A mund ta shpëtojë Kina mrekullinë e vet ekonomike?

Në planin afatgjatë, sfida më e madhe ekonomike me të cilën përballet Kina është fuqia punëtore në rënie. Ndryshe nga konkurrentët ekonomikë si Vietnami dhe India, popullsia e Kinës në moshë pune ka qenë në rënie për gati një dekadë.

Vendimi i fundit i Kinës për të braktisur politikën e saj të rreptë zero-COVID ka bërë që shumë njerëz të besojnë se ekonomia e saj do të ringjallet. Njësia e Inteligjencës, Economist, për shembull, ka rianalizuar parashikimin e saj për rritjen e GDP-së kineze në vitin 2023 në rritje deri në 5.2 për qind. Mirëpo rimëkëmbja e rritjes nuk është automatike dhe Kina duhet të përballet me disa sfida, duke përfshirë rënien e besimit midis firmave dhe familjeve për të ardhurat e tyre të ardhshme në afat të shkurtër, rritjen e pamjaftueshme të produktivitetit në afat të mesëm dhe tranzicionin demografik të pafavorshëm në afat të gjatë.

Rivendosja e besimit mund të jetë më e rëndësishme se zgjerimi i kredisë në afat të shkurtër. Pas periudhës së qëndrueshme të izolimeve të përsëritura, shumë sipërmarrës të vegjël dhe punëtorë në sektorët e shërbimeve tradicionale, të cilët kanë frikë për punët dhe të ardhurat e tyre, hezitojnë të bëjnë blerje. Po kështu, shumë firma janë të kujdesshme për të investuar, pas ndërprerjeve të fundit të të ardhurave dhe kontrolleve më të rrepta rregullatore në arsim, teknologji dhe sektorë të tjerë. Në një studim të fundit të firmave vendase dhe të huaja që operojnë në Kinë, Shkolla Ndërkombëtare e Biznesit “China Europe” me bazë në Shangai zbuloi se besimi i biznesit kinez ka rënë në nivel të ri shumë më të ulët.

Pesimizmi mund të jetë vetëpërmbushës. Nëse mjaft biznese dhe familje humbasin besimin dhe ulin shpenzimet e tyre, do të ketë kërkesa më të ulëta për produkte dhe shërbime nga firmat e tjera. Por të ardhurat më të ulëta do të dëmtonin përfundimisht furnitorët e vetë këtyre firmave. Për të thyer ciklin e pesimizmit, politikëbërësit kinezë duhet të rivendosin besimin në afat të shkurtër. Por opsionet e tyre janë të kufizuara. Bërja e politikave të ardhshme më të parashikueshme do të ishte shumë e dobishme për të rritur besimin, por parashikueshmëria e politikave nuk mund të arrihet me një deklaratë të thjeshtë të qeverisë. Teksa zgjerimi i kredisë do të nxiste kërkesën agregate, mund të ketë efektin e padëshirueshëm të rritjes së inflacionit. Ndërkohë, testimet e kushtueshme për COVID-19 dhe karantinat kanë tendosur kapacitetin fiskal të Kinës.

Një politikë për t’u marrë parasysh është reduktimi me kohë të kufizuar në shitjet dhe taksat mbi të ardhurat e korporatave. Duke ulur këto taksa vetëm përkohësisht, Kina mund të zvogëlojë barrën e saj të borxhit të qeverisë dhe të stimulojë konsumin e familjeve. Në mënyrë të ngjashme, ulja e tatimit mbi të ardhurat e korporatave me afat të kufizuar mund të nxisë më shumë investime të sektorit privat sesa një reduktim ekuivalent i përhershëm.

Për të rritur ritmin e rritjes së produktivitetit në periudhën afatmesme, ekonomia kineze ka nevojë për më shumë se patenta dhe softuerë shtesë. Ajo ka nevojë për shpërndarje më të mirë të burimeve nëpër individë, firma dhe sektorë. Për shembull, duke reformuar sistemin e regjistrimit të familjeve hukou, Kina mund të përdorë të njëjtën sasi burimesh njerëzore në mënyrë më efikase duke përmirësuar barazinë sociale. Një hap tjetër që mund të ndihmojë në rritjen e produktivitetit është rrafshimi i fushës së lojës ndërmjet firmave shtetërore dhe të sektorit privat në marrjen e kredive bankare dhe licencave qeveritare.

Për të përmirësuar rritjen afatmesme, Kina duhet të marrë parasysh mësimet e historisë së saj dhe të fokusohet në heqjen e barrierave për hyrjen në treg dhe sipërmarrjen. Shkalla e rritjes së një ekonomie vjen nga një kombinim i një rritje në madhësinë mesatare të firmave ekzistuese (rritje me marzhë intensiv) dhe rritje në numrin e firmave (rritje me marzhë të gjerë). Një studim i sektorit të prodhimit kinez që kam bërë si bashkautor me Xiaobo Zhang sugjeron se gjatë dekadave të fundit, rritja me marzhë të gjerë përbën rreth 70 për qind të zgjerimit të përgjithshëm të GDP-së.

Në planin afatgjatë, sfida më e madhe ekonomike me të cilën përballet Kina është fuqia punëtore në rënie. Ndryshe nga konkurrentët ekonomikë si Vietnami dhe India, popullsia e Kinës në moshë pune ka qenë në rënie për gati një dekadë. Edhe nëse rritja e produktivitetit mbetet konstante, ky ndryshim demografik do të çonte në rritje gjithnjë në rënie të GDP-së. Disa masa politike, si importimi masiv i fuqisë punëtore të huaj, mund të funksionojnë, por ka të ngjarë të çojnë në komplikime sociale ose politike. Të tjera, të tilla si përpjekjet për rritjen e nivelit të lindjeve, rritjen e moshës së pensionit ose nxitjen e pjesëmarrjes së grave në fuqinë punëtore, nuk duken shumë premtuese.

Edhe OpEd 26 jan 2023 Bisedimet e lumtura pro rritjes së Kinës

Megjithatë, rritja e cilësisë së fuqisë punëtore është një synim më real. Për shembull, Kina mund të rrisë nivelin mesatar të arsimit të fuqisë së saj punëtore duke rritur normat e mbajtjes dhe përfundimit në shkollat e mesme dhe shkollat profesionale në zonat rurale. Gjithëpërfshirja e telefonave inteligjentë dhe tabletave ofron rrugë të re potenciale për të përmirësuar aftësitë e punëtorëve. Por, pas një periudhe rregullash shtrënguese për shërbimet e arsimit online, kjo mund të kërkojë mjedis politikash më lejues që inkurajon sipërmarrjen në këtë fushë.

Së fundi, Kina nuk duhet të jetë shumë e fiksuar pas rritjes së shpejtë të PBB-së. Në vend të kësaj, ajo duhet të fokusohet në rritjen e të ardhurave për frymë dhe përmirësimin e cilësisë së jetës. Këto në thelb kanë më shumë rëndësi për popullin kinez sesa rritja e PBB-së dhe nuk varen aq shumë nga madhësia e popullsisë.

Shang-Jin Wei, ish-kryeekonomist në Bankën Aziatike për Zhvillim, është profesor i Financave dhe Ekonomisë në Shkollën e Biznesit Columbia dhe Shkollën e Çështjeve Ndërkombëtare dhe Publike të Universitetit Columbia. Komenti është shkruar për rrjetin botëror të gazetarisë, “Project Syndicate”, pjesë e të cilit është edhe “Koha Ditore”. Përktheu: Gent Mehmeti