“Heshtimë” bashkon kujtimet si sekuenca nga lufta

“Heshtimë” zëshëm kthen kujtimet. Janë imazhe krejt të thjeshta, me të cilat autorët gërmojnë në vitet e fëmijërisë. Është koha e luftës. Vitet 1998/1999 dhe pikturat në shikim të parë nuk gjejnë fije të përbashkët. Në esencë, lidhin histori personale që kur bëhen bashkë krijojnë mozaikun e një kapitulli të trishtë.

Ekspozita është e shtata që nga viti 2014, në kuadër të projektit “Ballafaqimi me të kaluarën në Kosovë”, nga organizata “Aksioni kundër dhunës dhe ndërtimi i paqes”. Në ekspozitë janë edhe rrëfimet për pikturat, të cilat në muajin prill janë botuar në librin me titullin “Shoh”.

Krejt pikturat e ekspozuara prekin stilin e artit naiv dhe i përshtaten mirë krejt natyrës së “Heshtimë”. Autorët s’janë piktorë profesionistë dhe pikturojnë gati si në kohën prej nga i nxjerrin imazhet e strukura në mendje. Aty përvidhen skena ikjeje, diku stema e UÇK-së, shtëpi në flakë...

Emine Ismajli, pjesë e organizatës, ka thënë se me anë të këtij projekti është gjetur një mënyrë shumë e lehtë për të thënë atë që është shumë e vështirë të thuhet.

“‘Heshtimë’ për mua janë ato tri pikat e shenjave të pikësimit të cilat zënë shumëçka, mund ta fusësh botën me krejt përjetimet e veta brenda tyre, me ato që i themi, ato që nuk i themi e që i heshtim. Janë ato dialogët e fshehura përbrenda përjetimeve edhe përbrenda nesh”, ka thënë Ismajli.

Senad Ramaj, që ka marrë pjesë në trajnim, ka thënë se nga të gjitha përvojat, ky ka qenë më i veçanti për të, edhe pse sa i përket pjesës emocionale ka qenë sfidues.

“Ka qenë një eksperiencë më e veçanta nga të gjitha trajnimeve që i kam mbajtur tash e 12 vjet si aktivist. Ka qenë shume e ndjeshme sa i përket pjesës emocionale, sepse ka qenë i vetmi rast kur na është dhënë mundësia që ta përshkruajmë një pjesë shumë të rëndësishme të përjetimeve tona”.

Ka thënë se pas 24 vjetësh kujtimet i kishte si të mjegulluara, mirëpo takimi me pjesëmarrësit e tjerë në trajnim dhe shkëmbimi i historive e kujtimeve ka ndihmuar në qartësimin e atyre përjetimeve.

“Në ekspozitë kam vendosur ta tregoj një nga historitë që i mbaj në mend. Ka qenë periudha kur dajat e mi janë detyruar të largohen nga fshati, ku kanë jetuar dhe të vijnë të strehohen te ne në qytetin e Klinës, ku jetojmë edhe sot. Kam arritur ta paraqes pjesën se si ata janë detyruar që me një traktor të transportohen te ne”, ka thënë ai. Elementet e pikturës së tij janë secili kujtim e simbol më vete.

Për të i rëndësisë së madhe mbetet qëllimi që secili ta dijë për këtë pjesë të historisë.

Aty përvidhen skena ikjeje, diku stema e UÇK-së, shtëpi në flakë...

Përfaqësuesja e organizatës “Aksioni kundër dhunës dhe ndërtimi i paqes”, Emine Ismajli, ka thënë se nuk është aspak e lehtë të arrihet te bindja për të folur hapur.

Prej vitit 2014 me anë të projektit “Ballafaqimi me të kaluarën” janë dokumentuar qindra rrëfime nga koha e luftës. Projekti është realizuar në bashkëpunim me KURVE Wustrow nga Gjermania si pjesë e Shërbimit Civil të Paqes.

Moritz Kortüm, përfaqësues i kësaj organizate, ka thënë se mbi të gjitha kjo ekspozitë, pos individëve që kanë ndarë përjetimet e tyre, ka peshë edhe për shoqërinë.

“Kisha dashur të them që personalisht jam shumë i lumtur që pata mundësinë të jem pjesë e këtij procesi që për rezultat e ka këtë ekspozitë. Ka qenë në proces mjaft i vështirë e emocional edhe për mua por mendoj që është e nevojshme edhe për individët dhe shoqërinë në tërësi. Po flas edhe në pozitën time si gjerman, e dimë që ballafaqimi i Gjermanisë me të kaluarën vazhdon për tash e një kohë shumë të gjatë”.

Ekspozita “Heshtimë” do të qëndrojë e hapur deri më 24 qershor në bibliotekën kombëtare të Kosovës “Pjetër Bogdani”.