниот суд против Хашим Тачи, Кадри Весели, Реџеп Селим и Јакуп Красниќи за воени злосторства го отвори патот за второстепена постапка.
За да ја оспорат пресудата, законот им дава на обвинетите право да поднесат жалба преку нивните адвокати на одбраната, како и до Обвинителството доколку не е задоволно со казната.
Rregullorja e procedurave dhe provave të DHSK-së parasheh se palët e pakënaqura me aktgjykimin mund të dorëzojnë njoftimin me pikat që duan të apelojnë brenda 30 ditësh nga shpallja e aktgjykimit.
Во рок од 21 ден од поднесувањето на жалбата, ќе се одржи состанок на кој страните ќе ги покренат прашањата на кои ќе имаат приговори.
Според процедурите, подносителот на жалбата го поднесува досието во кое ги презентира сите аргументи и правни извори на кои се потпира. Ова поднесување на документацијата мора да се изврши во рок од 60 дена од поднесувањето на жалбата. Додека, во случаите кога жалбата се однесува само на казната, досието мора да се поднесе во рок од 30 дена од поднесувањето на жалбата.
Доколку во случајот на поранешни лидери на ОВК, жалбената постапка започне со одбраната, Правилникот му дозволува на Обвинителството да поднесе одговор на досието на одбраната во рок од 30 дена. Меѓутоа, кога жалбата е само против пресудата, тогаш Обвинителството има време да го поднесе својот одговор во рок од 15 дена.
Бидејќи одбраната не знае какви приговори може да има Обвинителството, процедурите ѝ дозволуваат да одговори и на аргументите на органот што го имал товарот на докажување во прв степен. Се очекува овој одговор да биде поднесен во рок од 15 дена, но ако станува збор само за жалба на казната, тогаш мора да биде поднесен во рок од 10 дена.
Важното во врска со овие постапки е што страните можат да поднесат барања за доставување дополнителни докази.
Во случаи кога Жалбениот совет прифаќа дополнителни докази, спротивната страна може да презентира контрадокази. Застапникот на жртвите, исто така, има можност да поднесе дополнителна документација во врска со влијанието што овие докази можеби го имале врз жртвите.
„Во жалбената пресуда, советот на Апелациониот суд ќе ги разгледа сите дополнителни докази што се прифатени, заедно со доказите што веќе се во записникот. Доколку неколку лица прогласени за невини или виновни се страни во жалбата, доказите што се прифатени за секое од нив ќе се разгледаат во однос на сите нив, доколку се релевантни за нив и доколку се предмет на правило 182(4)“, се наведува во Правилникот за постапка и докази на КСС.
По поднесувањето на конечните поднесоци од страните, Жалбениот совет мора да ја донесе својата пресуда во рок од 60 дена. Меѓутоа, доколку постојат убедливи причини, рокот од 30 дена за донесување на одлуката може да се продолжи.
Пресудата за вина или казната изречена од Апелациониот суд стапува на сила веднаш. Следствено, кога пресудата е ослободителна, осуденото лице од прв степен веднаш се ослободува.
Четирите сценарија што можат да го карактеризираат завршувањето на жалбената постапка се: да се потврди првостепената одлука, да се измени, да се интервенира во некој дел од пресудата, па дури и да се врати предметот на повторно судење.
Специјалниот суд досега во Апелациониот суд разгледа два случаи. Оној против Салих Мустафа, чија казна беше намалена од 26 години на 22 години затвор, и оној против Пјетер Шала, чија казна беше намалена од 18 години на 13 години затвор.
И двата процеса траеја 10 и пол месеци.