Континуитет на Германија во ЕУ и на Балканот по Меркел

Континуитет во германската политика се очекува и во пристапот кон Западен Балкан. Ова може да биде добро, бидејќи стабилноста ќе биде главниот интерес. Но, не може да се очекува дека Германија ќе биде поактивна во барањето решенија за проблемите, од кои клучни се односите меѓу Косово и Србија и изборните реформи во Босна и Херцеговина.

За прв пат по повеќе од 50 години, Германија ќе има влада со повеќе од две партии. Доколку, пак, двете најголеми партии не решат дека заради стабилност и поради немање алтернативи, одат заедно во големата коалиција. Но, овој пат се чини дека не е возможно. Значи, постојат само две реални можности. Семафорската коалиција каде би биле социјалдемократите, либералите и зелените. Втората опција, демохристијаните, либералите и зелените. Значи, речиси е сигурно дека идната влада ќе бидат либералите и зелените. Овие две партии бележат најголем пораст на гласовите на изборите во однос на пред четири години. И тие имаат голема разлика во нивните политики. Значи, ќе имаме тешки преговори за создавање на коалицијата, бидејќи во Германија тие не се создаваат врз основа на поделба на места и министерски места, туку повеќе врз основа на приближување на програмите и приоритетите.

Германски аналитичар на ТВ го нарече изборниот резултат „холандизација на германската политика“. Со ова тој помисли на фактот дека веќе не можат да одлучуваат само за две партии, толку големи што можат само да изберат мал партнер и да формираат влада. Во Холандија веќе имаат традиција да формираат влади со три, четири или пет партии. А во Холандија убедлив победник е партијата која обезбеди нешто повеќе од 22 отсто од гласовите. Но, на повеќепартиските влади им е потешко да бидат одлучувачки. А тоа се предизвиците и љубопитноста кога се размислува за иднината на германската политика.

Како ќе се формира новата германска влада по Меркел, внимателно се анализира во ЕУ, во НАТО, но и во балканскиот регион.

Германија отсекогаш била многу активна, но секогаш колеблива, претпазлива и крајно прагматична. Така постапуваше и канцеларката Ангела Меркел. Германија на тој начин спречи многу погрешни акции. Една од нив беше идејата за размена на територии меѓу Косово и Србија, што всушност повеќе би претставувало поделба на Косово отколку размена на територија. Но, германската неподготвеност имаше и последици. На пример, во ЕУ и НАТО, Германија се погрижи на земјите како Украина или Грузија да не им се дава надеж дека еден ден ќе станат членки. Ова ја охрабри Русија да ги нападне овие земји. Германија, кога и да се одлучува за нешто во ЕУ и НАТО, го поставуваше прашањето „како тоа ќе го види Русија“. Иако често го критикуваше рускиот лидер Владимир Путин, Германија немаше проблем да соработува со него.

Она што може да се очекува во однос на улогата на Германија во ЕУ е континуитет. Сите три партии или четири ако не ја исклучиме ЦДУ од можноста да влезе во владата се про-ЕУ. Ниту ЕУ не ја доведува во прашање. Има малку разлики во однос на амбициите за зачувување на животната средина, за колективизација на долговите на ниво на ЕУ или еврозоната. Но, во сите принципиелни прашања за иднината на ЕУ и вредностите на кои таа е основана, нема разлика.

Од друга страна, сите овие германски национални партии имаат водечка улога во политичките групи на ниво на ЕУ. Ниту еден од нив не го доведува во прашање финансискиот придонес на Германија во заедничкиот буџет на ЕУ, кој е најголем. Само Холандија по глава на жител и дава на ЕУ повеќе од Германија. Затоа што знам дека тоа е и германски интерес. Германија и нејзината индустрија имаат корист и од економскиот развој на другите земји од ЕУ. Ниту една од овие партии не ја доведува ни во прашање соработката со Франција за одржување на она што е познато како „мотор на ЕУ“. Има некои разлики во однос на односите со Соединетите Американски Држави, но не големи и не до степен до кој е нарушен сојузот со оваа земја. И добро е што сите овие партии ја отфрлија можноста за коалиција со екстремната десница, поточно Алтернатива за Германија. Иако лидерот на социјалдемократите Шолц не ја отфрли можноста за коалиција со екстремната левица, тие освоија толку малку гласови што нема да и помогнат на СПД дури и ако постигне договор со либералите, а на Зелените тоа воопшто не им треба. Тоа само би предизвикало проблем бидејќи таму, како и во екстремната десница, има проруски и антиамерикански елементи.

исто така Арбери 17 мај 2025 Вебер: Новата германска влада мора да направи стратешки пресврт во дијалогот меѓу Косово и Србија

Континуитет во германската политика се очекува и во пристапот кон Западен Балкан. Ова може да биде добро, бидејќи стабилноста ќе биде главниот интерес. Но, не може да се очекува дека Германија ќе биде поактивна во барањето решенија за проблемите, од кои клучни се односите меѓу Косово и Србија и изборните реформи во Босна и Херцеговина.

Кој и да е на чело на германската влада ќе го поддржи и проширувањето на ЕУ, но нема да направи многу за да се случи тоа проширување. Во овие точки тој ќе постапи и по политичкото наследство што го остави Ангела Меркел. Нема да дозволи да се скрши ЕУ, ќе работи на надминување на кризите, на одржување на единството на ЕУ што е можно повеќе. И ова е исто така добра вест за Европа од германските избори.