Kur prindërit vrasin

Ideja e “filicidit” është aq e paimagjinueshme sa shumë njerëz mendojnë se kushdo që e kryen këtë krim është i shtyrë nga sëmundje mendore ose ka një histori dhune. Por kërkimet tregojnë se kjo nuk është gjithmonë e vërtetë.

Të shtënat me armë thyen qetësinë e komunitetit Cedar Grove në Shreveport, Luiziana, pak para agimit të së dielës.

Momente më vonë, një nënë dhe dy fëmijët e saj dolën me nxitim nga një dritare dhe u ngjitën në çatinë e një shtëpie modeste gri dhe të bardhë në West 79th Street, duke telefonuar me panik 911.

“Njësitë të jenë në dijeni”, transmetoi një operator te policët, “gruaja po thotë se janë nëntë persona që jetojnë brenda banesës”.

“(Ajo) po thotë se ai mund t’i ketë qëlluar të gjithë”, vazhdoi informimi.

Policia mbërriti në shtëpi dhe gjeti një skenë që zyrtarët ende po përpiqen ta përshkruajnë edhe disa ditë më vonë. Tetë fëmijë ishin të vrarë.

I dyshuari, i identifikuar më vonë si 31-vjeçari Shamar Elkins, qëlloi dhe vrau shtatë nga fëmijët e tij. Fëmija i tetë ishte kushëriri i tyre.

Elkins gjithashtu qëlloi gruan e tij, Shaneiqua Pugh dhe Christina Snow, nënën e tre prej fëmijëve të tij. Kunata e tij dhe një fëmijë tjetër gjithashtu pësuan plagë gjatë sulmit.

Elkins më pas vdiq pasi shkëmbeu zjarr me policinë.

Masakra e së dielës në Shreveport shënon sulmin masiv më vdekjeprurës në Shtetet e Bashkuara në më shumë se dy vjet. Viktima më e vogël, Jayla Elkins, ishte vetëm 3 vjeçe, sipas autoriteteve.

Shayla Elkins, 5 vjeç; Kayla Pugh, 6; Layla Pugh, 7; Mar’Kaydon Pugh, 10; Sariahh Snow, 11; Khedarrion Snow, 6; dhe Braylon Snow, 5 u vranë gjithashtu gjatë sulmit, sipas Zyrës së Mjekut Ligjor të Caddo Parish.

Ndërsa hetuesit përpiqen të kuptojnë motivin e kësaj tragjedie, disa anëtarë të familjes i kanë thënë CNN-it se Elkins kishte pasur më parë probleme me shëndetin mendor.

Zyrtarët lokalë kanë bërë thirrje për lutje për shpirtrat e viktimave dhe për forcë për të mbijetuarit.

“Nuk ka fjalë … që mund të shpjegojnë peshën e tetë jetëve të reja të marra shumë herët”, ka thënë sherifi i Caddo Parish, Henry Whitehorn, në një konferencë për shtyp të hënën.

“Për familjet e prekura, zemrat tona janë me ju...Fëmijët tuaj kishin rëndësi, jetët e tyre kishin rëndësi dhe kujtimi i tyre nuk do të harrohet”, ka shtuar ai.

Tmerri i rasteve të tilla qëndron në faktin se janë tërësisht të pakuptueshme. Si mund ta bëjë një prind një gjë të tillë?

Megjithatë, ndodh. Çdo vit në Shtetet e Bashkuara ka afro 500 arrestime për “filicid” - termi për rastet kur prindërit vrasin fëmijët e tyre -  sipas një analize të të dhënave të FBI-së nga revista “Forensic Science International”.

Ekspertët paralajmërojnë se këto shifra besohet të jenë më të ulëta se realiteti.

Ideja e filicidit është aq e paimagjinueshme sa shumë njerëz mendojnë se kushdo që e kryen këtë krim është i shtyrë nga sëmundje mendore ose ka një histori dhune. Por kërkimet tregojnë se kjo nuk është gjithmonë e vërtetë.

Shoqëria ka “pikëpamje të rrënjosura thellë për amësinë (dhe) atësinë … kjo është shumë e vështirë për njerëzit ta mendojnë dhe ta dëgjojnë”, ka thënë Susan Hatters-Friedman, psikiatre forenzike në Universitetin Case Western Reserve.

“Kur ua shpjegoj avokatëve ose jurisë, dua që ata të kuptojnë se ka dekada studimesh mbi këtë çështje”, thotë Hatters – Friedman.

Psikiatër si Hatters-Friedman kanë kaluar vite duke zhvilluar profile kriminale të prindërve që kryejnë filicid, me shpresën për t’i kuptuar më mirë këto krime.

“Është kaq larg nga mendja e njerëzve se kjo mund të ndodhë, saqë na ndihmon ta kategorizojmë, ta kuptojmë dhe të mendojmë për parandalimin”, është shprehur ajo.

Profili i prindërve që vrasin

Një analizë e vitit 2014, me përmbi 32 vjet të dhëna të studiuara, tregoi se shumica e viktimave të filicidit ndërmjet viteve 1976-2007 ishin midis moshës 1 dhe 6 vjeç.

Pothuajse 90% e viktimave ishin fëmijë biologjikë të autorëve.

Hulumtimet tregojnë gjithashtu se nënat dhe baballarët vrasin fëmijët me ritme të ngjashme. Ky balancim gjinor e bën filicidin të veçantë mes vrasjeve, të cilat zakonisht kryhen nga burrat. Megjithatë, motivet dhe metodat shpesh ndryshojnë.

Sipas kërkimeve të Hatters-Friedman, baballarët që kryejnë filicid kanë më shumë gjasa të kenë histori dhune, abuzimi me substanca dhe probleme mendore. Ata gjithashtu kanë më shumë gjasa të vrasin bashkëshorten dhe të kryejnë vetëvrasje më pas, një akt i njohur si “shkatërrim i familjes”.

Ndërsa studimet tregojnë se nënat që kryejnë filicid janë zakonisht më të reja dhe shpesh përballen me “stres të shumëfishtë”, përfshirë probleme mendore, mungesë burimesh, izolim dhe abuzim me substanca.

Motivet e vrasjes

Në vitin 1969, doktori Phillip Resnick publikoi një studim të rëndësishëm ku renditi pesë kategori motivesh për filicidin.

Më i zakonshmi ishte keqtrajtimi fatal, shpesh në formën e abuzimit ose neglizhencës.

Një tjetër motiv është “fëmija i padëshiruar”, ku prindi e sheh fëmijën si pengesë për diçka tjetër, si një marrëdhënie, para apo stil jetese.

Kjo kategori përfshin edhe “neonaticidin”, term që përdoret kur një prind (zakonisht nëna) vret një foshnjë brenda 24 orëve të para të jetës, shpesh në raste shtatzënish të fshehura.

Një motiv tjetër është “hakmarrja ndaj partnerit”, që zakonisht ndodh gjatë divorceve ose konflikteve për kujdestari.

Dy motivet e fundit lidhen ngushtë me shëndetin mendor: “filicidi altruist”, kur prindi beson se po e vret fëmijën për ta shpëtuar nga vuajtje më të mëdha, apo “filicidi akut psikotik”, kur vrasja ndodh gjatë një episodi psikoze ose halucinacionesh.

Rasti “Andrea Yates”

Në vitin 2001, Andrea Yates, një nënë 36-vjeçare me pesë fëmijë, telefonoi 911 dhe kërkoi që policia të shkonte në shtëpinë e saj në Houston, Teksas.

Kur policia mbërriti, ajo hapi derën dhe tha: “I vrava fëmijët e mi”. Oficerët gjetën pesë fëmijët e saj të mbytur në vaskë.

Ajo u akuzua për vrasje të rëndë dhe u deklarua e pafajshme për shkak të çrregullimit mendor. Historia e saj përfshinte shtrime të shumta psikiatrike, tentativa vetëvrasjeje dhe depresion të rëndë me tipare psikotike.

Yates besonte se “djalli ishte brenda saj” dhe se po bënte gjënë e duhur duke i dërguar fëmijët në parajsë ndërsa ishin ende “të pafajshëm”.

Në gjyqin e parë u shpall fajtore dhe u dënua me burgim të përjetshëm. Por në vitin 2005 vendimi u rrëzua për shkak të dëshmisë së gabuar të një eksperti.

Në gjyqin e dytë në vitin 2006, ajo u shpall e pafajshme për shkak të çmendurisë.

“Ajo ka nevojë për ndihmë”, tha kryetari i jurisë. “Ishte shumë e qartë për ne se ajo kishte psikozë, para, gjatë dhe pas ngjarjes”.

Ekspertët e përshkruajnë rastin si një tragjedi për të gjithë, jo vetëm për fëmijët dhe familjen, por edhe për vetë Yates.

“Edhe nëse një ditë lirohet nga spitali psikiatrik, ajo gjithmonë do ta mbajë barrën emocionale të vrasjes së pesë fëmijëve të saj”, tha kryetari i jurisë pasi ajo u shpall e pafajshme.