KOHA.net

Στηρίξτε το TIME. Διαφυλάξτε την αλήθεια.
Arberi

81 χρόνια φυλάκισης για τέσσερις πρώην ηγέτες του UCK

Hashim Thaci Rexhep Selimi Kadri Veseli Jakup Krasniqi

Φωτογραφία-Εικονογράφηση: TIME

Me konstatimin se ishin përgjegjës për ndalimin arbitrar të 385 personave, trajtimin mizor ndaj 49 personave, torturë ndaj 303 personave dhe vrasje të paligjshme të 96 personave, trupi gjykues i Dhomave të Specializuara në Hagë ka dënuar nga 25 vjet burgim Hashim Thaçin e Jakup Krasniqin, me 18 vjet burgim Kadri Veselin dhe me 13 Rexhep Selimin. Verdikti dënues i Gjykatës Speciale u hap rrugë procedurave të shkallës së dytë. Për të kundërshtuar aktgjykimin, ligji ua siguron të drejtën të akuzuarve që përmes mbrojtjeve të tyre të bëjnë apelimin e tij. Por edhe Prokurorisë nëse nuk është e kënaqur me dënimin

Το Ειδικό Δικαστήριο καταδίκασε τον Χασίμ Θάτσι και τον Γιακούπ Κρασνίκι σε 25 χρόνια φυλάκισης έκαστος, τον Κάντρι Βέσελι σε 18 χρόνια φυλάκισης και τον Ρετζέπ Σελίμι σε 13. Οι πρώην ηγέτες του Απελευθερωτικού Στρατού του Κοσσυφοπεδίου καταδικάστηκαν για εγκλήματα πολέμου, όπως παράνομη ή αυθαίρετη κράτηση, σκληρή μεταχείριση, βασανιστήρια και παράνομες δολοφονίες.

Specialja ka konstatuar se të katërtit ishin përgjegjës për ndalimin arbitrar të 385 personave, trajtimin mizor ndaj 49 personave, torturë ndaj 303 personave dhe vrasje të paligjshme të 96 personave.

Κρίθηκαν αθώοι για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, αφού δεν αποδείχθηκε η υποψία διάπραξης επιθέσεων κατά του άμαχου πληθυσμού. Οι κατηγορούμενοι κρίθηκαν επίσης αθώοι σε σχέση με μια σειρά από περιστατικά εγκλημάτων πολέμου.

«Οι δικαστές διαπίστωσαν ότι κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης στο Κοσσυφοπέδιο, οι κ.κ. Θάτσι, Βέσελι, Σελίμι και Κράσνικι συνέβαλαν σημαντικά στην υλοποίηση του κοινού εγκληματικού σκοπού της στοχοποίησης όσων θεωρούνταν αντίπαλοι των πολιτικών και στρατιωτικών στόχων του Απελευθερωτικού Στρατού του Κοσσυφοπεδίου, συμπεριλαμβανομένων των Αλβανών του Κοσσυφοπεδίου που είχαν δεσμούς με άλλες πολιτικές ή στρατιωτικές δυνάμεις, όπως το LDK και το FARK· άτομα που φέρονται να συνδέονται με τις αρχές της ΟΔΓ/Σερβίας, και ορισμένα μέλη άλλων εθνοτικών μειονοτήτων, συμπεριλαμβανομένων ορισμένων Ρομά και Σέρβων», αναφέρει η απόφαση του Ειδικού Δικαστηρίου.

Κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης, ο πρόεδρος του δικαστηρίου δήλωσε ότι η δίκη δεν αφορούσε τη νομιμότητα του Απελευθερωτικού Στρατού του Κοσσυφοπεδίου και τον στόχο του για ένα ανεξάρτητο Κόσοβο, «αλλά τη χρήση ορισμένων εγκληματικών μέσων από ορισμένα μέλη του για την επίτευξη αυτών των στόχων». 

Sa i përket rolit të secilit prej të akuzuarve, Gjykata ka konstatuar se ata ishin “anëtarë kyç në formulimin dhe zbatimin e qëllimit të përbashkët kriminal”. 

Trupi gjykues konstatoi se Hashim Thaçi dha kontribut të qenësishëm në zbatimin e qëllimit kriminal të përbashkët. Konstatoi se Thaçi, si anëtar i Shtabit të Përgjithshëm dhe i Drejtorisë Politike, ishte anëtar kyç në formulimin dhe zbatimin e qëllimit të përbashkët kriminal. Sipas trupit gjykues, Drejtoria Politike kishte kompetencë pothuajse ekskluzive mbi vendimet politike të UÇK-së dhe Thaçi kërkoi vizionin politik të UÇK-së, të cilin e shprehu publikisht. Këtu përfshihet shënjestrimi i kolaboracionistëve, krijimi i strukturave dhe organeve kompetente dhe rregulloreve për këtë qëllim, si dhe përdorimi i luftës speciale për këtë qëllim dhe kundër kundërshtarëve, përmes komunikatave dhe deklaratave të tjera publike. Thaçi, me të akuzuarit e tjerë, sipas trupës gjykuese emëroi persona besnikë në pika kyçe komanduese, në mënyrë që të kishte kontroll mbi UÇK-në dhe të sigurohej që ajo të respektohej deri në nivelet më të ulëta të hierarkisë.

«Ο Θάτσι συμμετείχε και ενθάρρυνε την τέλεση εγκλημάτων με διάφορους τρόπους. Μέσω δηλώσεων και ανακοινώσεων, καθώς και με τη χρήση ειδικών πολεμικών μέσων, ο Θάτσι εξέφρασε ανοχή και ενθάρρυνση για την τέλεση εγκλημάτων κατά αντιπάλων. Ο Θάτσι συμμετείχε προσωπικά στα εγκλήματα, συμπεριλαμβανομένης της σύλληψης, κράτησης και ανάκρισης 13 βουλευτών στο Qirez και την Bajica, καθώς και στη σύλληψη, κράτηση και παράνομη δολοφονία του Behajdin Hallaqi. Ήταν επίσης ενήμερος για τη σύλληψη και κράτηση αρκετών άλλων προσώπων», δήλωσε το δικαστήριο.

Për të akuzuarin Kadri Veseli, trupi gjykues ka thënë se ai ishte shef i Drejtorisë së ZKZ-së, e cila në përgjegjësi kishte identifikimin, sigurimin e informacionit, vëzhgimin dhe neutralizimin e personave që mendohej se ishin kolaboracionistë. Sipas gjykatësit Charles Smith, Drejtoria e Zbulimit ishte një prej mjeteve kryesore përmes të cilave u zbatua qëllimi i përbashkët kriminal dhe Veseli ishte anëtar kyç në zbatimin e këtij qëllimi.

“Veseli, së bashku me të akuzuarit e tjerë, emëroi persona kyç në pozita për të jetësuar qëllimin e përbashkët. Veseli mori pjesë dhe inkurajoi kryerjen e krimeve. Ai u përfshi në procesin e identifikimit dhe shënjestrimit të kundërshtarëve, shumë prej të cilëve edhe u vranë. U mor personalisht me arrestimin, ndalimin dhe vrasjen e paligjshme të Behajdin Hallaqit, si dhe me arrestimin, ndalimin dhe lirimin e një të ndaluari tjetër nga UÇK-ja. Veseli kishte dijeni për krimet e kryera kundër kundërshtarëve dhe, me gjithë dijeninë që kishte, nuk ndërmori asnjë hap për parandalimin, hetimin ose ndëshkimin e këtyre krimeve”, ka thënë ai. 

Ndërsa, për Rexhep Selimin, gjykatësi Smith deklaroi se ai inkurajoi dhe mori pjesë në kryerjen e krimeve në mënyra të ndryshme. Smith theksoi se Selimi mori pjesë edhe në arrestimin e 13 personave në Qirez. Sipas gjykatësit Smith, Selimi, si anëtar i Shtabit të Përgjithshëm të UÇK-së, luajti rol thelbësor në krijimin e zonave operative, të cilat i inspektonte rregullisht. 

I akuzuari Jakup Krasniqi, sipas trupi gjykues ka dhënë kontribut thelbësor në zbatimin e qëllimit të përbashkët kriminal dhe ishte anëtar kyç në zbatimin e politikës së shënjestrimit të personave të konsideruar kundërshtarë. Sipas gjykatësit Charles Smith, përmes publikimit të komunikatave, deklaratave politike dhe urdhrave, Krasniqi inkurajoi kryerjen e krimeve kundër personave të konsideruar kundërshtarë.

Të katërtit janë mbajtur në paraburgim që nga nëntori i vitit 2020. 

Por, ish-presidenti Thaçi ka edhe një tjetër çështje të hapur në Speciale. Zyra e Prokurorit të Specializuar në Hagë më 2024 ngriti akuza për pengim të drejtësisë ndaj Thaçit dhe katër personave të tjerë: ish-ministrit të Drejtësisë, Hajredin Kuçi; ish-shefit të Agjencisë së Kosovës për Inteligjencë, Bashkim Smakaj; ish-kryetarit të Malishevës, Isni Kilaj; dhe Fadil Fazliut.

Κατηγορούνται ότι, μεταξύ Απριλίου και Νοεμβρίου 2023, επηρέασαν τις καταθέσεις μαρτύρων που κλήθηκαν από τους εισαγγελείς στη δίκη για εγκλήματα πολέμου εναντίον του ίδιου του Θάτσι και τριών πρώην ηγετών του UCK. 

Gjykata Speciale u themelua më 2015 nga Kuvendi i Kosovës, funksionon brenda sistemit gjyqësor të Kosovës, por vepron me personel ndërkombëtar në Holandë.

Të katër të dënuarit përveç angazhimit në luftë, kanë mbajtur poste drejtuese institucionale e partiake, pas luftës. Thaçi ka qenë kryetar i PDK-së, kryeministër, ministër i Jashtëm dhe president, Krasniqi e Veseli kanë qenë kryetarë Kuvendi, e Selimi deputet e shef i Grupit parlamentar të LVV-së.

Procedurat e Apelit që duhet t’i ndjekin mbrojtjet e ish-krerëve e UÇK-së

Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Rexhep Selimi dhe Jakup Krasniqi do t’u nënshtrohen procedurave të shkallës së dytë për të kundërshtuar vendimin dënues për krime lufte nga Gjykata Speciale. Në dy rastet e deritashme të Speciales, këto procese kanë zgjatur nga 10 muaj e gjysmë.

Η καταδίκη του Ειδικού Δικαστηρίου για εγκλήματα πολέμου εναντίον των Χασίμ Θάτσι, Κάντρι Βέσελι, Ρετζέπ Σελίμ και Γιακούπ Κρασνίκι άνοιξε τον δρόμο για δευτεροβάθμιες διαδικασίες.

Για να προσβάλουν την ετυμηγορία, ο νόμος παρέχει στους κατηγορούμενους το δικαίωμα να ασκήσουν έφεση μέσω των συνηγόρων υπεράσπισής τους, καθώς και της Εισαγγελίας εάν δεν είναι ικανοποιημένη με την ποινή.

Rregullorja e procedurave dhe provave të DHSK-së parasheh se palët e pakënaqura me aktgjykimin mund të dorëzojnë njoftimin me pikat që duan të apelojnë brenda 30 ditësh nga shpallja e aktgjykimit.

Εντός 21 ημερών από την ειδοποίηση της έφεσης, θα πραγματοποιηθεί διάσκεψη για τα μέρη, προκειμένου να θέσουν τα ζητήματα για τα οποία θα έχουν αντιρρήσεις.

Σύμφωνα με τις διαδικασίες, ο εκκαλών υποβάλλει τον φάκελο στον οποίο παρουσιάζει όλα τα επιχειρήματα και τις νομικές πηγές στις οποίες βασίζεται. Η υποβολή της τεκμηρίωσης πρέπει να γίνει εντός 60 ημερών από την άσκηση της έφεσης. Ενώ, σε περιπτώσεις όπου η έφεση αφορά μόνο την ποινή, ο φάκελος πρέπει να υποβληθεί εντός 30 ημερών από την άσκηση της έφεσης.

Εάν στην περίπτωση πρώην ηγετών του UCK, η διαδικασία των εφέσεων ξεκινήσει με την υπεράσπιση, ο Κανονισμός επιτρέπει στην Εισαγγελία να υποβάλει απάντηση στον φάκελο της υπεράσπισης εντός 30 ημερών. Ωστόσο, όταν η έφεση αφορά μόνο την ποινή, τότε η Εισαγγελία έχει χρόνο να υποβάλει την απάντησή της εντός 15 ημερών.

Δεδομένου ότι η υπεράσπιση δεν γνωρίζει ποιες αντιρρήσεις μπορεί να έχει η Εισαγγελία, οι διαδικασίες της επιτρέπουν επίσης να απαντήσει στα επιχειρήματα του οργάνου που είχε το βάρος της απόδειξης εξαρχής. Η απάντηση αυτή αναμένεται να υποβληθεί εντός 15 ημερών, αλλά εάν πρόκειται μόνο για έφεση κατά της ποινής, τότε πρέπει να υποβληθεί εντός 10 ημερών.

Το σημαντικό με αυτές τις διαδικασίες είναι ότι τα μέρη μπορούν να υποβάλουν αιτήματα για την υποβολή πρόσθετων αποδεικτικών στοιχείων.

Σε περιπτώσεις όπου το Τμήμα Εφέσεων δέχεται πρόσθετα αποδεικτικά στοιχεία, το αντίδικο μέρος μπορεί να προσκομίσει ανταποδείξεις. Ο συνήγορος των θυμάτων έχει επίσης την ευκαιρία να υποβάλει πρόσθετα έγγραφα σχετικά με τον αντίκτυπο που μπορεί να είχαν αυτά τα αποδεικτικά στοιχεία στα θύματα.

«Στην απόφαση του εφετείου, το συμβούλιο του Εφετείου εξετάζει τυχόν πρόσθετα αποδεικτικά στοιχεία που έγιναν δεκτά, μαζί με τα αποδεικτικά στοιχεία που έχουν ήδη κατατεθεί στο αρχείο. Εάν πολλά άτομα που έχουν κηρυχθεί αθώα ή ένοχα είναι διάδικοι στην έφεση, τα αποδεικτικά στοιχεία που έγιναν δεκτά για καθένα από αυτά εξετάζονται σε σχέση με όλα αυτά, εάν είναι σχετικά με αυτά και με την επιφύλαξη του κανόνα 182(4)», ορίζει ο Κανονισμός Διαδικασίας και Αποδεικτικών Στοιχείων του KSC.

Μετά την υποβολή των τελικών υπομνημάτων από τα μέρη, η Επιτροπή Εφέσεων πρέπει να εκδώσει την απόφασή της εντός 60 ημερών. Ωστόσο, εάν υπάρχουν επιτακτικοί λόγοι, η προθεσμία των 30 ημερών για την έκδοση της απόφασης μπορεί να παραταθεί.

Η καταδικαστική απόφαση ή η ποινή που επιβάλλεται από το Εφετείο τίθεται σε ισχύ αμέσως. Συνεπώς, όταν η απόφαση είναι αθωωτική, ο καταδικασθείς πρωτοδίκως αποφυλακίζεται αμέσως.

Τα τέσσερα σενάρια που μπορούν να χαρακτηρίσουν την ολοκλήρωση της διαδικασίας των Εφετών είναι: η επικύρωση της πρωτοβάθμιας απόφασης, η τροποποίησή της, η παρέμβαση σε κάποιο μέρος της απόφασης ή ακόμη και η παραπομπή της υπόθεσης για επανεκδίκαση.

Το Ειδικό Δικαστήριο έχει χειριστεί μέχρι στιγμής δύο υποθέσεις στο Εφετείο. Αυτή κατά του Σαλίχ Μουσταφά, του οποίου η ποινή μειώθηκε από 26 χρόνια σε 22 χρόνια φυλάκισης, και αυτή κατά του Πιέτρ Σάλα, του οποίου η ποινή μειώθηκε από 18 χρόνια σε 13 χρόνια φυλάκισης.

Και οι δύο διαδικασίες διήρκεσαν 10 μήνες και μισό.