Polibolosi, quhej arma që përdorej në antikitet, e shkencëtarët besojnë se kanë nxjerrë dëshmi se ai u përdor edhe gjatë Luftës Civile, në vitin 89 para erës sonë kur Pompei ishte nën rrethim nga trupat romake. Në muret e qytetit, më parë janë identifikuar vrima të mëdha rrethore të shkaktuara nga goditjet e katapultave. Por tash ka të tjera dëshmi
Arkeologët kanë identifikuar gjurmë të pazakonta në muret veriore të Pompeit, të cilat mund të përfaqësojnë provën e parë materiale të përdorimit të polibolosit – një armë e sofistikuar antike që shpesh përshkruhet si një lloj “pararendësi i mitralozit”.
Bëhet fjalë për një lloj arme me përsëritje, pra një sistem mekanik i aftë të lëshojë disa predha njëra pas tjetrës, pa pasur nevojë për rimbushje manuale pas çdo gjuajtjeje. Polibolosi në burimet antike i atribuohet inxhinierit Dionisi i Aleksandrisë nga shekulli III para erës sonë, ndërsa puna e tij është përshkruar në detaje nga Filoni i Bizantit. Sipas këtyre shkrimeve, arma përdorte një mekanizëm torsioni me tufa fijesh të përdredhura dhe një sistem të avancuar zinxhirësh për futjen automatike të shigjetave.
Mbështete KOHËN. Ruaje të vërtetën.
Gazetaria profesionale është interes publik. Mbështetja juaj ndihmon që ajo të mbetet e pavarur dhe e besueshme. Kontribuoni edhe ju. 1 euro e bën dallimin.
Letër lexuesit — pse po kërkojmë mbështetjen tuaj KontribuoGjatë Luftës Civile, në vitin 89 para erës sonë Pompei ishte nën rrethim nga trupat romake të udhëhequra nga Lucius Cornelius Sulla. Në muret e qytetit, më parë janë identifikuar vrima të mëdha rrethore të shkaktuara nga goditjet e katapultave.
Megjithatë, analiza e re ka zbuluar edhe vrima më të vogla, me diametër nga 4 deri në 8 centimetra. Këto vrima shpesh shfaqen në grupe prej katër ose më shumë, të shpërndara në forma harkore, një model që nuk përputhet me efektet e makinave klasike të rrethimit.
Studiuesit besojnë se një shpërndarje e tillë tregon për gjuajtje me breshëri të predhave më të vogla, gjë që është e vështirë të arrihet me armë manuale ose harqe standarde, por përputhet me përshkrimin e polibolosit.
Për të testuar këtë hipotezë, ekipi përdori skanim 3D dhe simulime digjitale. Rezultatet sugjerojnë se predhat që shkaktuan dëmtimet arrinin shpejtësi rreth 109 metër për sekondë – një vlerë shumë e lartë për kohën antike.
Analiza e formës dhe thellësisë së vrimave tregoi gjithashtu përputhje me majat metalike të shigjetave të njohura nga zbulimet romake në të gjithë Evropën. Edhe pse mbetjet fizike të vetë armës nuk janë gjetur, kombinimi i gjurmëve arkeologjike dhe rikonstruksionit eksperimental ofron një argument të fortë për përdorimin e saj.
Mbetet pyetja pse ushtria rrethuese do të qëllonte muret prej guri në vend të mbrojtësve. Studiuesit ofrojnë dy shpjegime të mundshme: ose predhat humbnin objektivin mbi bedena, ose arma po testohej dhe kalibrohej para përdorimit në betejë.
Është interesante që një kopje funksionale e polibolosit është ndërtuar në emisionin “MythBusters”, ku u konfirmua se koncepti është i realizueshëm, por i prirë ndaj defekteve të shpeshta mekanike.
Ky studim hap një perspektivë të re për Pompein – jo vetëm si një qytet i shkatërruar nga shpërthimi i Vezuvit në vitin 79 të erës sonë, por edhe si një fushëbetejë aktive ku janë përdorur teknologji ushtarake të avancuara. Analiza e mëtejshme e mureve dhe krahasimi me koleksionet muzeale mund të ndihmojnë në ndriçimin e rolit të kësaj arme të rrallë dhe pothuajse legjendare në rrethimet romake.
Nëse ky interpretim konfirmohet, polibolosi nuk do të jetë më vetëm një konstrukt teorik nga tekstet antike, por një element konkret i praktikës ushtarake të botës helenistike dhe romake.