Ligji për të huajt sjell Sorensenin në Prishtinë

Kurti: Qeveria do t’u ofrojë leje qëndrimi për 12 muaj studentëve dhe punëtorëve serbë

Photo: Driton Paçarada

Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, ka thënë se procesi i zbatimit të Ligjit për të Huajt dhe për Automjete do të bëhet në koordinim me emisarin special të BE-së, Peter Sorensen. 

Ai ka sqaruar se Qeveria do të pajiset nga krerët lokalë të komunave me shumicë serbe me listat e stafit shëndetësore dhe akademik që janë të angazhuar në Kosovë dhe më pas Ministria e Punëve të Brendshme do t’i pajisë me lejet e përkohshme. 

Kurti ka theksuar nuk është në interesin e Kosovës që zbatimi i Ligjit të mos prodhojë pengesa në ofrimin e shërbimeve, por se qëndrimi i Kosovës është që në Kosovë “nuk mund të ketë mekanizma ilegalë”. 

“Qeveria do të pajiset nga krerët lokalë me lista të stafit shëndetësor dhe akademik që janë të angazhuar në ofrimin e këtyre shërbimeve. Lista që do shërbejnë si bazë për dhënien e lejeve të përkohshme të qëndrimit për qytetarët e huaj që aplikojnë në MPB. E njëjta vlen edhe për studentët e huaj që qëndrojnë në Kosovë, për të cilët krerët komunale do ofrojnë listën e plotë. Këtyre studentëve MPB do ju ofrojë leje të përkohshme qëndrimi për 12 muaj me mundësi vazhdimi”, ka thënë ai. 

Kurti ka shtuar se për tre muaj qytetarët serbë do të mund të regjistrojnë gjendjen civile. 

"Qeveria po ashtu do hap një dritare të re 3-mujore për të mundësuar qytetarëve serbë të “regjistrojnë faktet civile që deri më 15 mars 2026 janë regjistruar nga strukturat ilegale. Në këtë periudhë aplikantëve do u lejohet përdorimi si mjet identifikimi  i ID kartës të lëshuar nga strukturat jolegale”. 
 

Zbatimi i Ligjit për të huajt nis nesër, por me masa shtesë

Zbatimi i Ligjit për të huajt do të nisë nga nesër, por me disa masa shtesë, përfshirë dhënien e lejes nga Qeveria e Kosovës për një periudhë fillestare prej 12 muajsh për punëtorët arsimorë e shëndetësorë dhe studentët serbë, ka konfirmuar emisari i Bashkimit Evropian për dialogun Kosovë – Serbi, Peter Sorensen.

Në një konferencë për shtyp të shtunën pas takimit me kryeministrin Albin Kurti në Prishtinë, Sorenseni ka vlerësuar angazhimin e institucioneve të Kosovës për zbatimin e Ligjit dhe përpjekjet për integrimin e komuniteteve në përputhje me marrëveshjet me BE-në.

Por Sorenseni ka theksuar se procesi i ndryshimeve ligjore kërkon kohë, por ka përshëndetur përkushtimin e Qeverisë së Kosovës dhe zotimin e kryeministrit Kurti për zbatimin e ligjeve, pa ndërprerë funksionimin e shërbimeve bazë (arsimi, shëndetësia) për komunitetin serb. 

“Prioritet kyç i Qeverisë është sigurimi i lejeve për punëtorë dhe studentë për periudhë fillestare 12 muaj, për të mos penguar ofrimin e shërbimeve shëndetësore dhe arsimore... qeveria duhet t’i regjistrojë individët në harmoni me ligjin e Kosovës”, ka thënë Sorensen.

Ai gjithashtu ka theksuar rëndësinë e konsultimeve me përfaqësuesit e komunitetit serb për të siguruar pajtimin e tyre dhe zbatimin e një procesi të drejtë dhe gjithëpërfshirës.

Ligji për të huajt dhe ai për automjetet pritet të nisë së zbatuari nga nesër, pasi u shty dy herë. 

Ligji për të huajt parasheh që të gjithë ata që nuk kanë dokumente të Kosovës, do të duhet të pajisen me leje qëndrimi, ndërsa automjetet me targa të huaja nuk do të mund të qarkullojnë më shumë se tre muaj ose vetëm në bazë të autorizimit.

Për shtetasit e huaj që i shkelin kushtet e qëndrimit në Kosovë, Ligji për të Huajt parasheh masa të rrepta nga gjoba e deri tek urdhri për largim nga vendi.

Ligji i prek më së shumti shtetasit e Shqipërisë dhe të Serbisë. Një sektor i prekur janë punonjësit dhe studentët e Universitetit në Mitrovicë të Veriut.

Sa i përket zbatimit të Ligjit për automjetet, heqja e targave serbe më 2022-2023, disa prej tyre i riregjistruan me targa të qyteteve të Serbisë dhe i vozisin në Kosovë me autorizime. Në autorizime gjenden letërnjoftimet e lëshuara nga autoritetet serbe për qytetet e Kosovës, që Kosova zyrtare nuk i njeh.

Serbia e ka kritikuar zbatimin e këtyre ligjeve. Zyrtarë serbë kanë pretenduar se zbatimi rrezikon largimin e komunitetit serb nga Kosova.

Këto ligje janë kundërshtuar nga autoritetet në Serbi dhe nga Lista Serbe.

E subjekti opozitar në Serbi, Partia e Re Demokratike, ka paralajmëruar për të shtunën protestë nga Rashka në Jarinjë me sloganin: “Serbët nuk janë të huaj brenda shtetit të tyre”.

“Me rastin e fillimit të zbatimit të Ligjit për të Huajt, të miratuar nga institucionet e përkohshme në Prishtinë, i cili – sipas këtij mesazhi – është i drejtuar kundër popullit serb që jeton në Kosovë, ju ftojmë të gjithëve në një tubim mbështetjeje për të gjithë serbët që jetojnë në Kosovë! Tani ata kanë nevojë për ne më shumë se kurrë!”, thuhet në njoftimin e kësaj partie. Ky subjekt ka paralajmëruar bllokim dyorësh të qarkullimit në pikën kufitare Jarinjë, duke nisur nga ora 12 e 44, si referencë për rezolutën 1244 të OKB-së për Kosovën.

Ligji për të huajt ishte miratuar më 2013. Ai për automjetet më 2017. Zbatimi i tyre u paralajmërua për fundin e vitit të kaluar, ndërsa më pas u shty për janar. Autoritetet e Kosovës kanë zhvilluar fushatë informuese për disa javë në atë periudhë. Pas kësaj, u shty sërish deri më 15 mars.

Ligji për të huajt sjell Sorensenin në Prishtinë

Afrimi i 16 marsit, si datë e caktuar për zbatimin e plotë të Ligjit për të Huajt dhe atij për Automjete, do ta sjellë të shtunën (sot) në Kosovë emisarin e Bashkimit Evropian për dialogun Kosovë-Serbi, Peter Sorensen.

Zyra e kryeministrit Albin Kurti ka njoftuar se ai do ta presë Sorensenin në Prishtinë në orën 08:30. Përderisa komunikata njoftuese nuk dha detaje për vizitën e emisarit danez, burimet diplomatike evropiane kanë thënë se arsyeja e vizitës është afat i zbatimit të Ligjit për të huajt.

Pas takimit pritet të ketë edhe deklarim për media.

16 marsi është data kur pritet që ky ligj të nisë së zbatuari, pas disa muajsh të fushatës informuese për procedurat dhe rregullat e zbatimit të këtyre ligjeve.

Ligji për të huajt parasheh që të gjithë ata që nuk kanë dokumente të Kosovës, do të duhet të pajisen me leje qëndrimi, ndërsa automjetet me targa të huaja nuk do të mund të qarkullojnë më shumë se tre muaj ose vetëm në bazë të autorizimit.

Për shtetasit e huaj që i shkelin kushtet e qëndrimit në Kosovë, Ligji për të Huajt parasheh masa të rrepta nga gjoba e deri tek urdhri për largim nga vendi.

Ligji i prek më së shumti shtetasit e Shqipërisë dhe të Serbisë. Një sektor i prekur janë punonjësit dhe studentët e Universitetit në Mitrovicë të Veriut.

Sa i përket zbatimit të Ligjit për automjetet, heqja e targave serbe më 2022-2023, disa prej tyre i riregjistruan me targa të qyteteve të Serbisë dhe i vozisin në Kosovë me autorizime. Në autorizime gjenden letërnjoftimet e lëshuara nga autoritetet serbe për qytetet e Kosovës, që Kosova zyrtare nuk i njeh.

Serbia e ka kritikuar zbatimin e këtyre ligjeve. Zyrtarë serbë kanë pretenduar se zbatimi rrezikon largimin e komunitetit serb nga Kosova.

Këto ligje janë kundërshtuar nga autoritetet në Serbi dhe nga Lista Serbe.

E subjekti opozitar në Serbi, Partia e Re Demokratike, ka paralajmëruar për të shtunën protestë nga Rashka në Jarinjë me sloganin: “Serbët nuk janë të huaj brenda shtetit të tyre”.

“Me rastin e fillimit të zbatimit të Ligjit për të Huajt, të miratuar nga institucionet e përkohshme në Prishtinë, i cili – sipas këtij mesazhi – është i drejtuar kundër popullit serb që jeton në Kosovë, ju ftojmë të gjithëve në një tubim mbështetjeje për të gjithë serbët që jetojnë në Kosovë! Tani ata kanë nevojë për ne më shumë se kurrë!”, thuhet në njoftimin e kësaj partie. Ky subjekt ka paralajmëruar bllokim dyorësh të qarkullimit në pikën kufitare Jarinjë, duke nisur nga ora 12 e 44, si referencë për rezolutën 1244 të OKB-së për Kosovën.

Ligji për të huajt ishte miratuar më 2013. Ai për automjetet më 2017. Zbatimi i tyre u paralajmërua për fundin e vitit të kaluar, ndërsa më pas u shty për janar. Autoritetet e Kosovës kanë zhvilluar fushatë informuese për disa javë në atë periudhë. Pas kësaj, u shty sërish deri më 15 mars.