Disa zyrtarë shqetësohen se sa më pisk t’i ketë punët Vladimir Putini, veçanërisht me pengesat e fundit nga kundërofensiva e Ukrainës, aq më e madhe është mundësia që ai t’u kthehet armëve jokonvencionale
Dhomat e torturës në bodrumet e zonave të policisë dhe ndërtesave të shkollave. Dëshmia e dëshmitarit të abuzimit, poshtërimit dhe vrasjes. Shtatë studentë të huaj të mjekësisë nga Sri-Lanka të mbajtur rob, u gjetën të gjallë. Një pyll i mbushur me varre.
Në të gjithë territorin prej mijëra kilometrash katrorë të sapo rikuperuar nga forcat ukrainase në rajonin verilindor të Kharkivit, akuzat për mizoritë ruse nga zyrtarët ukrainas u rritën të shtunën ndërsa Ukraina rriti thirrjet e saj për një kundërpërgjigje globale. Shumë nga pretendimet ende nuk janë verifikuar në mënyrë të pavarur.
Presidenti Volodymyr Zelensky tha se procesi i zhvarrosjes në 440 varre në qytetin e rimarrë të Iziyum, vendi më i madh i varrezave masive i zbuluar deri më sot, po vazhdon, dhe ai paralajmëroi se ishte shumë herët për të thënë saktësisht se sa njerëz ishin varrosur atje ose si ishin vdiqën. Por autoritetet lokale thanë se shumica e atyre që u nxorën nga toka kishin pësuar vdekje të dhunshme.
Prova e torturave vrastare
“Tashmë ka prova të qarta të torturës dhe trajtimit poshtërues të njerëzve", tha Zelensky. “Bota duhet të reagojë ndaj gjithë kësaj”.
Kombet e Bashkuara thanë se po dërgonin një ekip për të ndihmuar në hetim, ndërsa administrata Biden paralajmëroi Kremlinin kundër përdorimit të armëve jokonvencionale për të kthyer kundërsulmin e suksesshëm nga trupat ukrainase.
Në një intervistë me programin CBS News “60 Minutes”, presidenti Biden tha se përgjigja e Shteteve të Bashkuara ndaj çdo përdorimi të armëve të tilla do të ishte “pasojë”, megjithëse ai nuk dha detaje.
Në një vijë të madhe fronti që është riformuar pasi ofensiva ukrainase i dëboi rusët nga verilindja, Ukraina vazhdoi të përpiqej të shfrytëzonte rrëmujën ruse, por nuk pretendoi asnjë lëvizje të rëndësishme përpara. Operacionet sulmuese të Rusisë dukej se ishin të kufizuara në një xhep të vogël të rajonit të Donetskut rreth qytetit Bakhmut.
Ushtarët dhe komandantët ukrainas besojnë se Bakhmut është në një pozicion gjithnjë e më të dobët ndërsa forcat ruse shtypin nga lindja dhe juglindja në një përpjekje për të ndërprerë furnizimet e vendit.
Mercenarët e Putinit
Ushtarët në vijën e frontit rreth qytetit kanë pohuar se forcat ruse në zonë përbëhen kryesisht nga trupa të Grupit Wagner, një kompani private ushtarake me lidhje me Kremlinin. Trupat Wagner kanë luftuar në vende të tilla si Siria dhe Libia – vende me një histori ndërhyrjeje ruse – dhe ushtarët ukrainas thonë se po vendosin të burgosur rusë në vijat e frontit.
Fakti që forcat ukrainase po sulmoheshin nga të burgosurit – dhe jo vetëm nga radhët e rregullta ruse – sugjeroi një arsye që dukej një furnizim i pafund ushtarësh rreth Bakhmutit që i sulmonin ata, thanë trupat ukrainase.
Të martën, një video e postuar në internet dhe e analizuar nga The New York Times tregon se Grupi Wagner u premton të dënuarve se do të lirohen nga burgu në këmbim të një turneu luftarak gjashtë-mujor në Ukrainë. Është e paqartë se kur është filmuar video.
Edhe kur shërbimet e sigurisë të Ukrainës punonin për të siguruar qytete dhe fshatra me mina të lëna nga forcat ruse teksa bënin një tërheqje kaotike dhe të nxituar, ekipet e hetuesve ukrainas po nxitonin të merrnin dëshmitë e dëshmitarëve për mizoritë, të mblidhnin prova dhe të fillonin ndërtimin e rasteve të krimeve të luftës.
Elektroshoku u përdor edhe ndaj grave
Zyrtarët ukrainas thanë se kishin gjetur të paktën 10 dhoma torture, dy në qytetin Balakliia, duke përfshirë një në një stacion policie.
“Gjatë inspektimit të ndërtesës, ne zbuluam tela që të çonin në videokamera të fshehura në dhomat ku mbaheshin pengjet,” tha Serhii Bolvinov, shefi i departamentit hetimor të policisë së rajonit Kharkiv. “Njerëzit, përfshirë gratë, duhej të flinin në dysheme dhe gjatë marrjes në pyetje, ata u torturuan me rrymë elektrike”.
Ai tha se policia kishte konfirmuar vdekjen e të paktën një personi për shkak të torturave.
Ashtu si me shumë nga pretendimet e shfaqura, nuk ishte e mundur të verifikoheshin menjëherë disa nga raportet. Por provat e shumë prej krimeve tashmë po bëheshin publike dhe ata që mbijetuan tani po intervistohen si dëshmitarë të mundshëm.
Ata përfshijnë shtatë qytetarë të Republikës së Sri-Lankës, studentë të Kolegjit Mjekësor Kupyansk. Në mars, ata ishin kapur nga ushtarët rusë dhe më pas ishin mbajtur në një bodrum, sipas Zelenskyt, i cili foli për rastin e tyre në fjalimin drejtuar kombit.
Me Rusinë që ka pësuar ngecje ushtarake në javët e fundit dhe Kremlini po mbetet gjithnjë e më shumë i izoluar diplomatikisht, administrata Biden e paralajmëroi Putinin kundër përdorimit të armëve jokonvencionale, duke shënuar herën e dytë që Uashingtoni lëshon një paralajmërim të tillë. Marsin e kaluar, Biden tha se “ne do të përgjigjenim” nëse Putini – atëherë i frustruar nga pengesat në Kiev, kryeqyteti ukrainas, dhe nga mungesa e përgjithshme e përparimit në luftë – do të përdorte armë të tilla.
Paralajmërimi i Bidenit
Në intervistën “60 Minutes”, Biden tha se përdorimi i armëve jokonvencionale ose bërthamore nga ana e Rusisë në përpjekje për të kthyer valën e luftës në favor të Moskës do të “ndryshonte fytyrën e luftës ndryshe nga gjithçka tjetër që nga Lufta e Dytë Botërore”.
Këtë herë, paralajmërimi erdhi pasi forcat ruse kanë mbetur të lëkundur nga tërheqjet e tyre në fushën e betejës dhe ndërsa Putini përballet me pyetje intensifikuese në shtëpi se si e ka drejtuar luftën.
Udhëheqësit e dy partnerëve strategjikë më të rëndësishëm të Putinit, India dhe Kina, të dy ngritën shqetësime për luftën javën e kaluar, duke shpuar mesazhin e Kremlinit se Rusia ishte larg nga izolimi si rezultat i luftës.
Disa zyrtarë perëndimorë kanë shprehur shqetësimin se sa më shumë i izoluar të ndihet Putini, aq më e madhe është mundësia që ai t’u kthehet armëve jokonvencionale si një armë bërthamore taktike ose me rendiment të ulët, e cila mund të gjuhet në distanca relativisht të shkurtra, në krahasim me " armë bërthamore strategjike që mund të lëshohen në distanca shumë më të gjata.
Në prill, CIA. drejtori paralajmëroi se si Putini mund t'u drejtohej armëve të tilla në rast "dëshpërimi".
Drejtori William J. Burns tha se ishte një mundësi për të cilën Shtetet e Bashkuara mbeten "shumë të shqetësuara", megjithëse ai tha se, në atë fazë të luftës, Washingtoni nuk kishte parë "prova praktike" të llojeve të vendosjeve ushtarake ose lëvizje armësh për të sugjeruar se një lëvizje e tillë ishte e pashmangshme.
Putini nuk po jepet
Pavarësisht pengesave dhe humbjes së dhjetëra mijëra ushtarëve rusë në Ukrainë, Putini nuk ka treguar asnjë shenjë të ndryshimit të kursit. Të premten, ai kërcënoi se do të përshkallëzonte sulmet e forcave të tij.
Në një konferencë shtypi në Uzbekistan në përfundim të një takimi rajonal, Putini pretendoi se Ukraina po përpiqej të kryente "akte terroriste" brenda Rusisë dhe "të dëmtonte infrastrukturën tonë civile".
Ukraina ka goditur herë pas here objektiva karburanti dhe ushtarake në rajonin kufitar të Rusisë, por ka mohuar të ketë shënjestruar infrastrukturën civile dhe Putini nuk ofroi asnjë provë për të mbështetur pohimin e tij.
Zelensky është munduar të shfrytëzojë përparimet ushtarake të vendit për të forcuar vendosmërinë e aleatëve perëndimorë, duke i përdorur si provë se Ukraina është e aftë jo vetëm për të ngritur një mbrojtje efektive, por edhe për të larguar forcat ruse nga vendi dhe për të fituar luftën.
Në rajonin verior Kharkiv, forcat ukrainase vazhduan të konsolidojnë fitimet e tyre pas kundërsulmit të tyre të rrufeshëm kundër trupave ruse, sipas zëdhënësit kryesor të Pentagonit.
“Në veri ajo që ne vlerësojmë është se ukrainasit po konsolidojnë kontrollet e tyre pasi kanë rikthyer territore të rëndësishme dhe se rusët po përpiqen të mbështesin linjat e tyre mbrojtëse pasi janë shtyrë prapa”, deklaroi zëdhënësi, gjeneral-brigadieri Patrick S. Ryder. “Në jug, ukrainasit vazhdojnë të bëjnë atë që ne do ta vlerësonim si lëvizje të qëllimshme, të llogaritur përpara, ndërsa rusët vazhdojnë të përpiqen të mbajnë këtë linjë”.
Forcat ukrainase dhe ruse shkëmbyen goditje në distanca të gjata në Ukrainën jugore të premten, duke bombarduar pozicionet e njëra-tjetrës dhe duke shkaktuar dëme të mëdha.
Dy katet e fundit të ndërtesës së administratës së qytetit në Kherson, qytet në jug të Ukrainës që e pushtuan rusët, u shndërruan në rrënoja nga një sulm raketor ukrainas. Të paktën tre persona kanë humbur jetën, sipas agjencisë ruse të lajmeve TASS. Ukrainasit morën meritën për sulmin, duke thënë se ishte një përpjekje për të vrarë kokat e udhëheqjes së zonës së pushtuar.
"Të gjithë bashkëpunëtorët e rajonit të pushtuar Kherson ishin mbledhur atje", tha Serhiy Khlan, ligjvënës rajonal. “Kur u mblodhën të gjithë, mbërriti një ‘përshëndetje’ nga Forcat e Armatosura të Ukrainës.
Khlan paralajmëroi civilët që të qëndrojnë larg zyrave qeveritare dhe objektivave ushtarake në Kherson, në rast se do të kishte më shumë sulme.