Raporti i BE-së për liberalizimin e vizave: Shqetësuese rritja e numrit të azilkërkuesve nga Kosova

Komisioni Evropian ka vlerësuar se Kosova ka vazhduar t’i përmbushë obligimet që nga liberalizimi i vizave, por ka kërkuar që të bëhet më shumë në informimin e qytetarëve të Kosovës se lëvizja pa viza nuk duhet të keqpërdoret për të kërkuar azil të pabazuar në vendet e Bashkimit Evropian.

Në raportin vjetor të liberalizimit të vizave për të gjitha shtetet nëpër botë, BE-ja konstaton me shqetësim se keqpërdorimi i liberalizimit për të kërkuar azil ka vazhduar ndërsa në disa raste, si ai i Kosovës, ka ardhur deri te rritja e kërkesave për azil. Në këtë raport, Komisioni Evropian ka përdorur shifrat për vitin 2024 për të cilin ato janë të plota. 

 Sipas raportit të Komisionit Evropian, gjatë vitit 2024 ka pasur një rritje të ndjeshme të numrit të kërkesave për azil nga shtetasit e Kosovës me më shumë se mbi 6.700 kërkesa të regjistruara. Kjo shifër është më e vogël sesa kërkesat nga ana e shtetasve të Shqipërisë. Në rastin e Shqipërisë trendi është në ulje, ndërsa në atë të Kosovës është në rritje krahasuar me një vit më herët.

Komisioni Evropian në këtë raport thekson se parandalimi i paraqitjes së kërkesave të pabazuara për azil duhet të mbetet prioritet për të gjithë partnerët që gëzojnë mundësinë e lëvizjes pa viza, e kjo vlen sidomos për Kosovën, por edhe për Shqipërinë, Moldavinë dhe Gjeorgjinë.

Komisioni Evropian kërkon që autoritetet e Kosovës të bashkëpunojnë edhe më shumë me vendet anëtare të BE-së për të adresuar në mënyrë më të mirë problemin e kërkesave të pabazuara për azil.

Komisioni Evropian njeh faktin se autoritetet në Kosovë kanë zhvilluar fushata të duhura për ndërgjegjësimin e qytetarëve, por kërkon që të vazhdojë me këtë proces, në mënyrë që qytetarët të kuptojnë më mirë të drejtat dhe obligimet që dalin nga liberalizimi i vizave.

Nga Kosova, sikur edhe nga vendet e tjera që kanë liberalizim vizash, kërkohet që edhe më shumë të përshtatin regjimin e tyre për viza me atë të BE-së. Kjo ka të bëjë me mundësinë e ardhjes pa viza në vendet e rajonit të Ballkanit Perëndimor, e pastaj kalojnë ilegalisht në territorin e BE-së. Këtë dukuri BE-ja, sidomos në rastin e Serbisë dhe Bosnjë e Hercegovinës, e sheh edhe si rrezik potencial për sigurinë e BE-së. 

Komisioni Evropian ka kërkuar nga Kosova edhe parandalimin e lëshimit të dokumenteve false të identitetit dhe udhëtimit me identitete të rreme, si dhe me përmirësimin e kapaciteteve për zbulimin e dokumenteve të falsifikuara.

Kërkohet që të vazhdohet bashkëpunimi me Interpolin për dokumentet e humbura dhe të vjedhura e të zbatohet në tërësi ligji i ri dhe Udhëzimi Administrativ për Kartat e Identitetit, në mënyrë që të rritet edhe siguria e dokumenteve.

BE-ja vazhdimisht ka rikujtuar Kosovën dhe vendet e tjera se me hyrjen në fuqi të liberalizimit të vizave nuk kanë përfunduar obligimet për të përmbushur kërkesat, por ato janë të vazhdueshme.