Kulturë

Shkrimi midis mynxyrës dhe gëzimit për të krijuar

Shkrimi midis mynxyrës dhe gëzimit për të krijuar
Imre Kertész (9 nëntor 1929 – 31 mars 2016)
 

Brenda situatave që radikalisht ndrydhin manifestimin e të jetuarit dhe të menduarit, Imre Kertész gjen një udhë, përmes shkrimit, që të ndriçojë mundësinë e mohimit dhe kapërcimit të vdekjes. Pas vitit 1945, thjesht i kishte harruar Auschwitz-in dhe kampet e tjera gjermane. Edhe kur kishte folur për ato përvoja, kishte folur në “mënyrë joautentike“, ashtu siç flitet për një luftë apo për një internim. Por domethënien e vërtetë të të qenit brenda atyre kampeve, sqaron ai, e ka kuptuar “vetëm brenda stalinizmit“

Shkrimtari i madh hungarez Imre Kertész në romanet e veta shtjellon kryesisht situatat e skajshme të krimeve masive. Ai shkruan, në fakt, për përvojat e veta në kampe të shfarosjes. Në moshën 15-vjeçare, më 1944, u deportua nga Budapesti, si hebre, në kampin nazist Auschwitz, e më pastaj në Buchenwald dhe Zeis.