Disa llogari në rrjetet sociale qëllimshëm përdorin fjalë të shkruara gabimisht si “vackseen” ose “v @ x” - për të shmangur bllokadat nga rrjetet sociale. (Platformat sociale pretendojnë se i dinë këto manovrime). Faqet e tjera përdorin mesazhe më delikate ose fotografi për të thënë se vaksinat janë të pasigurta ose edhe vdekjeprurëse
Me nisjen e vaksinimit kundër COVID-19, platformat sociale si Facebook, Instagram dhe Twitter janë të bindura se kanë nisur betejën e tyre kundër keqinformimit që ia ka mësyrë të zbehë besimin në vaksinat. Ama, problemet janë të shumta.
Për vite me radhë, të njëjtat platforma kanë lejuar lulëzimin e propagandës kundër vaksinave, duke e bërë të vështirë ngjalljen e besimit këto ditë. Përpjekjet e tyre për të zhdukur llojet e tjera të keqinformimit për koronavirusin - shpesh me kontrolle të fakteve, etiketime informuese dhe masa të tjera. Mirëpo rrjetet sociale kanë qenë tepër të ngadalta me këtë plan.
Twitter, për shembull, ka njoftuar këtë muaj se do të fshijë nga përmbajtja gënjeshtrat e rrezikshme në lidhje me vaksinat, ashtu siç ka vepruar për teoritë konspirative në lidhje me koronavirusin. Që nga prilli i vitit 2020, Twitteri ka hequr 8 mijë e 400 postime që përhapnin keqinformime në lidhje me koronavirusin. Kjo është vetëm një pjesë e vogël e ortekut të rrenave në lidhje me pandeminë që janë postuar çdo ditë nga të njohur me miliona ndjekës, thonë kritikët.
“Teksa ata po dështojnë të marrin masa, jetët po humben”, ka thënë Imran Ahmed, shef i Qendrës kundër urrejtjes digjitale. Në dhjetor, organizata jofitimprurëse zbuloi se 59 milionë llogari nëpër të gjitha platformat sociale përcjellin përhapësit e propagandës kundër vaksinës. Shumë prej tyre janë përhapës të njohur të keqinformimit.
Përpjekjet e tanishme për të goditur dezinformimin për vaksinat kanë krijuar njëfarë censure dhe kanë nxitur disa postues të këtyre rrenave që të ndryshojnë taktikat për të shmangur goditjet.
Edhe
FIFA zbulon shifrat e komenteve të urrejtjes në Botëror
“Është një situatë e vështirë, sepse e kemi lënë anash këtë problem për aq shumë kohë”, ka theksuar Jeanine Guidry, asistente në Universitetin e Commonwealth të Virxhinias, që studion mediat sociale dhe informacionin shëndetësor. “Për më shumë se një dekadë njerëzit që përdorin rrjetet sociale kanë shpërndarë çfarëdo që kanë dashur”, ka shtuar ajo.
Faqet e rrenave
“Associated Press” ka identifikuar me qindra faqe në Facebook dhe Instagram, që së bashku tubonin miliona ndjekës. Këto faqe vazhdimisht kanë shpërndarë rrena për vaksinat kundër koronavirusit ose u kanë bërë thirrje që të mos vaksinohen. Disa prej këtyre faqeve kanë ekzistuar për vite të tëra. Nga më shumë se 15 faqe të identifikuara nga NewsGuard, një kompani teknologjike që analizon besueshmërinë e faqeve të internetit, afërsisht gjysma e tyre janë aktive në Facebook, ka zbuluar “AP”.
Një faqe e tillë “The Truth About Cancer” ka më shumë se një milion pëlqime në Facebook. Që prej krijimit, kjo faqe ka bërë postime keqinformuese se vaksinat mund të shkaktojnë autizëm ose të dëmtojnë trurin e fëmijëve. Në muajin nëntor kjo faqe u cilësua si një përhapëse e madhe e rrenave për vaksinat kundër koronavirusit.
Kohëve të fundit, faqja ka reshtur së postuari për vaksinat dhe koronavirusin. Tani u kërkon përdoruesve që të regjistrohen dhe të vizitojnë uebfaqen e saj si një mënyrë për të shmangur censurën.
Facebook njoftoi se po ndërmerr veprime të ashpra për të luftuar keqinformimin. Këtë pretendon ta bëjë duke bllokuar miliona postime në lidhje me koronavirusin dhe vaksinën.
“Hulumtimi tregon se një nga mënyrat më të mira për të promovuar marrjen e vaksinës është duke u treguar njerëzve informacion të saktë, të besueshëm. Për këtë arsye kemi lidhur 2 miliardë njerëz me burime nga autoritetet e shëndetit dhe kemi nisur një fushatë globale të informimit”, thuhej në njoftimin e rrjetit social Facebook.
Lufta e vështirë
Facebooku ka ndaluar gjithashtu reklamat që dekurajojnë marrjen e vaksinave dhe konfirmoi se ka shtuar etiketa paralajmëruese në më shumë se 167 milionë postime falë rrjetit të partnerëve për verifikimin e fakteve. (AP-ja është një nga partnerët për verifikimin e fakteve në Facebook).
YouTube, në përgjithësi ka shmangur masat e ashpra siç vepruan rrjetet e tjera sociale, pavarësisht se është një burim i madh i keqinformimit. Shpërndarësi i videove ka fshirë më shumë se 30 mijë video që prej muajit tetor kur nisi të bllokonte videot keqinformuese në lidhje me vaksinat. Që prej muajit shkurt të vitit 2020, YouTube ka fshirë 800 mijë video që përmbanin informacione të rrezikshme ose të rrejshme në lidhje me koronavirusin.
Megjithatë, përpara pandemisë, platformat e rrjeteve sociale kanë bërë pak për të shuar informacionet e rreme, thotë Andy Pattison, menaxher i zgjidhjeve digjitale për Organizatën Botërore të Shëndetësisë. Në vitin 2019, kur fruthi goditi rëndë Paqësorin Veriperëndimor dha la dhjetëra të vdekur në Samoan amerikane, Pattison u bëri thirrje kompanive të mëdha të teknologjisë që të ashpërsojnë masat rreth keqinformimit për vaksinat që, sipas tij, do të përkeqësonin edhe më shumë pandeminë. Tentimet e tij nuk patën rezultat.
Vetëm kur COVID-19 nisi një lloj hakmarrjeje shumë prej këtyre kompanive të teknologjisë filluan të dëgjonin. Tani ai takohet çdo javë me Facebook, Twitter dhe YouTube për të diskutuar trendët në platformat dhe politikat e tyre që duhet të merren parasysh.
Edhe
Britania planifikon t’i detyrojë rrjetet sociale t’u japin përparësi lajmeve të besueshme
“Kur bëhet fjalë për dezinformimin rreth vaksinave, gjëja vërtet zhgënjyese është se ky problem ka ekzistuar për vite me radhë”, ka thënë Pattison.
Synimet e goditjeve të tilla përshtaten shpejt. Disa llogari qëllimshëm përdorin fjalë të shkruara gabimisht si “vackseen” ose “v @ x” - për të shmangur bllokadat nga rrjetet sociale. (Platformat sociale kanë pretenduar se i dinë këto manovrime). Faqet e tjera përdorin mesazhe më delikate ose fotografi për të thënë se vaksinat janë të pasigurta ose edhe vdekjeprurëse.
“Kur të vdesësh pas vaksinimit, vdes gjithçka përveç vaksinës”, thuhej në një mbishkrim në fotografinë e postuar në një llogari në Instagram që përcillet nga 65 mijë njerëz. Në këtë postim thuhej se qeveria po fsheh vdekjet nga vaksina kundër koronavirusit.
“Është një vijë shumë e hollë mes lirisë së fjalës dhe shkencës gërryese”, ka theksuar Pattison. Blerësit e keqinformimit, thotë ai, “i mësojnë rregullat dhe buzë greminës lëvizin gjatë gjithë kohës”.
Përditësimi i rregullave
Twitter ka njoftuar se vazhdimisht rishikon rregullat e saj në kontekstin e COVID-19 dhe i ndryshon ato bazuar në udhëzimet nga ekspertët. Në fillim të muajit mars, rrjeti social shtoi një politikë të ashpër që kërcënon me bllokada totale përsëritësit e keqinformimit për koronavirusin.
Por një rrenë e kulluar rreth COVID-19 haptazi vazhdon të shfaqet nëpër Twitter. Në fillim të këtij muaji, disa artikuj që qarkullonin në internet pretendonin se më shumë të moshuar izraelitë që morën vaksinën Pfizer u “mbytën” me dozat sesa ata që vdiqën nga vetë COVID-19. Një artikull i tillë nga një uebfaqe kundër vaksinave u shpërnda gati 12 mijë herë në Facebook, duke çuar në 40 mijë numrin e personave që kanë përmendur këtë artikull për vdekjen nga vaksinat. Ekspertët mjekësorë tregojnë për një studim në botën reale që shfaq një korrelacion të fortë midis vaksinimit dhe uljes së numrit të të sëmurëve rëndë me Covid-19 në Izrael. Ministria e shëndetit në një deklaratë të enjten deklaroi se vaksina COVID-19 ka ulur ndjeshëm shkallën e vdekjeve dhe numrin e të hospitalizuarve.
Teksa furnizimet me vaksina në SHBA vazhdojnë të rriten, përpjekjet për imunizim të shpejtë do të zhvendosen nga shënjestrimi i vaksinimit të njerëzve të ndjeshëm te vaksinimi i sa më shumë krahëve të mundshëm. Kjo do të thotë të trajtojmë pjesën e tretë të popullsisë së SHBA-së që thotë se nuk do ta marrë vaksinën, thuhet në një sondazh të muajit shkurt nga AP-ja dhe NORC.
“Hezitimi dhe dezinformimi për vaksinat mund të jetë një pengesë e madhe për të vaksinuar një numër të madh të popullsisë dhe për t’i dhënë fund krizës”, ka thënë Lisa Fazio, profesoreshë e psikologjisë në Universitetin e Vanderbilt.
Disa zyrtarë shëndetësorë dhe akademikë përgjithësisht besojnë se përpjekjet e platformave sociale janë të dobishme, të paktën në margjina.
“Nëse dikush me të vërtetë beson se vaksina COVID është e dëmshme dhe ata ndiejnë përgjegjësi ta ndajnë atë me miqtë dhe familjen ... ata do të gjejnë një mënyrë”, ka thënë Guidry. Disa ende fajësojnë modelet e biznesit që ata thonë se inkurajuan platformat për të shërbyer deri në dezinformatat për koronavirus, me qëllim që të përfitojnë nga reklamat.
Edhe
Studimi: Vaksina kundër Covid-19 lidhet me rrezik më të ulët për sulm në zemër dhe në tru
Kur Qendra për Luftimin e Urrejtjes Digjitale kohët e fundit studioi ndërthurjen midis llojeve të ndryshme të dezinformimit dhe gjuhës së urrejtjes, zbuloi se Instagrami tentonte të ndottë keqinformimin nëpërmjet algoritmit. Instagram mund të ushqejë një llogari që ndiqte një faqe konspirative të nacionalistëve të bardhë ose kundërshtuesve të vaksinave.
“Ju vazhdoni të lejoni që gjërat të shpërbëhen për shkak të ndërthurjes së gabuar të dezinformimit dhe informacionit në platformat tuaja”, ka thënë Ahmed, drejtues i qendrës.
