Kulturë

Shqipja dykrerëshe – simboli liridashës nga Bizanti deri më sot

Kremtimi i njëvjetorit të Pavarësisë së Shqipërisë, më 28 nëntor 1913, në Vlorë

Titulli simpatik “Byzance après Byzance” (Bizant pas Bizanti), që historiani e medievisti rumun, Nicolae Iorga, zgjodhi për të emërzuar librin e tij më 1935 sikur e gjen një simëthënie kjarisht të bukur në vetë flamurin me sfond të kuq e me shkabën dykrerëshe: sot baneri zyrtar i Republikës së Shqipërisë dhe jozyrtar i Kosovës dhe Maqedonisë së Veriut.

 

Në cilësinë e sypamësit që njohu për së afërmi bashkëluftëtarë të Skënderbeut, Marin Barleti, në fillim të shekullit të gjashtëmbëdhjetë sipërfaqësoi dëshminë e parë të shkruar për atë që ishte paraardhësi i flamurit kombëtar të shqiptarëve: “Rubea vexilla nigris et bicipitibus distincta aquilis gerebat Scanderbegus” (Skënderbeu mbante flamur të kuq me shqiponjë dykrerëshe). Me zanafillë perandorake në Bizant, oxhaqe fisnike arbërore, si Kastriotët, Muzakajt e Dukagjinët, e përdorën atë si baner shques, sqimë soji e krenari prejardhjeje. Eksodi biblik, që i shkuli mijëra shqiptarë dhe i katandisi në Italinë e përtejdetit, fill pas vdekjes së Skënderbeut e çoi atje si simbol edhe shkabën dykrerëshe, që u ruajt prej lastarësh mbasardhës të familjeve të mërguara. I rigjetur në kohën e Rilindjes Kombëtare, me këtë simbol u përjetësua edhe Akti i Pavarësisë më 28 Nëntor 1912. I tillë, me statusin e flamurit, ishte edhe në Shqipërinë e Wiedit, Zogut dhe Enverit dhe i tillë u përvetësua edhe nga popullata shqiptare në Kosovë, Maqedoni, Mal të Zi dhe diasporë

Titulli simpatik “Byzance après Byzance” (Bizant pas Bizanti), që historiani e medievisti rumun, Nicolae Iorga, zgjodhi për të emërzuar librin e tij më 1935 sikur e gjen një simëthënie kjarisht të bukur në vetë flamurin me sfond të kuq e me shkabën dykrerëshe: sot baneri zyrtar i Republikës së Shqipërisë dhe jozyrtar i Kosovës dhe Maqedonisë së Veriut.

Trashëgimia bizantine, mbi të cilën u farëzua edhe një rremb i fortë i shqiptarëve mesjetarë, nuk u bymye në kalvarin e ikanakëve, që morën botën në sy me rënien e Kostandinopojës më 1453. Në të rrëmbyerin shekull të katërmbëdhjetë, Ballkani pasbizantin e gjeti veten në një gjendje boshe makthi, ambiciesh e ëndrrash.