Zelensky paralajmëron se plani amerikan për sigurinë evropiane mund t'i shërbejë Putinit

Presidenti i Ukrainës, Volodymyr Zelensky, ka bërë të ditur se Shtetet e Bashkuara kanë propozuar mundësinë e krijimit të një kornize të re për sigurinë në Evropë, si pjesë e përpjekjeve për t’i dhënë fund luftës në Ukrainë. 

Ai paralajmëroi se Rusia mund ta shfrytëzojë këtë diskutim për ta dobësuar NATO-n dhe për të ndryshuar kufijtë në kontinent, raporton AP. 

“Sipas mendimit tim, kjo mund të jetë e rrezikshme. Kjo nuk duhet të jetë tema kryesore e diskutimeve”, u tha Zelensky gazetarëve.

Deklaratat e tij u publikuan vetëm të shtunën, megjithëse ishin bërë një ditë më parë, të premten.

Ai tha se Moska synon të hapë sërish diskutimin për çështje më të gjera të sigurisë evropiane, në vend që negociatat të përqendrohen vetëm në përfundimin e luftës, e cila po vazhdon prej katër vjetësh e gjysmë.

“Dëshira e Putinit për të ndryshuar kufijtë në Evropë është fakt. Jam i bindur se kjo është pjesë e planit të tij për të rishikuar garancitë e sigurisë në Evropë. Kjo është e rrezikshme, sepse pikërisht çështje të tilla çojnë në luftëra ose përshkallëzim të tensioneve”, tha presidenti ukrainas.

Udhëheqësit evropianë kanë theksuar vazhdimisht se vendimet për sigurinë e kontinentit duhet të merren nga vetë evropianët. Ata kanë paralajmëruar se Rusisë nuk duhet t'i lejohet të diktojë kushtet e një rendi të ri të sigurisë apo të vendosë për të ardhmen e NATO-s.

Zelensky bëri të ditur se Shtetet e Bashkuara, për herë të parë, e kanë pyetur nëse Ukraina do të tërhiqej nga disa pjesë të rajonit të Donbasit në lindje të vendit, të cilat nuk kontrollohen nga Rusia, në këmbim të anëtarësimit në NATO. Ai përsëriti se Kievi nuk do të heqë dorë nga territori i tij.

Sipas tij, Ukraina po diskuton me partnerët një paketë gjithëpërfshirëse të garancive të sigurisë, e cila mund të përfshijë garanci konkrete nga NATO-ja dhe Bashkimi Evropian, forcimin e ushtrisë ukrainase dhe mbështetje financiare për një periudhë të caktuar. Paketa do të përfshinte edhe një plan për rimëkëmbjen e vendit.

Zelensky tha se, nëse pala amerikane i konfirmon këto propozime, në bashkëpunim me partnerët e tjerë të NATO-s, ai do t'ia paraqesë marrëveshjen qytetarëve ukrainas për të vendosur nëse e pranojnë apo jo.

Ai theksoi se asnjë marrëveshje nuk do të nënkuptonte njohjen e territoreve të pushtuara si pjesë të Rusisë.

Presidenti ukrainas hodhi poshtë edhe mundësinë që vendi i tij të angazhohej për neutralitet, pasi kjo do të kërkonte ndryshimin e Kushtetutës së Ukrainës.

“Nëse Putini pret që neutraliteti i Ukrainës të përfshihet në marrëveshje, kjo nuk do të ndodhë. Ne gjithsesi nuk jemi aktualisht në NATO”, tha ai.

Zelensky paralajmëroi se zgjerimi i diskutimeve për sigurinë evropiane mund t'i japë mundësi Putinit të kërkojë ndryshime në praninë ushtarake të NATO-s, përfshirë tërheqjen e trupave amerikane nga Evropa.

Ai kujtoi se Putini kishte paraqitur ide të ngjashme edhe në vitin 2021, gjatë bisedimeve me presidentin e atëhershëm amerikan, Joe Biden, duke kërkuar rishpërndarjen e ndikimit dhe fuqisë në Evropë dhe në botë.

Sipas Zelenskyt, Putini mund të ngrejë çështjen e Finlandës dhe Suedisë, si dhe të pranisë së trupave amerikane në Hungari dhe në shtetet baltike.

Ai tha se çdo ndryshim në marrëveshjet e sigurisë në Evropë duhet të vendoset vetëm nga anëtarët evropianë të NATO-s dhe vetëm pas përfundimit të luftës.

“Rendi duhet të jetë ky: armëpushimi, përfundimi i luftës në Ukrainë dhe garancitë e sigurisë për Ukrainën. Nuk mund të ketë garanci sigurie në Evropë apo për Evropën pa Ukrainën”, theksoi ai.

Duke folur për negociatat në Abu Dhabi, Zelensky tha se prioritetet e Ukrainës përfshijnë një armëpushim në sektorin energjetik, rihapjen e Detit të Zi, lirimin e të burgosurve dhe përgatitjet për një takim mes udhëheqësve për t'i dhënë fund luftës.

Ai pretendoi se negociatorët rusë nuk kishin autorizim për të marrë vendime për disa prej këtyre çështjeve dhe se Moska nuk ishte e gatshme të pranonte armëpushimin në sektorin energjetik.

“Në takimin në Abu Dhabi, delegacioni rus tha se nuk kishte mandat për të vendosur për këtë çështje. Por ne mund të shohim gjithashtu se ata nuk janë të gatshëm”, tha Zelensky, duke shtuar se negociatorëve u ishte kërkuar që çështjet e armëpushimit t'i diskutonin drejtpërdrejt me Putinin.

Ai bëri të ditur se bisedimet në Moskë mes përfaqësuesve amerikanë dhe palës ruse kishin rezultuar në një marrëveshje për shkëmbimin e më shumë se një mijë të burgosurve nga secila palë. Numri i saktë ende nuk ishte përcaktuar, por Zelensky tha se mund të bëhej fjalë për 1 mijë e 200 deri në 1 mijë e 300 persona.

Presidenti ukrainas shtoi se Uashingtoni mbështet kërkesën e Kievit që vendet evropiane të marrin pjesë drejtpërdrejt në negociatat e ardhshme, në vend që të mbeten jashtë tryezës kryesore të bisedimeve.