Vështrime

Për Europën, për avionët ushtarakë dhe për ujkun

Për çka votoi sot Zvicra, çka ndryshon dhe për sa miliarda franga bëhet fjalë?

► Votuesit në Zvicër kanë hedhur poshtë me 61,7 për qind një iniciativë të partisë populliste SVP për kufizimin e shpërnguljes së shtetasve të BE-së në Zvicër. Pa qarkullim të lirë të personave, BE do të kufizonte qasjen e Zvicrës në tregun e përbashkët të vendeve të BE-së. Kjo do të kishte pasoja të paparashikueshme për ekonominë zvicerane. BE është tregu më i madh për prodhimet zvicerane. Qëndrimi i BE-së është ky: Zvicra mund të ketë qasje në tregun e përbashkët vetëm nëse vazhdon ta mbajë të hapur tregun e punës, pra nëse shtetasit e 27 vendeve të BE-së vazhdojnë të kenë të drejtë të kërkojnë punë në Zvicër. Tregu zviceran i punës është tepër atraktiv për shtetas të BE-së, sepse rrogat në Zvicër janë deri në 50 për qind më të larta se në vendet e BE-së. Bile në krahasim me Rumaninë në Zvicër një person fiton 18 herë më shumë. Shpërngulja e gjithnjë e më shumë shtetasve të vendeve të BE-së në Zvicër rrezikon të ulë rrogat për shkak të konkurrencës së lirë. Një rumun a sllovak, për shembull, është i gatshëm të punojë shumë më lirë në sektorin e ndërtimtarisë se sa një zviceran. Rrjedhimisht, kundër hapjes së vazhdueshme të Zvicrës nuk janë vetëm popullistët. Edhe sindikatat, tradicionalisht të majta, janë skeptike, sepse duan t’i mbrojnë rrogat e punëtorëve. Në Zvicër jetojnë 1,4 milionë qytetarë të BE-së. 320 mijë shtetas nga vendet e BE-së vijnë çdo ditë për të punuar në Zvicër (në zonat kufitare). 450 mijë zviceranë kanë vendbanim në BE. Zvicra i ka 8,6 milionë banorë. Shumë zviceranë i frikësohen perspektivës që vendi mund të ketë në të ardhmen 10 milionë banorë dhe kjo paraqet problem për infrastrukturën e vendit.