Nxënësit ukrainas kthehen në shkollat e bombarduara

Të paktën 379 fëmijë janë vrarë që nga fillimi i luftës, ndërsa vendndodhja e 223 të tjerëve nuk dihet, njofton Zyra e prokurorit të përgjithshëm të Ukrainës. 7013 fëmijë të tjerë ishin mes ukrainasve të transferuar me forcë në Rusi nga zonat e pushtuara nga Rusia. Disa fëmijë u detyruan të largoheshin nga vendlindja e tyre për të shmangur bombardimet, disa kaluan javë të tëra në bodrume

Dita e parë e shkollës në Ukrainë të enjten nuk do të përfshijë fëmijët që ndajnë kujtimet e pushimeve argëtuese me familjet e tyre. Historitë e tyre janë të luftës së mbijetuar. Për shumë njerëz dita e tyre e fundit e shkollës ishte një ditë para pushtimit rus të vendit të tyre më 24 shkurt.

Të paktën 379 fëmijë janë vrarë që nga fillimi i luftës, ndërsa vendndodhja e 223 të tjerëve nuk dihet, njofton Zyra e prokurorit të përgjithshëm të Ukrainës. 7013 fëmijë të tjerë ishin mes ukrainasve të transferuar me forcë në Rusi nga zonat e pushtuara nga Rusia.

Disa fëmijë u detyruan të largoheshin nga vendlindja e tyre për të shmangur bombardimet, disa kaluan javë të tëra në bodrume. Dhe ndërsa ata në të ashtuquajturat rajone "të sigurta" ndonjëherë arrinin të studionin në internet, klasat ndërpriteshin shpesh nga sirenat e sulmit ajror. Gjashtë muaj luftë dëmtuan 2.400 shkolla në të gjithë vendin, duke përfshirë 269 që u shkatërruan, sipas zyrtarëve ukrainas.

Mësim me dy skenarë

“Është bërë një lloj normaliteti i ri për fëmijët, gjë që mendoj, siç thashë, është gjithashtu shumë shqetësuese sepse nuk duhet të kalojnë kështu fëmijët në jetë, duke menduar se do të sulmohen në çdo moment”, tha drejtoresha ekzekutive e UNICEF-it, Catherine M. Russell.

Zonat civile dhe shkollat ​​vazhdojnë të goditen dhe fëmijët vazhdojnë të vriten. Por pas muajve të parë të tronditjes, 51% e shkollave në Ukrainë, pavarësisht rrezikut, po rihapen për edukimin personal, me një mundësi për të studiuar në internet nëse preferojnë prindërit.

Russell tha se kurrë më parë nuk kishte parë shkolla të funksiononin tërësisht nën tokë për të mbrojtur nxënësit.

“E dini, zakonisht keni dritare, mund të shihni jashtë. Këta fëmijë nuk e kanë atë luks dhe thjesht, po mësohen me atë mënyrë jetese për t'u mbrojtur nga sulmet e mundshme dhe kjo nuk është, nuk është ajo çfarë duhet të përballet çdo fëmijë", tha ajo.

Por siguria e fëmijëve mbetet prioritet. Shkollat ​​që nuk kanë qasje të shpejtë në strehimore ose ndodhen afër kufijve me Bjellorusinë dhe Rusinë, ose pranë zonave ushtarake aktive, do të kenë vetëm studim online.

Loja “E vërtetë apo rrenë”

Kështu është rasti për nxënësit e klasës së 7-të në Mykhailo-Kotsyubynske, vetëm 35 kilometra nga kufiri me Bjellorusinë, të cilët u mblodhën në shkollën e tyre të dëmtuar rëndë të martën për të marrë tekstet shkollore për të studiuar në internet. Ndërsa prisnin, ata luajtën një version të "Truth or Lie", ku lojtarët u përpoqën të merrnin me mend nëse pohimi i kundërshtarit të tyre për numrin e raketave që panë nga dritarja e tyre ishte i vërtetë apo i rremë.

“Ne nuk e kemi parë njëri-tjetrin për një kohë kaq të gjatë. Ju të gjithë jeni rritur kaq shumë”, tha mësuesja e tyre, Olena Serdiuk, duke qëndruar në një cep të klasës, ku dritaret ishin të mbuluara me polietilen të trashë të zi në vend të xhamit.

Oleksii Lytvyn, 13 vjeç, e kujton shumë mirë ditën kur raketat ruse goditën shkollën dy herë. Ishte 4 mars dhe ai ishte në strehën e bombave të shkollës me familjen e tij dhe dhjetëra njerëz të tjerë.

Vetëm pak minuta para shpërthimit ai kishte qenë duke luajtur me një shok. Pas shpërthimit të fortë, muret filluan të dridheshin dhe ai nuk mund të shihte asgjë përveç një reje të madhe pluhuri. Një person mbeti i vrarë, një grua që punonte në shkollë.

Dëshmitar vrasjesh

"Ne ishim duke fjetur në korridor dhe pas murit ishte një kufomë e një personi të vdekur", kujton Oleksii. Familja e tij qëndroi edhe një natë përpara se të largohej nga qyteti, megjithëse ata janë kthyer që atëherë për fillimin e vitit shkollor.

Shokët e klasës së Oleksiit treguan histori të ngjashme për atë ditë dhe pushtimin rus njëmujor të Mykhailo-Kotsyubynske që pasoi.

“Kur jam në shkollë mendoj për personin që vdiq në rrënoja. Më vjen shumë keq për të”, tha 12-vjeçarja Mykola Kravchenko.

Shkolla e tyre, më e madhja në zonë me 407 nxënës nga Mykhailo-Kotsyubynske dhe fshatrat përreth, është ende shumë e dëmtuar. Mbeturinat kanë vërshuar katin e dytë dhe çatia dhe sistemi i ngrohjes ende duhet të riparohen - para që shkolla nuk ka.

Edhe pse ata do të studiojnë online, nxënësit u detyruan t'i nënshtroheshin trajnimit të sigurisë të martën. Serdiuk i tha klasës ta ndiqte në të njëjtën strehë për bomba ku shumë i mbijetuan shpërthimit në mars.

Në strehën me ndriçim të dobët kishte furnizime me ujë dhe radhë bankash të gjata me ulëse për çdo klasë. Kur fëmijët zunë vendet e caktuara për klasën e tyre, Serdiuk u tha atyre se duhej të shkonin atje sa herë që dëgjonin një zile të shkurtër.

Ajo tha se shumë prindër i thonë asaj se fëmijët e tyre po i luten që të kthehen në shkollë, por tani për tani kjo nuk lejohet për shkak të rrezikut për të qenë kaq afër kufirit me Bjellorusinë.

“Fëmijët ukrainas janë shumë të vetëdijshëm se bota është e paqëndrueshme dhe mund të jetë një vend i tmerrshëm. Kjo sjell ... një humbje të ndjenjës bazë të sigurisë”, tha zëdhënësi i UNICEF-it, James Elder, duke shtuar se pasiguria mund të ndikojë në të mësuarit dhe zhvillimin e tyre emocional dhe social.

Nxënësit trajnohen për mbrojtje nga sulmet

Shkollat ​​në rajonet e Kievit, Lviv dhe Chernivtsi, janë ndër ato që mirëpresin nxënësit të kthehen në klasa të enjten. Sidoqoftë, varet nga prindërit nëse ata i dërgojnë fëmijët e tyre në shkollë ose zgjedhin arsimin në internet. Rajonet e Kievit dhe Lvivit do të presin më shumë se 7.300 nxënës të zhvendosur që u detyruan të largoheshin nga vendlindja e tyre dhe t'i shpëtojnë jetës nën zjarr të vazhdueshëm, thanë zyrtarët.

Ministri i Arsimit, Serhiy Shkarlet, u uroi mirëseardhjen nxënësve dhe stafit në fillim të vitit të ri shkollor.

"Sot, ne përballemi me një detyrë të re të rëndësishme - të sigurojmë përvetësimin e arsimit në një mjedis të sigurt dhe stabilitet psikologjik", tha ai në një video të postuar në Telegram. “Uroj forcë, këmbëngulje në dëshirën për të qenë një komb i arsimuar!”

Në Kramatorsk në rajonin e Donnjeckiut nuk ka asnjë shpresë që shkollat ​​të hapin dyert për nxënësit. Qyteti ka qenë cak i granatimeve të vazhdueshme që nga fillimi i luftës.

Në një shkollë të qytetit klasa e parë ishte e gjitha gati: tavolina, karrige, një dërrasë e zezë e pastër, alfabeti dhe numrat e varur në mur dhe flamujt ukrainas gati për t'u shpërndarë fëmijëve. E vetmja gjë që mungonte ishin nxënësit.

I ulur në mes të dhomës së zbrazët ishte Oleksandr Novikov, 55 vjeç, drejtor i shkollës për 12 vjet dhe mësues për më shumë se 20 vjet.

“Është shumë dëshpëruese, është shumë e pakëndshme të ndiesh se vjen në një shkollë bosh”, tha ai. “Nuk do të ketë fëmijë që do të qeshin në shkollë, askush nuk do të vrapojë këtu”, kur viti shkollor fillon të enjten.

Ndërsa Ukraina përpiqet të mbrohet nga pushtimi rus, Novikov ëndërron kohë më të mira.

“Do të doja një zile të parë të vërtetë, një takim të vërtetë me fëmijët dhe mësuesit, një mësim të vërtetë, kur sytë të shikojnë me frymëzim, besim dhe dëshirë për të dëgjuar diçka të re, për të mësuar diçka të re”.

"Kjo është ajo që unë do të doja të shihja", tha ai.

Përktheu: Forca Jashari