“Shengeni ushtarak”, BE-ja planifikon lehtësimin e barrierave për tanke e ushtri në rast lufte

Komisioni Evropian është zotuar të lehtësojë barrierat për të përshpejtuar lëvizjen e ushtrive dhe tankeve evropiane nëpër kontinent, duke e përshkruar këtë si “një politikë kritike sigurie për sigurinë evropiane”.

Një plan për mobilitetin ushtarak të cilin e parashtroi Komisioni Evropian të mërkurën është pjesë e një përpjekjeje për t’u siguruar që Evropa të jetë gati të mbrojë veten deri në vitin 2030, në përputhje me paralajmërimet nga shërbimet e sigurisë se Rusia mund të jetë në gjendje të sulmojë një shtet anëtar të BE-së brenda pesë vjetësh, raportoi Guardian. 

Nëse një ushtri do të përpiqej sot të lëvizte nga një port i Evropës perëndimore drejt kufirit lindor të BE-së me Ukrainën, Bjellorusinë dhe Rusinë, do të haste në pengesa dhe vonesa të konsiderueshme, kanë thënë zyrtarët e BE-së. Ata u janë referuar urave që nuk mund të mbajnë peshën e tankeve, tunele hekurudhore që janë shumë të vegjël, si edhe dokumente të BE-së për orarin e punës dhe doganat.

Të paktën një shtet anëtar i BE-së kërkon njoftim 45-ditor për lëvizje ndërkufitare të trupave, në kundërshtim me objektivin e një procedure tre-ditore kufitare të premtuar nga vendet e BE-së më 2024. Sipas auditorëve të BE-së, një tjetër shtet anëtar, i paidentifikuar, dikur refuzoi hyrjen e një kolone tankesh sepse ato shkelën kufijtë e peshës sipas ligjeve vendore të trafikut rrugor.

“Nëse një urë nuk mund të mbajë një tank 60-tonësh, kemi një problem. Nëse një pistë është shumë e shkurtër për një avion transporti, nuk mund të furnizojmë ekipet tona”, ka thënë shefja e politikës së jashtme të BE-së, Kaja Kallas, e cila e përshkroi rregullin e lejes 45-ditore si “jo të mjaftueshme” 11 vjet pas aneksimit të Krimesë nga Rusia.

Ajo ka shtuar se propozimet më të fundit të BE-së do të mbështesin planifikimin e mbrojtjes së NATO-s. 

“Mobiliteti ushtarak është një politikë kritike sigurie për sigurinë evropiane; shpreson të mos duhet ta përdorësh kurrë me kapacitet të plotë, por ta kesh gati siguron një parandalim dhe mbrojtje më të besueshme”, u tha ajo gazetarëve.

Edhe Botë 9 qer 2026 BE-ja planifikon të ndalojë hyrjen në bllok të kujtdo që ka luftuar krah Rusisë në Ukrainë

Komisioni dëshiron të krijojë një zonë “Shengen ushtarak”, që do të thotë se ushtritë mund të lëvizin nëpër zonën e udhëtimit pa kufij të BE-së po aq lehtë sa qytetarët civilë. Ai ka propozuar një sistem emergjence për transportin ushtarak ndërkufitar që do t’u jepte përparësi kolonave ushtarake në rrjetin e transportit.

Në një situatë emergjente, ushtritë do të merrnin përjashtime nga rregullat e zakonshme të BE-së, si edhe procedura më të shpejta doganore për pajisje dhe furnizime ushtarake, përfshirë ushqime.

Zyrtarët e BE-së kanë identifikuar një listë me prioritet prej 500 urash, tunelesh, rrugësh, portesh dhe aeroportesh që duhet të forcohen ose përshtaten për të përballuar trafikun e rëndë ushtarak, me një kosto rreth 100 miliardë euro. Një rritje dhjetëfish e shpenzimeve për mobilitetin ushtarak prej 17.6 miliardë eurosh është planifikuar në buxhetin e propozuar afatgjatë të BE-së për vitet 2028-34, megjithëse plani i përgjithshëm prej 2 trilionë eurosh përballet me kundërshtime nga shumë shtete anëtare që shpresojnë të ulin shpenzimet.