Mbështete KOHËN. Ruaje të vërtetën
Tech

Teknologjia që lidhet me trurin

Njerëzit po investojnë më shumë kohë dhe para në teknologjinë personale, si zmadhues, orë dhe pajisje tjetra të mençura. Pandemia e COVID-19 ka shpeshtuar përdorimin e teknologjisë dhe ka rritur varësinë tonë për lidhje shoqërore, argëtim dhe përvoja të arsimimit. Teksa kalojmë më shumë kohë në shtëpi, shumë prej nesh po e përdorin teknologjinë për të gjallëruar realitetin tonë. Pajisjet, siç janë: kufjet, orët, unazat dhe byzylykët, kanë të dhëna dhe informacione për jetën tonë. Kur kjo teknologji po bëhet edhe më e zakonshme në jetët tona, ka edhe një lidhje edhe më intime që ka dalë në horizonte: lidhja tru-kompjuter.

Teknologjia BCI

Mbështete KOHËN. Ruaje të vërtetën.

Gazetaria profesionale është interes publik. Mbështetja juaj ndihmon që ajo të mbetet e pavarur dhe e besueshme. Kontribuoni edhe ju. 1 euro e bën dallimin.

Letër lexuesit — pse po kërkojmë mbështetjen tuaj Kontribuo

Teknologjia e njohur si BCI mund të lidhet me trurin e njeriut qoftë në brendësi ashtu edhe jashtë tij. Mund të lexojë aktivitetin e trurit dhe këtë aktivitet e kthen në informacion. Mund edhe ta kthejë këtë informacion prapa te truri. BCI-ja ka potencial që inteligjencën e njeriut ta kthejë në nivele të supernjeriut. Kjo është e mirë për teknologët dhe interpretuesit, por ka një pyetje për këtë: A jemi gati ne, bizneset dhe sistemet tona teknologjike që të përqafojnë këtë ndryshim?

BCI-ja ndahet në dy kategori: pushtuese dhe jopushtuese. Pushtuese është kur vendoset brenda trurit dhe lidh elektrodat e vogla me neuronet me qëllim që të matë aktivitetin e tij. Një lidhje e tij ka nevojë për ndërhyrje kirurgjike. Doktorët shpojnë kafkën për të vendosur pajisjen. Robotët me saktësi të lartë duhet të lidhin elektrodat mikroskopike me neuronet. BCI-ja pushtuese regjistron më mirë të dhënat dhe mund të vendoset në pjesë të ndryshme të trurit. Kjo teknologji ka pasur efekte në trajtimin e lëndimeve të shpinës, kontrollimin e protezave të gjymtyrëve dhe trajtimin e depresionit. BCI-ja jopushtuese nuk ka nevojë për ndërhyrje kirurgjike, por varet nga sinjalet e zhurmshme që vijnë nga elektroencefalogrami (EEG) dhe pajisjet me rreze ultravioletë të vendosura në kokë. Inteligjenca artificiale përdoret për të izoluar sinjalet e trurit të cilat mund t’i kapë pajisja BCI.

Teknologjia ka krijuar përparësi në fushën e mjekësisë dhe është financuar nga Departamenti amerikan i Mbrojtjes përmes projektit DARPA. Ky projekt funksionon përmes BCI-së që synon të ndihmojë shërimin e pavarur të trupit dhe të rikuperojë trupin nga lëndimet.

Shumë kompani janë duke punuar për të matur aktivitetin e trurit për shumë përdorime, që prej lojërave e deri te reduktimi i stresit. Madje edhe Facebooku ka nisur zhvillimin e një implanti BCI që mund të lexojë aktivitetin e trurit dhe ta deshifrojë në bazë të fjalëve.

Së fundmi ka shumë zhurmë rreth “Neuralink” kompani BCI e Elon Muskut. “Neuralink” demonstroi vendosjen e një pajisjeje që lexon dhe shkruan informacione në trurin e derrit. Shumë neurologë nuk ua kanë zënë për të madhe pretendimet e kompanisë kur bëhej fjalë për avancimin e neuroshkencës. Derisa teknologjia e elektrodave është shfaqur më e avancuar, ka pasur shumë diskutime për mënyrën se si kompania duhet të sqarojë aktivitetin e trurit. Një prej qëllimeve kryesore të demonstrimit ishte që të joshte talente në Neuralink dhe të rriste interesin e BCI-së në neurologjinë e avancuar. Musk ka premtuar se “Neuralink” do të nisë me testimet te njerëzit deri në fund të vitit 2020. Qëllimi kryesor ishte shërimi i njerëzve që kanë çrregullime neurologjike.

Evoluimi i BCI-së

Në një të ardhme të largët, nëse BCI-ja është e suksesshme në leximin dhe shkrimin e informacioneve te truri dhe nëse njerëzit i përshtaten teknologjisë, do të mund të përjetojmë gjëra të mrekullueshme. Mendojeni sikur keni një bisedë telepatike me të dashurit tanë, qasje të menjëhershme në fuqinë kompjuterike dhe përsëritja e kujtimeve e ëndrrave tona. Këto skena po frymëzojnë në punën e hulumtuesve, teknologëve dhe futuristëve. Në librin e saj “Artificial You”, hulumtuesja dhe futuristja Susan Schneider e mendon një “qendër të dizajnit të mendjes”

“ ‘Hive Mind’ është një çip i trurit që lejon të përjetohen mendimet më të thella për më të dashurit. ‘Zen Garden’ është mikroçip në nivelet e larta të meditimit. ‘Human Calculator’ jep aftësitë më të larta matematikore. Çfarë do të zgjidhnit? Përqendrim më të madh? Aftësi muzikore si të Mozartit?

Në episodin e fundit të “The Artificial Podcast”, futuristi dhe teknologu Brian Rommele e përshkroi vizionin e tij për “The Inteligence Amplifier”.