Rregullimi i vlerësimeve ESG

Rregullimi më i mirë i industrisë së vlerësimeve ESG është jetik jo vetëm për të parandaluar krizën e ardhshme financiare, por edhe për të ofruar përparim të vërtetë drejt qëndrueshmërisë. Lajmi i mirë është se Autoriteti i Sjelljes Financiare të Mbretërisë së Bashkuar, Bordi i Letrave me Vlerë dhe Shkëmbimi i Indisë, Komisioni Evropian dhe Agjencia e Shërbimeve Financiare të Japonisë po eksplorojnë tashmë mënyra për të shtrënguar standardet në vlerësimet e ESG. Në interesin më të mirë të investitorëve – dhe planetit – rregullatorët e tjerë të tregut duhet të ndjekin shembullin.

Selangor, Malajzi – MSCI, një nga gardianët më me ndikim të vlerësimeve mjedisore, sociale dhe të qeverisjes, është gati të ulë vlerësimet e ESG-së (Strategjitë për politika Sociale, Mjedisi dhe Qeverisjeje) prej 31.000 fondesh investimi me një goditje të vetme. Lëvizja dramatike vjen pasi MSCI-ja vendosi ta përditësojë metodologjinë e saj dhe të kërkojë fonde për të përmbushur standardet më të larta për vlerësimet AA ose AAA. Do të pritej që një lëvizje me një ndikim kaq potencialisht të gjerë në tregjet financiare të shqyrtohej paraprakisht nga rregullatorët. Mjerisht, ofruesit e vlerësimeve të ESG-së deri më tani kanë fluturuar nën radarin rregullator.

Vlerësimet ESG janë instrumentale për të udhëhequr vendimet e investimeve. Por, siç tregojnë uljet e MSCI-së, ato aktualisht janë shumë subjektive dhe, shpesh, të fryra. Në fakt, sa gjysma e kompanive të përfshira në një analizë të vitit 2021 të Bloomberg Businessweek ishin përmirësuar nga MSCI-ja si rezultat i ndryshimeve metodologjike. Vetëm dy vjet më vonë, një rund i ri ndryshimesh po sjell ulje masive – dhe akoma më shumë pasiguri se çfarë të presim.

Ky problem vështirë se është ekskluziv për MSCI-në. Sipas një raporti të vitit 2022 nga Instituti për Ekonominë e Energjisë dhe Analizën Financiare (IEEFA), mënyra se si ERP-të i qasen rrezikut ose ndikimit të matjes është shumë jokonsistente. Mungesa e standardeve të përbashkëta dhe metodologjive transparente çon në çmimin e gabuar të aksioneve dhe obligacioneve – dhe, si në rastin e MSCI, fondeve që i mbajnë ato – dhe minon vendimmarrjen efektive nga menaxherët e investimeve.

Ndërhyrja rregullatore nevojitet urgjentisht për të krijuar një sistem të qëndrueshëm dhe të besueshëm të vlerësimit të ESG që është sa i saktë dhe i parashikueshëm. Hapi i parë është të sigurohet që metodologjitë e përdorura nga të gjitha ERP-të të jenë transparente dhe të verifikuara në mënyrë të pavarur që në fillim. Rregullatorët duhet të kërkojnë që ERP-të të ofrojnë prova konkrete dhe të strukturuara për të mbështetur vlerësimet e caktuara dhe vlefshmërinë e kritereve të tyre.

Për më tepër, çdo ndryshim në metodologjinë e një ERP-je ose udhëzimet e brendshme duhet të vlerësohet dhe konfirmohet në mënyrë të pavarur. Dhe nëse një ndryshim në kritere ose metodologji vendoset të sjellë rregullime gjithëpërfshirëse të vlerësimit, rregullatorët duhet të ndërhyjnë për ta vlerësuar dhe miratuar atë, ashtu siç do të bënin nëse do të përballeshin me perspektivën e uljes së vlerësimit të kredisë në shkallë të gjerë.

Edhe Arbëri 3 j. më parë Qeveria ndryshon sistemin e inspektimeve, masa më të ashpra për bizneset që përsërisin shkeljet

Vlerësimet e Fondit ESG të MSCI-së bazohen në vlerësime të parregulluara që shqyrtojnë rrezikun financiar të një kompanie sipas faktorëve ESG, një qasje e njohur si materialitet i vetëm, në vend të ndikimit të saj në mjedis ose shoqëri. Ndërsa disa ERP thonë se vlerësimet e tyre llogariten për efekte më të gjera, këto pretendime janë të vështira për t'u verifikuar duke përdorur metodologjitë e tyre të shpalosura.

Qasja me një material të vetëm është veçanërisht e pamjaftueshme për fondet me ekspozim ndaj aseteve të karburanteve fosile. Ekzaminimi i IEEFA-s zbuloi se MSCI-ja u ka dhënë vlerësime të larta ESG fondeve me më shumë se 85% ekspozim ndaj investimeve të karburanteve fosile. Këto vlerësime janë shumë mashtruese, sepse të dyja nënvlerësojnë rreziqet që gjenerojnë aktivitetet e këtyre firmave dhe ekzagjerojnë ndikimin e tyre pozitiv.

Mbështetja në lëndët djegëse fosile i ekspozon investitorët ndaj rrezikut të klimës, i cili, nëse nuk llogaritet siç duhet, mund të rezultojë në humbje të konsiderueshme përmes shkatërrimit të vlerës dhe kostove të larta oportune. Në fund të fundit, vlerësimet e larta të ESG-së mund t'i bëjnë firmat të duken më të gjelbra sesa janë, duke i bërë investitorët të anojnë portofolat drejt firmave me performancë të dobët të qëndrueshmërisë.

ERP-të duhet të konsiderojnë adoptimin e një qasjeje të "materialitetit të dyfishtë", e cila pasqyron ndikimin e aktiviteteve të një firme në shoqëri dhe planet. Vetëm një qasje e tillë – si dhe mbikëqyrja e rreptë rregullatore – mund të sigurojë që vlerësimet e ESG të ndihmojnë në shmangien e larjes së gjelbër dhe promovimin e investimeve vërtet të qëndrueshme.

Shkalla e problemit nuk duhet të nënvlerësohet. Vlerësimet e ESG ndikojnë në alokimin e triliona dollarëve në tregjet e kapitalit. Vlerësimet që janë të fryra dhe mashtruese – bazuar në rregulla arbitrare, metodologji të paqarta dhe paragjykime të rrënjosura nga zbulimet e bazuara në të dhëna – mund të çojnë në katastrofë, ashtu si vlerësimet e gabuara të letrave me vlerë të mbështetura nga hipoteka mundësuan krizën financiare globale të 2008-s.

Edhe Arbëri 3 j. më parë GLPS: Vonesat në reforma rrezikojnë humbje të pakthyeshme financiare për Kosovën

Rregullimi më i mirë i industrisë së vlerësimeve ESG është jetik jo vetëm për të parandaluar krizën e ardhshme financiare, por edhe për të ofruar përparim të vërtetë drejt qëndrueshmërisë. Lajmi i mirë është se Autoriteti i Sjelljes Financiare të Mbretërisë së Bashkuar, Bordi i Letrave me Vlerë dhe Shkëmbimi i Indisë, Komisioni Evropian dhe Agjencia e Shërbimeve Financiare të Japonisë po eksplorojnë tashmë mënyra për të shtrënguar standardet në vlerësimet e ESG. Në interesin më të mirë të investitorëve – dhe planetit – rregullatorët e tjerë të tregut duhet të ndjekin shembullin.

(Autorja është analiste e financave të energjisë që mbulon tregjet e borxhit në Institutin për Ekonominë e Energjisë dhe Analizën Financiare. Komenti është shkruar për rrjetin botëror të gazetarisë, “Project Syndicate”, pjesë e të cilit është edhe “Koha Ditore”.)