Pandemia prodhoi gjeneratën e re të ushtarëve-fëmijë

Në Kolumbi, grupet e armatosura kanë trajtuar pandeminë si mundësi rekrutimi

Në një rrugë të pluhurosur dhe të paasfaltuar në një nga lagjet e trazuara të Tumacos, fëmijë të veshur mjeshtërisht me uniforma të bardha dhe të kaltra kalojnë derën e një shkolle me dy dhoma për të zënë vendet e tyre. Shumica e shkollave në këtë qytet bregdetar të Paqësorit dhe në të gjithë Kolumbinë në tërësi u rihapën në shtator, plot 18 muaj pasi u mbyllën për shkak të COVID-19.

Por kjo shkollë vendosi që të mos mbyllej kurrë. Për stafin e saj, kërcënimi i virusit dukej gjithmonë më i ulët se rreziku i fëmijëve të papunë.

Mbyllja e shkollave, “dhuratë” për rebelët

Kur filloi izolimi, vullnetarët që drejtonin shkollën në lagjen “Viento Libres” u grumbulluan për të shqyrtuar opsionet e tyre. Kishte vetëm një zgjedhje dhe ndanë mendjen: Të vazhdonin mësimin dhe të shpresonin që autoritetet të mos urdhëronin mbylljen.

“Momenti kur ne e ndalojmë mësimin është momenti kur fillon rekrutimi në grupet e armatosura”, tha Luz Dary, mësues që mësoi fëmijët e moshës 5 deri në 9 vjeç. “Mësuesit nuk e ndalën mësimin gjatë COVID-it dhe prindërit. Mos i ndalni fëmijët nga shkolla”, shtoi ajo. “Kjo është shkollë, por më shumë është hapësirë ​​e sigurt”.

Edhe Botë 9 mar 2023 Ushtaret e Kolumbisë

Në qoshet urbane si ky, si dhe nëpër zona fshatare të Kolumbisë, rekrutimi i fëmijëve në grupe të armatosura është kthyer në çështje shqetësimi kombëtar. Një stuhi e përsosur e përshpejtimit të konfliktit dhe veshjeve të reja të armatosura, së bashku me shkollat ​​e mbyllura dhe dëshpërimin ekonomik, ka çuar në rritje të numrit të të rinjve dhe të miturve që u bashkohen radhëve kriminale.

Qeveria e Kolumbisë raportoi se të paktën 465 fëmijë iu nënshtruan rekrutimit midis viteve 2016 dhe 2020. Nga frika e hakmarrjeve nga grupet dhe larg zyrave qeveritare, shumë familje zgjedhin të mos e raportojnë krimin.

Rekrutimi i padukshëm

Në “Viento Libre”, banorët thanë se grupet e armatosura rekrutojnë fëmijë të moshës 11 ose 12 vjeç, megjithëse shpesh tërheqin fëmijë edhe më të vegjël për të bërë favore, për të dhënë mesazhe ose për të spiunuar në këmbim të ushqimit ose ëmbëlsirave. Rekrutimi është i padukshëm, i dëmshëm dhe i kudondodhur. Shpesh, shtrirja e rekrutimit të fëmijëve është e dukshme vetëm kur përfundon në tragjedi. Të paktën tri fushata bombardimesh ushtarake që nga viti 2019 kanë rezultuar me vdekjen e të miturve që ishin në kampet e grupeve të armatosura.

Ndër rekrutuesit më të angazhuar janë grupet e armatosura të njohura si Forcat e Armatosura Revolucionare të Kolumbisë (FARC), që u shfaqën kryesisht pas marrëveshjes së paqes së vitit 2016 midis Kolumbisë dhe FARC-ut. Në 2017 dhe 2018, një numër i vogël oficerësh kryesisht të nivelit të mesëm braktisën procesin e paqes për të rifilluar sipërmarrjet e paligjshme ekonomike në trafikun e drogës, miniera dhe zhvatje që FARC-u i kishte lënë anash pas dorëzimit të armëve. Në vitet që pasuan, ata kanë rekrutuar me pasion nga komunitetet në ish-zonat e kontrolluara nga FARC-u.

Konflikti nuk është asgjë e re në Tumaco, i cili ndodhet në bregdetin perëndimor të Nariño, sektor me 950 milje lumenjsh të lundrueshëm dhe vetëm 130 milje rrugë të asfaltuar. Lumenjtë gjarpërues dhe fshatrat e largëta përbëjnë rrugët ideale të trafikut për lëvizjen e lëndës së parë për kokainën në det, ku më pas shkon në Shtetet e Bashkuara, Evropë ose Azi. Blerësit paguajnë gjithnjë e më shumë për dërgesat me armë, të cilat kthehen në zonat rurale të Nariños dhe forcojnë kontrollin e grupeve të armatosura.

Zona e mallkuar

Në vitet para marrëveshjes së paqes, këto rrugë kontrolloheshin kryesisht nga FARC-u. Ndërsa guerilët e FARC-ut u përleshën me ushtrinë e Kolumbisë ose grupet e dhunshme paraushtarake që u shfaqën në fund të viteve 1990 për të luftuar kryengritjen, civilët që iknin nga zonat e luftës, shpesh drejtoheshin kah Tumaco, e cila u rrit në një rrjet vendbanimesh të pamenaxhuara dhe të cenueshme. Sot, afërsisht gjysma e popullsisë së Tumacos është regjistruar zyrtarisht si viktima të konfliktit.

Edhe Showbiz 19 gus 2026 Shakira viziton zonën e prekur nga tërmeti në Kolumbi dhe premton rindërtimin e shkollave

Kur FARC-u ra dakord të dorëzonte armët dhe të largohej nga territoret e tyre të mëparshme në vitin 2016, shumë zona të përfshira nga konflikti panë rënie dramatike të dhunës. Nariño rurale u ndje e transformuar përkohësisht. Në fshat, komunitetet bujqësore mund të udhëtonin përgjatë rrugëve të lumenjve pa frikë. “Pas vitit 2016, ne mund të ecnim papritur ku të donim të ecnim sa herë të donim”, kujtoi një udhëheqës afro-kolumbian nga komuna rurale Magüí Payán.

Në Tumaco, megjithatë, dhuna nuk u ndal kurrë. Banorët kujtojnë se si u shfaqën grupe të reja disidente që në vitin 2017, duke u përplasur me grupe të tjera kriminale për rrugët e trafikut urban.

Këto grupe të reja kanë përfshirë fraksione të disidentëve të vetëshpallur të FARC-ut, si dhe lëvizjen më të madhe të mbetur guerile të majtë të vendit, Ushtrinë Çlirimtare Kombëtare (ELN) dhe zgjatime të grupeve kriminale dhe paraushtarake. Në një përleshje të furishme për të kontrolluar rrugët fitimprurëse të tokës dhe lumenjve që FARC-u la pas, këto grupe kanë nisur një përpjekje rekrutimi.

Pjesë e përditshmërisë

Megjithëse shkollat ​​janë hapur përsëri dhe izolimet janë hequr, vrulli i rekrutimit vështirë të ndalet. Autoritetet indigjene në Kauka thanë se grupet e armatosura tashmë kanë depërtuar në jetën e komunitetit. Gjithnjë e më shumë familje kanë një anëtar që është rekrutuar ose bashkuar, duke i bërë ato në mënyra të ndryshme të varura nga grupet e armatosura për mbijetesë ekonomike. Kushdo që guxon të flasë përballet me pasoja të rënda.

“Sot, njerëzit që janë kundër grupeve, ata do të lyejnë shtëpinë tuaj me mbishkrime, do t’ju thonë se sa orë duhet të largoheni para se t’ju vrasin”, tha udhëheqësi indigjen nga Caloto. “Kështu që jo vetëm udhëheqësit indigjenë, por edhe kushdo në komunitet kundër këtyre grupeve duhet të qepë gojën”.

Rekrutët e fëmijëve nga Kauka veriore kanë filluar të shfaqen si viktima në fushën e betejës rreth qytetit të Argelia, ku fraksionet rivale disidente luftojnë ashpër njëri-tjetrin, ELN-në dhe ushtrinë. Në tetor, për shembull, ushtria raportoi 10 vdekje në një ditë të vetme, duke përfshirë fëmijë.

Qeveria e Kolumbisë ka vendosur një brigadë në çdo komunë të Nariños, me një total prej rreth 6.000 trupash. Ata patrullojnë rrugët e trafikut, por shumë nga lumenjtë janë shumë të cekët për anijet ushtarake dhe tokat e dendura pyjore të mbushura me vendbanime të vogla ofrojnë mbulesë të mjaftueshme për krimin. "Lumenjtë janë korridore lidhëse" për trafikim, tha një zyrtar i lartë ushtarak. “Ne kemi ngritur pika kontrolli, si me varka më të mëdha ashtu edhe me kano të vogla, por jemi kryesisht në lumenj të mëdhenj. Lumenjtë e vegjël janë vendi ku veprojnë grupet”.

Edhe Botë 29 maj 2026 “I dëgjoj para se t’i shoh”: Si po përhapin frikë dronët në Kolumbi?

Këto ndërhyrje duken të largëta nga realiteti në “Viento Libre”, ku mësuesit sugjerojnë një sërë zgjidhjesh të ndryshme: mundësi, ushqim dhe mirëqenie bazë. “Ne duhet të punojmë për parandalimin”, tha Lucia, mësuese e nxënësve të rritur. “Ne duhet t’u tregojmë këtyre fëmijëve shembuj të tjerë”. Tani për tani, disa shembuj shihen edhe jashtë mureve të klasës.

Përgatiti: Rexhep Maloku