Shkrimtari austriak, Peter Handke, të shtunën i kushtoi fjalimin e tij të Nobelit pyetjeve letrare, duke shmangur kështu polemikat rreth qëndrimeve të tija pro-serbe që detyruan Kosovën të bojkotojë ceremoninë e ndarjes së çmimeve javën e ardhshme.
Laureati i Çmimit Nobel për Letërsi 2019 diskutoi rolin e kujtimeve në punën e tij, në një fjalim para ceremonisë së ndarjes së çmimeve të martën.
Asnjë gazetar nuk u lejua të marrë pjesë në këtë ngjarje. Një burim i afërt me organizatorët i ka thënë AFP-së se kjo u bë “për shkaqe të sigurisë”, transmeton Koha.net.
Por fjalimi u transmetua direkt online nga komiteti i Nobelit.
Të shtunën, ministri në detyrë i Jashtëm i Kosovës, Behgjet Pacolli, tha se i dërguari i vendit tonë në Suedi nuk do të marrë pjesë në ceremoninë e ndarjes së çmimeve në Stokholm të martën, në shenjë proteste për mbështetjen e Handkes ndaj serbëve në luftërat e viteve të ’90-ta në ish-Jugosllavi.
Edhe
Vuçiqi e shpërblen me “Yllin e Karagjorgjit” mohuesin e gjenocidit
Përzgjedhja e Akademisë suedeze për çmimin e këtij viti, që u shpall në tetor, nxiti zemërim të madh në Ballkan dhe më gjerë për shkak të admirimit të Handkes ndaj liderit serb të ndjerë, Sllobodan Millosheviq.
Ky çmim u prit më së keqi në Kosovë, një ish-provincë kjo e Serbisë derisa nuk u shkëput nga ajo në luftën e viteve 1998-99 ku Serbia kreu krime mizori masive.
Dy anëtarë të komitetit të Nobelit dhanë dorëheqje për shkak të kësaj përzgjedhjeje gjatë kësaj jave dhe një anëtar i Akademisë suedeze, historiani dhe shkrimtari Peter Englund, tha se do ta bojkotojë ceremoninë.
Pacolli, në një postim në Facebook, tha se bojkoti vjen “shkaku i fituesit kontrovers të Çmimit Nobel, Peter Handke, mik dhe mbështetës i politikës së Millosheviqit”.
Ai iu referua shënjestrimit të Millosheviqit ndaj shqiptarëve që çuan në fushatën bombarduese të NATO-s ndaj Serbisë më 1999.
Tokarczuk: “Bota po vdes”
Handke foli në funeralin e Millosheviqit, i cili vdiq në qelinë e tij në burgun e Hagës më 2006 derisa po gjykohej për gjenocid, krime lufte dhe krime kundër njerëzimit.
Edhe
Serbët e Bosnjës nderojnë fituesin kontrovers të Çmimit Nobel të Letërsisë, Peter Handke
Para vdekjes së tij, Millosheviqi kishte dashur që Handke të dëshmonte në mbrojtje të tij.
Në të ’90-tat, Handke u shfaq si një prej intelektualëve të paktë evropianë të cilët publikisht mbështetën serbët gjatë rënies së përgjakshme të ish-Jugosllavisë që mori jetët e mbi 130 mijë njerëzve.
Autori u akuzua për minimizim të krimeve serbe të luftës në librin e tij të vitit 1997 “A Journey to the Rivers: Justice for Serbia”.
Handke refuzoi çmimin prestigjioz të Gjermanisë, “Buechner”, më 1999 në shenjë proteste ndaj bombardimit të NATO-s ndaj Serbisë, fushatë e cila përfundimisht detyroi forcat e Millosheviqit të largoheshin nga Kosova dhe që çoi në shpalljen e pavarësisë së Kosovës më 2008.
I pyetur të premten nëse ka ndryshuar mendjen për ato që kanë ndodhur në Ballkan gjatë të ’90-ave, Handke tha vetëm këtë: “Më pëlqen letërsia, jo opinionet. I urrej opinionit”.
Çmimi për letërsi ende po ballafaqohet me ringritje pas skandalit për përdhunim që bëri që vitin e kaluar të mos ndahej fare ky çmim.
Për të mbuluar atë boshllëk, edhe fituesi i vitit 2018 i Çmimit Nobel u shpall këtë vit.
Edhe
Fituesja e Nobelit për Paqe heq dorë nga çmimi shkaku i Handkes
Në fjalimin e saj të së shtunës, shkrimtarja polake, Olga Tokarczuk, foli për idenë e trillimit si një lloj e vërtete, por edhe për ndjenjën e saj se çfarë nuk po shkon me botën.
“Bota po vdes, dhe ne nuk po e vërejmë”, paralajmëroi ajo.
