Kulturë

Njeriu i hiçit i Max Picardit

Njeriu i hiçit i Max Picardit
“Max Picard”, Emo Verkerk, vaj në shpërpllakë, 2011
 

Që të mbijnë kohërat moderne, domethënë pezullimi, Max Picard shkruan kështu: Vetëm bota e pezullimit të plotë mund ta hasë një hiç, një Hitler, ta bëjë figurën e prijësit; kur gjithçka ndërpritet humbim zakonin e krahasimit. Thjesht, hiçi Hitler gjendej aty; ngaqë gjithçka ndryshon nga çasti në çast, ishim të lumtur që të paktën qe hiçi Hitler. Një botë e urdhëruar në mënyrë hierarkike e pati projektuar në hiç, hiç i tillë nuk ka mundur madje të shfaqet

E nisim këtë studim modest me disa falënderime, meqë i detyrohem zbulimit të kësaj vepre të veçantë e të jashtëzakonshme Gabriel Matzneffit, që ma sugjeroi fort, ka disa vjet. Nuk kam asnjë dyshim se universitarëve të vegjël nuk u është dashur ta shijonin në të vërtetë tekstin e Max Picardid, botuar më 1945, nëse i gjykoj nisur nga mungesa relative e këtij libri në referencat bibliografike të librave që sjellin në vëmendje nazizmin, pa dyshim për arsyen qesharake se ky libër i dalë shumë qartas nga shtigjet e mundura është veçse një armaturë filozofike që nuk mund t’i zihet besë sipas mandarinëve tanë. Kuptoni kështu se Max Picardit as ia ndien në të vërtetë të përkufizojë konceptin e mosekzistencës duke u ngjitur gjer te parasokratikët! T’i lëmë mburravecët në shumëzimin me kalema të presjeve dhe kthehemi tek “Njeriu i mosekzistencës”. Më intereson vullneti i tërbuar i autorit që rreket të përkufizojë një fenomenologji të mosekzistencës, vektori i së cilës do të ishte gjuha po aq mirë sa fytyra e xhelatit.