Qëndroj e ulur në një tavolinë të madhe në muzeun “Folkwang” duke qëruar patate, së bashku me Aleksandar Timotiq, një këngëtar operash 31-vjeçar nga Serbia. Ai u përzgjodh për të marrë pjesë në kursin e performancës ndërdisiplinore me Marina Abramoviqin për një vit. Artisti me famë botërore iu bashkua Universitetit të Arteve “Folkwang” në vitin 2022 si profesori i parë i ftuar i Pina Bausch. Një mal me patate është grumbulluar para nesh.
Timotiq ka kohë, si dhe një qërues patatesh. Ai do të ulet në këtë tryezë për gjashtë orë në ditë deri më 9 korrik, duke qëruar patate dhe duke kënduar arie operash. Ai fton audiencën në muzeun “Folkwang” që të ulen me të, të dëgjojnë dhe të marrin vetë qërueset e patateve.
“A je i uritur?” titullohet performanca, të cilën Timotic e cilëson edhe si një dhuratë dashurie për publikun.
Ai tregon se nuk e di ende nëse do të zgjasë gjashtë orë. Por Marina Abramoviq e ka mësuar të besojë në vetvete. Për një vit, artistja me famë botërore, me bazë në New York, u mësoi studentëve përmes konferencave të shumta në “Zoom”, por edhe gjatë takimeve personale për të përgatitur performancat.
Abramoviq i kaloi studentët e saj në një shkollim të vështirë, duke përfshirë një seminar njëjavor “Pastrimi i shtëpisë” në Greqi.
Edhe
14-vjeçarja kroate që “çmendi” jurinë e The Voice me interpretimin e “Mockingbird”
“Pastrimi i shtëpisë” është të durosh mungesat fizike si një mjet për të njohur më mirë veten. Ky kamp stërvitor zgjati shtatë ditë.
“Pesë ditë ka mundësi për të ngrënë, të folurit është i ndaluar. Në vend të kësaj ne bëjmë ushtrime fizike për të kuptuar se çfarë është ora, çfarë do të thotë prania dhe më pas kemi punuar në atë që tani mund të shihet këtu si rezultat”, shpjegoi Abramoviq.
Gjashtë orët që studentët e saj kryejnë tani çdo ditë në muzeun “Folkwang” në Essen nuk janë të krahasueshme me përkushtimin e saj.
Abramoviq u bë e famshme duke u ulur në një karrige për 600 orë për retrospektivën e saj “The Artist is Present”, në Muzeun e Artit Modern të New York në vitin 2010. Për më shumë se tre muaj, ajo i ftoi njerëzit që të uleshin me radhë përballë saj duke ua ngulur sytë pa folur apo pa kontakt fizik.
Vetë 76-vjeçarja Abramoviq mund t'i shikojë performancat vetëm drejtpërdrejt në ekran. Për arsye shëndetësore, ajo aktualisht nuk është në gjendje të udhëtojë. E mbushur plot krenari, ajo tregoi se si u përpoq të përçonte zgjerimin e konceptit të artit, përfshirjen e publikut, disiplinën dhe vetëpushtimin te studentët e Universitetit të Arteve “Folkwang”.
Rezultatet do t'i prezantohen publikut për herë të parë në muzeun Folkwang në përfundim të fazës së katërt dhe të fundit të punës.
“Në performanca të tilla afatgjata nuk mund të pretendosh, bëhesh e pambrojtur”, shpjegoi ajo. “Kjo krijon një dialog shumë emocional me audiencën, që është diçka unike. Dhe këtë po tregojnë studentët e artit tani”.
Pak më vonë, unë jam ulur përsëri në një karrige duke parë një mur të gjelbër. Pas meje, Marija Radovanoviq, e veshur me një fustan solemn prej sateni, luan në violinë.
“Doja të krijoja një mundësi që njerëzit të ulen aty, pa celular, vetëm të shikojnë një mur, duke pushuar sytë”, shpjegon interpretuesja.
Edhe
Ngjyrat e violonçelit dhe të kitarës ekuilibrohen në udhëtimin e tingujve
Ajo mësoi për artin ulur e duke medituar në punëtorinë “Pastrimi i shtëpisë”. “Unë do të doja që njerëzit të ulen në karrige edhe këtu dhe vetëm të dëgjojnë, të shikojnë dhe të mendojnë”, ka thënë ajo.
Një violiniste e trajnuar në mënyrë klasike, Radavanoviq u lindu në Beograd në vitin 2001. Në performancën e saj, ajo gjithashtu reflekton mbi presionin e të qenit muzikante.
“Sidomos instrumentistët, kur nuk bëjnë diçka mirë, duan gjithmonë të ndëshkojnë veten, sepse e përkryera është shumë e fortë në këtë profesion, përfshirë edhe tek unë”, ka treguar ajo.
Ashtu si Radovanoviq, shumica e interpretuesve të tjerë nuk vijnë nga artet pamore, por janë këngëtarë, regjisorë, valltarë apo fotografë. Abramoviq i ka mësuar secilit një parim universal, i cili është të testohen gjithmonë kufijtë e dikujt.
Fryti i të ashtuquajturave “Performanca Qendrore” të gjata të studentëve është “54 orë”, një performancë ku 24 të tilla shumë të ndryshme ndodhin paralelisht në kabinat e tyre të vogla.
Me performancën e tij “Tabula Rasa”, italiani Francesco Marzano lexon me zë të lartë nga ditarët e tij, më pas i shqyen faqet një nga një dhe i shkatërron.
Camillo Guthmann lëndohet duke kërcyer mbi copa pasqyre. Klara Günther pozon në një piedestal, duke u lyer me zarzavate rrepash, duke u rrotulluar në pupla dhe duke u shndërruar në një krijesë të çuditshme zogu.
Abramoviq është e emocionuar që studentët arritën deri tani me praktikën e tyre.
Edhe
Angazhimi në art e kulturë mund ta ngadalësojë plakjen
“Unë e pyeta atë [Günther]: ‘Nga çfarë keni frikë?’”, tregoi Abramoviq. “Ajo u përgjigj: ‘Të jesh lakuriq dhe pulë’. Unë iu përgjigja, Le ta bëjmë. Tani ajo është e zhveshur dhe një pulë. Doja ta inkurajoja që të tregonte historinë e saj, dramën e saj”.
(Marrë nga DW)
