“Edhe Shqipëria ka nevojë për një Anton Çettë”

Në sallën e Teatrit të qytetit të Pejës u shënua 100-vjetori i lindjes së prijësit të Lëvizjes së Pajtimit të Gjaqeve, Anton Çettta, dhe 30-vjetori i asaj lëvizjeje.

Përpos familjarëve, në tubim morën pjesë edhe bashkëveprimtarë të Çettës e edhe politikanë, të cilët ndanë me publikun kujtimet e asaj kohe, por edhe u dhanë premtime se do të botohen veprat e Çettës, si dhe do të vendoset busti i tij në lokacionin më të merituar.

Aty foli edhe anëtari i familjes Buqolli, Sokoli, i cili në vitin 1990 ishte vetëm 13 vjeç, por ndau kujtimet e tij kur në oborrin e shtëpisë së tij kishte hyrë Anton Çetta me rreth 20 persona të tjerë.

Familja Buqolli ishte e para që fali gjakun dhe shënoi nisjen e një historie.

Njëri prej nismëtarëve të kësaj ideje, Flamur Gashi, atë kohë student, e sot këshilltar i presidentit të Shqipërisë, Ilir Meta, tha se as që kishte qenë në mendjen e studentëve të atëhershëm pejanë inicimi i kësaj ideje, pasi që, siç tha ai, ato ditë të janarit të vitit 1990 studentët po përgatiteshin të organizonin demonstrata.

Edhe Arbëri 3 jan 2020 100 vjetori i lindjes i pajtuesit Anton Çetta

Gashi kujtoi para të pranishmëve në këtë tubim se fillimisht Çetta kishte qenë skeptik për idenë e studentëve pejanë, por pas tri orë qëndrimi në zyrën e tij, vendosin që t’i futen këtij misioni, fillimisht të pamundshëm, e që në fund do të mbetet i shënuar përgjithmonë në historinë e re kombëtare.

Ndërkaq kryetari i Komunës së Pejës, Gazmend Muhaxheri, që ishte edhe organizator i këtij tubimi, tha se ajo lëvizje ka bërë një punë kolosale.

Aty foli edhe njëri nga veprimtarët e Lëvizjes së Pajtimit të Gjaqeve, Riza Krasniqi.

“Për vetëm 80 ditë do të bënim një mrekulli, dhe më 1 maj në Verra të Llukës u mblodhën gjysmë milioni shqiptarë në tubimin e madh të faljes së gjaqeve. Kjo ka qenë mrekulli e vërtetë. Kosova pas asaj lëvizjeje ishte më e shëndetshme dhe më e fuqishme me iu vu përballë sfidave të mëdha që i kishte përpara. Edhe Shqipëria ka nevojë për një Anton Çettë, të cilin më së miri e ka përshkruar Ibrahim Rugova, duke e quajtur ‘institucion i urtisë shqiptare’”, tha ai.

Në tubim, të pranishëm ishin edhe vajza e profesorit të ndjerë Anton Çetta, si dhe ish-presidentja e Kosovës, Atifete Jahjaga, e cila tha se vendi ynë ka pasur fat që ka pasur një figurë dhe atdhedashës si Anton Çetta, i cili, sipas saj, i kishte vënë mision vetes që t’i pajtojë shqiptarët e hasmëruar në Kosovë.

Edhe Shtojca për Kulturë 30 mar 2025 Pajtimi i madh

Për jetën dhe veprën e Anton Çettës foli edhe studiuesi i letërsisë, profesor Anton Berisha, i cili bëri kritika, pa përmendur adresa, për mosbotimin e veprave të Anton Çettës dhe mosngritjen e bustit të tij para Institutit Albanologjik.

E ministrja e re e Arsimit, Hykmete Bajrami, derisa foli për aksionin e pajtimit të gjaqeve, që sipas saj ka qenë goditja më e rëndë që Kosova i dha Serbisë, garantoi se do të merren seriozisht edhe me botimin e veprave të Anton Çettës, por edhe me vendosjen e bustit të Anton Çettës aty ku ai e meriton.