Nga “dita e fitores” te kufizimet ndaj grave - pesë vjet nga rikthimi i talebanëve në pushtet

Talebanët shënuan të shtunën pesë vjet në pushtet, duke u përpjekur të paraqesin qeverisjen e tyre si të qëndrueshme dhe nën kontroll, ndërsa organizatat humanitare dhe ato për të drejtat e njeriut paralajmëruan për përkeqësimin e krizave në vend.

Jashtë ish-ambasadës së SHBA-së në Kabul, automjete të blinduara të talebanëve morën pjesë në një paradë, duke shfaqur flamuj dhe pankarta. Autoritetet talebane e cilësuan këtë ditë si “ditën e fitores” ndaj dominimit perëndimor, raporton AP.

Ministri i Brendshëm i talebanëve, Sirajuddin Haqqani, tha në një videomesazh se rikthimi i tyre në pushtet ishte rezultat i “moralit, guximit” dhe “ndihmës hyjnore”.

Ai e pranoi se në vend ende mund të ketë çështje dhe probleme të pazgjidhura.

Organizatat ndërkombëtare dhe Kombet e Bashkuara thonë se talebanët kanë hasur vështirësi në përballimin e krizave natyrore dhe humanitare me të cilat është përballur Afganistani gjatë pesë viteve të fundit.

Edhe Botë 20 kor 2026 Herati nën kontroll: Si talebanët po i japin fund qytetit më kozmopolit të Afganistanit

Një nga faktorët kryesorë është edhe vendosja e kufizimeve të rënda ndaj grave afgane.

Para rikthimit në pushtet, talebanët u patën zotuar se do t’u garantonin grave qasje në arsim, punësim dhe pjesëmarrje në jetën publike, në përputhje me interpretimin e tyre të parimeve islame.

Megjithatë, pas marrjes së pushtetit, ata ndaluan pa afat arsimimin e vajzave përtej klasës së gjashtë. Disa muaj më vonë, regjimi ndaloi edhe arsimin e lartë për gratë.

Grave u është ndaluar gjithashtu hyrja në palestra, parqe dhe banja publike, pjesëmarrja në aktivitete sportive, si dhe udhëtimi në distanca të largëta pa një “mahram”, pra një kujdestar mashkull.

Edhe Botë 30 maj 2026 Dëshpërimi i vajzave të reja në Afganistan nga privimi i mundësisë për t’u shkolluar

Talebanët morën sërish kontrollin e Afganistanit më 15 gusht 2021, pas një ofensive të nisur në kohën kur Shtetet e Bashkuara dhe trupat e tjera të NATO-s po tërhiqeshin nga vendi, pas dy dekadash luftë.

Tërheqja e trupave ndërkombëtare shkaktoi skena kaotike në dhe përreth aeroportit të Kabulit, ku mijëra afganë tentonin të largoheshin nga vendi.