Pasuesi i Lajçakut në dialog do të emërohet nga pasardhësi i Borrellit

Në Bashkimin Evropian ka presion që pasardhësi i Lajçakut të emërohet nga pasardhësi i Josep Borrellit në postin e përfaqësuesit të lartë për Politikë të Jashtme dhe Siguri. Pasi kjo gjë kërkon kohë, Lajçakut do t’i zgjatet mandati deri në emërimin e pasardhësit të tij, në mënyrë që të mos ketë vakum në dialog. Në mesin e emrave të mundshëm për ta pasuar Lajçakun përmenden ish-ministri i Finlandës, Pekka Havisto, dhe diplomati nga Danimarka, Peter Sorensen

Ani se është emëruar ambasador i Bashkimit Evropian (BE) në Zvicër dhe se këtë mandat do ta nisë nga 1 shtatori i sivjetmë, Miroslav Lajçakut mund t’i zgjatet mandati në detyrën e lehtësuesit të dialogut midis Kosovës e Serbisë edhe për një kohë, në mënyrë që të mos ketë zbrazëtirë në këtë funksion, kanë thënë të mërkurën për KOHËN burimet diplomatike në Bruksel.

Burimet kanë konfirmuar se zgjedhja e pasardhësit të Lajçakut do të duhet që ta presë përfundimin e procedurave të zgjedhjes së udhëheqësve të rinj në institucionet e Bashkimit Evropian, të cilat do ta pasojnë përfundimin e zgjedhjeve evropiane që do të zhvillohen nga e enjtja e 6 qershorit e deri të dielën e 9 qershorit.

Në BE kanë shprehur pritjen që pasardhësi i Lajçakut të emërohet nga pasardhësi i Josep Borrellit në postin e përfaqësuesit të lartë të BE-së për Politikë të Jashtme dhe Siguri. E pasi që kjo kërkon kohë, Lajçakut mandati në lehtësimin e dialogut Kosovë-Serbi do t’i zgjatet derisa të emërohet pasardhësi i tij, në mënyrë që të mos ketë vakum. 

Në mesin e emrave që përmenden për pasimin e tij janë ish-ministri i Finlandës, Pekka Havisto, dhe diplomati nga Danimarka, Peter Sorensen. Që të dy kanë përvojë nga rajoni, pasi që kanë shërbyer edhe në misionet ndërkombëtare nga Kosova deri në Bosnjë-Hercegovinë. Por në këtë moment, kanë thënë diplomatët evropianë, është herët për të parashikuar se kush do të caktohet në postin e lehtësuesit të dialogut pasi që për këtë duhet të vendosë shefi i ardhshëm i diplomacisë së përbashkët të BE-së, i cili do ta zëvendësojë Borrellin.

Diplomatët në BE kanë vlerësuar se nuk janë të kënaqur me rrjedhën e deritashme të dialogut, porse për dështime ata fajin ua kanë hedhur “palëve” – Kosovës e Serbisë – për shkak se kanë vlerësuar se “nuk kanë dëshmuar gatishmëri dhe sinqeritet që të angazhohen në mënyrë konstruktive në zbatimin e obligimeve nga dialogu”.
Kur Lajçaku u pati emëruar në këtë post para më shumë se katër vjetësh, ai e pati shprehur synimin që “brenda disa muajsh, e jo vjetësh” të arrinte një marrëveshje gjithëpërfshirëse, ligjërisht obliguese, për normalizimin e raporteve. Por në vend të kësaj, procesi i dialogut pati shumë ngecje, janë krijuar shumë kriza dhe në fund është improvizuar një marrëveshje e emërtuar si “Marrëveshja për rrugën drejt normalizimit të raporteve”. Madje edhe rreth kësaj marrëveshjeje mbeten të hapura dilemat nëse përnjëmend ekziston apo jo. 

Edhe Arbëri 5 qer 2024 Lajçaku do ta vazhdojë rolin e lehtësuesit derisa të emërohet pasardhësi i tij

Pasi Serbia ka refuzuar që ta nënshkruajë, BE-ja pretendoi se ajo, përmes komunikatës publike nga përfaqësuesi i lartë i BE-së për Politikë të Jashtme dhe Siguri, Josep Borrell, është bërë obliguese për palët.

Obligimet për zbatimin e saj në rastin e Serbisë janë bërë edhe kusht në procesin e negociatave të anëtarësimit në BE. Por Serbia disa herë, edhe me deklarata gojore e edhe me letra dërguar BE-së, është shprehur se nuk do t’i zbatojë pjesët e marrëveshjes që kanë të bëjnë me integritetin territorial dhe sovranitetin e Kosovës, e as me anëtarësimin e saj në organizatat ndërkombëtare.
Serbia nuk do të zbatojë pjesët që për Kosovën janë më të rëndësishmet. BE-ja në anën tjetër ka qortuar Kosovën për refuzimin që të themelojë Asociacionin e komunave me shumicë serbe në Kosovë, pasi edhe BE-ja edhe SHBA-ja e quajnë këtë si një obligim të Kosovës.