Kulturë

“Hani i 2 Robertëve” – brend kulturor i Prishtinës, rebelim ndaj regjimit

Sipas atyre që kaluan e ishin pjesë e qarkut urban, “Hani i 2 Robertëve” ishte një mënyrë e të jetuarit me guxim, një rebelim institucional, por edhe një prej shtyllave të demokracisë

Është diçka që nuk është as han, siç mund të lihet përshtypja nga emri, as restorant e as galeri e hapësirë arti. Është më shumë se të gjitha këto, dhe “Hani i 2 Robertëve” mund të kreditohet si një brend kulturor i Prishtinës që iu kundërvu me takatin e vet pushtetit të së keqes, Serbisë, që po e luftonte kulturën e qenien e shqiptarëve. Fillimisht te “Kurrizi” e më pas te “Santeja”, ai u bë një strehimore urbane kulturore ku, përveç artistëve, mblidheshin edhe intelektualë, veprimtarë e gazetarë. “Aty zhvillohej edhe një diplomaci e paradiplomaci e kohës”, ka thënë Blerim Reka, asokohe gazetar dhe frekuentues i kësaj hapësire. Dhe, në 30-vjetorin e hapjes së “Hanit të 2 Robertëve”, shumica e atyre që e frekuentuan kanë kërkuar që ai të bëhet muze që kronikon historinë e viteve ’90 në Kosovë

 

Është diçka që nuk është as han, siç mund të lihet përshtypja nga emri, as restorant e as galeri e hapësirë arti. Është më shumë se të gjitha këto, dhe “Hani i 2 Robertëve” mund të kreditohet si një brend kulturor i Prishtinës që iu kundërvu me takatin e vet pushtetit të së keqes, Serbisë, që po e luftonte kulturën e qenien e shqiptarëve. Fillimisht te “Kurrizi” e më pas te “Santeja”, ai u bë një strehimore urbane kulturore ku, përveç artistëve, mblidheshin edhe intelektualë, veprimtarë e gazetarë. “Aty zhvillohej edhe një diplomaci e paradiplomaci e kohës”, ka thënë Blerim Reka, asokohe gazetar dhe frekuentues i kësaj hapësire. Dhe, në 30-vjetorin e hapjes së “Hanit të 2 Robertëve”, shumica e atyre që e frekuentuan kanë kërkuar që ai të bëhet muze që kronikon historinë e viteve ’90 në Kosovë

Ata që ishin myshterinj të “Hanit të 2 Robertëve” nuk mësynin aty nga shtysa për menynë me haje e pije e as për të bjerrë kohën. Në fillimvitet ’90, nën menengenë e xhingoizmit serbomadh që po i zhvishte shqiptarët nga çdo e drejtë, një “bodrum” prej 60 metrash katrorë do të bëhej hapësira ku arti fliste me gjuhën e vet të lirë. I quajtur edhe si “strehimore urbane e kulturës”, përveç për artistë, ky mjedis do të bëhej shtëpia e dytë edhe për intelektualë, gazetarë e veprimtarë të kohës.

Nisma e Merita dhe Fadil Dragajt për “Hanin e 2 Robertëve” ishte thënë që të linte përgjithnjë vragën e saj në historinë e Prishtinës, por edhe të Kosovës. E tani nisma e tyre konsiston në kronikimin e kësaj historie nëpërmjet monografisë “Hani i 2 Robertëve 1989-2019, Arti i Rezistencës - Rezistenca e Artit”.