Pikërisht para 26 viteve, në 27 shtator 1991, shtypi i kohës, gazeta e rezistencës “Bujku”, e vetme e përditshme shqipe që dilte në Kosovë atëherë, në kryetitullin në ballinë shkruante: “Kosova filloi Referendumin për Sovranitet”.
Kryeartikulli theksonte: “Republika e Kosovës filloi referendumin për të ardhmen e vet: Shtet Sovran dhe i Pavarur. Referendumi i parë historik i Kosovës i shprehjes së vullnetit të lirë politik të popullit filloi në kushte e rrethana shumë të rënda që po përjeton Kosova nën pushtetin policor serb, prandaj vota për sovranitet e pavarësi është edhe votë e deklarimit demokratik e paqësor për liri e barazi të plotë për çka shqiptarët në Kosovë dhe në Jugosllavi edhe para këtij referendumi janë deklaruar fuqishëm me shumë forma të shprehjes e të manifestimit të vullnetit të lirë.
Siç merret vesh nga Komisioni qendror për zbatimin dhe për përcjelljen e referendumit në Kosovë dhe nga komisionet nëpër komuna dhe siç njoftojnë reporterët dhe korrespondentët tanë nga terreni, kudo ka entuziazëm e gatishmëri për këtë vetpërcaktim demokratik të fatit dhe të ardhmërisë së popullit të Kosovës”, rikujton tash Behlul Jashari, kryeredaktori i atëhershëm i “Bujkut”.
Nën fotografinë kryesore të faqes së parë të gazetës shkruante: “Deklarim demokratik për ardhmërinë e Kosovës: pamje e Prishtinës”. Aty, po në ballinë, në një mbititull shkruante “Udhëzime për mbajtjen e Referendumit”, e në titull theksohej “Referendumi është legal dhe legjitim”.
Para 26 viteve në Referendumin për Kosovën shtet Sovran dhe i pavarur të mbajtur nga 26 deri në 30 shtator 1991 kosovarët votuan pro 99,87 për qind, me pjesëmarrje masive 87,01% e 1.051.357 qytetarëve me të drejtë vote.
Edhe
30 vjet nga referendumi për pavarësi të Kosovës
Pas mbajtjes së referendumit, gazeta “Bujku” në numrin e 4 tetorit 1991 në ballinë me kryetitullin “Mbi 99 për qind të votuesve për sovranitetin shtetëror të Kosovës”, me mbititullin “Kumtesë e Komisionit Qendror për Zbatimin e Referendumit të Kuvendit të Republikës së Kosovës” dhe me nëntitullin “Prej më se 1 milion votuesve kanë dalë në votime mbi 870 mijë veta ose rreth 85 për qind e numrit të përgjithshëm të qytetarëve me të drejtë vote. Pjesëmarrja e serbëve dhe e malazezve në referendum ishte simbolike”, shkruante:
“Deri më 3.10.1991 Komisionit Qendror të Kuvendit të Republikës së Kosovës për zbatimin e referendumit për Republikën e Kosovës shtet sovran dhe i pavarur i kanë arritur rezultatet e votimeve nga të gjitha komunat e Kosovës, si edhe nga disa shtete të Evropës Perëndimore, nga SHBA-të, Australia e të tjerë. Ende nuk kanë arritur rezultatet e votimeve të qytetarëve të Kosovës që punojnë përkohësisht në disa republika të tjera në Jugosllavi, si edhe nga disa shtete të Evropës Perëndimore, e supozohet se është një numër i madh i votuesve.
Nga përpunimi i rezultateve të fletëvotimeve që kanë arritur mund të konstatohet se në Referendum, prej më tepër se 1 milion votuesve, kanë dalë më shumë se 870.000 votues, ose afër 85 për qind të numrit të përgjithshëm të qytetarëve me të drejtë vote. Për Kosovën shtet sovran dhe i pavarur janë deklaruar 99,8% të votuesve.
Rezultatat e votimeve dhanë mundësi të konstatohet se në Referendum ka dalë një numër i konsiderueshëm i myslimanëve, turqve, kroatëve, romëve e të tjerë, ndërsa pjesëmarrja e serbëve dhe e malazezve ishte simbolike.
Komisioni Qendror për zbatimin e Referendumit lut të gjitha komisionet, të cilat nuk i kanë dorëzuar ende rezultatet e votimeve, ta bëjnë këtë sa më shpejt të jetë e mundur, në mënyrë që të kumtohen rezultatet përfundimtare të Referendumit, thuhet në kumtesën e Komisionit Qendror për zbatimin e referendumit të Kuvendit të Republikës së Kosovës”.
Edhe
28 vjet nga referendumi për pavarësi të Kosovës
Gazeta “Bujku”, që shkruante kështu, ishte “edhe gazetë edhe televizor”, si thoshim atëherë gjatë ditëve të referendumit, meqë në terrin informativ kur ishte i okupuar Televizioni i Prishtinës për ta “kompensuar” mungesën e televizionit botonim edhe shumë fotografi të mëdha nga votimet e atmosfera. Dhe e gjithë gazeta ishte referendum, me raporte të gjëra e fotografi të ekipeve të gazetarëve e korrespondentëve nga e gjithë Kosova që punonin ditë e natë e me sakrifica, duke qenë të gjitha faqet e gazetës ngjarje dite, duke hequr rubrikat e faqet e tjera të botimeve të zakonshme.
Gazeta e vetme e përditshme shqipe në atë kohë në Kosovë, “Bujku”, dilte nga 18 janari i vitit 1991, pasi me dhunë nga regjimi okupues i Serbisë ishte ndaluar e mbyllur gazeta tradicionale kosovare “Rilindja”.
