Për herë të parë, Toka duroi 12 muaj temperatura 1.5 gradë celsius më të larta se kohët para-industriale (vitet 1800), ka njoftuar të enjten Monitoruesi Evropian i Klimës. Shkencëtarët e kanë quajtur këtë “paralajmërim për njerëzimin”, shkruan BBC.
Stuhitë, thatësirat dhe zjarret goditën planetin pasi ndryshimet klimatike, të shtyra nga fenomeni natyror El Nino, nxitën ngrohjen rekord në vitin 2023, duke e bërë vitin më të nxehtë në 100 mijë vjet.
Ekstremet vazhduan edhe në vitin 2024, ka thënë Shërbimi i Ndryshimeve Klimatike të Kopernikut (C3S), duke konfirmuar se nga shkurti 2023 deri në janar 2024 ka pasur 1.52 gradë Celsius të ngrohjes mbi standardin e shekullit të 19-të.
Ky është paralajmërim serioz për pragun kyç të ngrohjes prej 1.5 gradë të Marrëveshjes së Parisit për klimën, por nuk sinjalizon shkelje të përhershme të kufirit prej dekadash, thanë shkencëtarët.
“Po prekim 1.5 gradë dhe shohim koston, koston sociale dhe koston ekonomike. 1.5 gradë është një shifër shumë e madhe dhe na dëmton shumë sa i përket valëve të të nxehtit, thatësirave, përmbytjeve, shtimit të stuhive, mungesës së ujit në të gjithë botën. Kjo është ajo që na mësoi 2023-ta”, ka thënë Johan Rockstrom nga Instituti i Potsdamit për Kërkimin e Ndikimit Klimatik.
Muajt e fundit janë parë një sërë ekstremesh në të gjithë planetin, duke përfshirë thatësirë shkatërruese në pellgun e Amazonës, temperaturat e larta të dimrit në pjesë të Evropës Jugore, zjarret vdekjeprurëse në Amerikën e Jugut dhe reshjet rekord në Kaliforni.
C3S ka thënë se muaji i kaluar ishte janari më i ngrohtë i regjistruar, muaji i tetë radhazi me temperatura mujore historikisht të larta dhe me temperatura totale 1.66 gradë mbi mesataren e vlerësuar të janarit në periudhën e referencës para-industriale.
“2024-a fillon me një muaj tjetër rekord, jo vetëm që është janari më i ngrohtë i regjistruar, por ne sapo kemi përjetuar një periudhë 12 mujore prej më shumë se 1.5 gradë Celsius mbi periudhën e referencës para-industriale”, ka thënë Samantha Burgess nga C3S.
Emetimet e ngrohjes së planetit, kryesisht nga djegia e lëndëve djegëse fosile, kanë vazhduar të rriten vitet e fundit. Shkencëtarët paralajmërojnë më seriozisht se, nëse emetimet globale nuk reduktohen urgjentisht në zero, bota së shpejti do të tejkalojë kufijtë e sigurisë të specifikuara në Marrëveshjen e Parisit për Klimën.