Fati i Hormuzit mbetet i pazgjidhur teksa shtohet trafiku i anijeve në ngushticë

Trafiku i anijeve është rritur në Ngushticën e Hormuzit që kur Irani dhe SHBA-ja kanë nënshkruar javën e kaluar një marrëveshje të përkohshme për t'i dhënë fund luftës që ka kufizuar furnizimet globale me naftë dhe ka nxitur inflacionin, por pyetjet rreth kontrollit të rrugës ujore jetësore dhe nëse anijeve do t'u ngarkohen taksa për ta kaluar atë, mund të ndërhyjnë në negociatat për të krijuar një paqe të qëndrueshme.

Teherani dhe Uashingtoni janë përplasur përsëri për Ngushticën e Hormuzit fundjavën e kaluar. Duke përmendur sulmet e fundit të Izraelit ndaj Libanit, Irani ka deklaruar se e kishte mbyllur përsëri ngushticën. SHBA-ja ka nxituar për ta kundërshtuar këtë. 

Të dhënat e ndjekjes detare treguan se dhjetëra anije kaluan të shtunën dhe të dielën, megjithëse shumë më pak se mesatarja ditore para luftës.

Presidenti, Donald Trump, ka sugjeruar se SHBA-ja mund të vendosë taksat e saj në kalimet e ngushticës, nëse nuk arrihet një marrëveshje përfundimtare me Iranin gjatë periudhës 60-ditore të negociatave të vendeve. 

Kalimi ishte i lirë para luftës, por Irani muajin e kaluar ka krijuar një autoritet të ri qeveritar për të mbledhur para nga anijet dhe ka thënë se ende pret që anijet të regjistrohen në Autoritetin e Ngushticës së Gjirit Persik. 

Asnjë vend nuk e zotëron Ngushticën e Hormuzit, e cila kufizohet si me Iranin ashtu edhe me Omanin.

Memorandumi i mirëkuptimit i javës së kaluar i lejoi Iranit të menaxhonte ngushticën për momentin, ndërsa zhvilloi diskutime me Omanin dhe gjashtë shtete të tjera të Gjirit "për të përcaktuar administrimin e ardhshëm dhe shërbimet detare" të rrugës ujore. 

Irani ka rënë dakord të mos ngarkojë tarifa për anijet tranzit për 60 ditë.

Ekspertët ligjorë dhe shoqatat detare kanë theksuar vazhdimisht se një regjim tarifor do të përmbyste dekada të tëra precedentësh tregtarë ndërkombëtarë që përfshijnë ujërat e botës. Nëse SHBA-ja dhe Irani arrijnë një marrëveshje përfundimtare, analistët thonë se mund të duhen muaj që rrjedha e naftës, gazit natyror, plehrave dhe mallrave të tjera të kthehet në nivelet e para luftës.

Kompania e të dhënave dhe analizave "Kpler" ka thënë se gjurmimi i saj ka konfirmuar se 71 anije kanë udhëtuar nëpër ngushticë midis të premtes dhe të dielës, me një kulm prej 35 kalimesh të shtunën. Në të kundërt, rreth 100 deri në 130 anije në ditë kryenin udhëtimin përpara se SHBA-ja dhe Izraeli të nisnin sulmet ndaj Iranit në fund të shkurtit, dhe Teherani është përgjigjur me sulmet e veta dhe mbylljen efektive të rrugës ujore.