Shembja e digës Nova Kakhovka në jug të Ukrainës, ka ngjallur frikën e një katastrofe ekologjike. Presidenti ukrainas, Volodymyr Zelensky, e përshkruan situatën si një bombë mjedisore e shkatërrimit në masë.
Nivelet e ujit kanë vazhduar të rriten të mërkurën pasi diga e pushtuar nga Rusia dhe hidrocentrali u shkatërruan të martën, duke detyruar më shumë se 1,400 njerëz të largohen nga shtëpitë e tyre dhe duke kërcënuar furnizimet jetike të ujit për shkak të përmbytjeve të qyteteve, fshatrave e tokave bujqësore.
Kievi dhe Moska kanë akuzar njëra-tjetrën për shkatërrimin e digës, pa dhënë prova konkrete për fajësinë e njëra-tjetrës. Ende nuk dihet nëse diga është dëmtuar qëllimisht apo nëse thyerja është rezultat i dështimit strukturor.
Zelensky, megjithatë, tha se Rusia mban "përgjegjësi penale" dhe prokurorët ukrainas po hetojnë incidentin e digës si një rast "ekocidi".
“Pasojat e tragjedisë do të jenë të qarta brenda një jave. Kur uji të largohet, do të bëhet e qartë se çfarë ka mbetur dhe çfarë do të ndodhë më pas”, ka thënë ai, raportoi të mërkurën CNN.
Shqetësimet tani po kthehen në rreziqet për jetën e egër, tokat bujqësore, vendbanimet dhe furnizimet me ujë nga ujërat e përmbytjeve dhe ndotjen e mundshme nga kimikatet industriale dhe nafta që rrjedh nga hidrocentrali në lumin Dnipro.
Kreu i kompanisë kryesore të prodhimit të hidrocentralit në Ukrainë ka thënë se pasojat mjedisore do të jenë të mëdha.
"Para së gjithash, rezervuari Kakhovka ka të ngjarë të thahet në zero dhe ne e kuptojmë se numri i peshqve gradualisht do të ulet", tha Ihor Syrota, drejtor ekzekutiv i Ukrhydroenergos.
Një ekspert mjedisor ka paralajmëruar për dëmin e mundshëm që mund të shkaktojë derdhja e naftës.
“Vetëm 1 litër naftë mund të ndotë 1 milion litra ujë. Pra, 150 tonë do të kenë ndikime të shumta në burimet ujore të Ukrainës dhe mjedisin”, tha Yevheniia Zasiadko, shefe e Departamentit të Klimës në Ecoaction me bazë në Kiev. “Vaji përhapet mbi sipërfaqe në një shtresë të hollë që ndalon oksigjenin të arrijë te bimët dhe kafshët që jetojnë në ujë”, ka shtuar ajo.
Sipas saj, derisa lumi Dnipro rrjedh në Detin e Zi, një pjesë e naftës do të përfundojë në oqean, ku do të ndikojë në ekosistemin detar.
Përmbytjet kanë mbytur tashmë 300 kafshë në kopshtin zoologjik Nova Kakhovka, sipas Ministrisë së Mbrojtjes të Ukrainës.
Sekretari i Përgjithshëm i Kombeve të Bashkuara, Antonio Guterres, ka thënë të martën se shembja e digës ishte një "katastrofë ekologjike" me shkatërrimin e kulturave të mbjella rishtazi dhe përmbytjet masive, një tjetër pasojë shkatërruese e pushtimit rus të Ukrainës.
Para shembjes së saj, diga kritike Nova Kakhovka ishte rezervuari më i madh në Ukrainë për sa i përket vëllimit.