Presidenti amerikan, Donald Trump, i ka thënë kryetarit të Dhomës së Përfaqësuesve, Mike Johnson, se nuk do t’i shpenzojë 4.9 miliardë dollarët që Kongresi i ka miratuar për ndihmë të jashtme, duke e shkurtuar në mënyrë efektive buxhetin pa kaluar nëpër degët legjislative.
Trump, i cili i dërgoi një letër Johnsonit të enjten, e ka përdorur me këtë rast atë që njihet si “shfuqizim i fshehtë” — kur një president i dërgon Kongresit një kërkesë për të mos shpenzuar fondet e miratuara drejt fundit të vitit fiskal, në mënyrë që Kongresi të mos ketë kohë të veprojë brenda afatit prej 45 ditësh dhe paratë të mbesin të pashpenzuara. Ky është rasti i parë në gati 50 vjet që një president përdor një masë të tillë. Viti fiskal përfundon në fund të shtatorit.
Letra u publikua të premten në llogarinë në X të Zyrës së Menaxhimit dhe Buxhetit të Shtëpisë së Bardhë. Aty thuhet se financimi do të shkurtohet nga Departamenti i Shtetit dhe Agjencia Amerikane për Zhvillim Ndërkombëtar (USAID). Kjo ka qenë një prej kërkesave të para të Trumpit qëkur mori postin si president sivjet.
Vendimi përputhet me politikat që Trumpi po i ndjek duke dobësuar agjencitë dhe fuqinë e Kongresit.
Sekretari i Shtetit, Marco Rubio, të premten ka shkruar në X se USAID është në proces mbylljeje dhe ka përgëzuar drejtorin e buxhetit të Shtëpisë së Bardhë, Russ Vought, për menaxhimin e procesit.
Ligji i Kontrollit të Mospërdorimit të fondeve i vitit 1974 i jep presidentit autoritetin për të propozuar anulimin e fondeve të miratuara nga Kongresi. Kongresi mund të votojë brenda 45 ditësh për t’i tërhequr fondet ose për t’i ruajtur ato, por duke propozuar shfuqizimin aq afër datës 30 shtator, Shtëpia e Bardhë është siguruar se paratë nuk do të shpenzohen dhe financimi do të skadojë.
Rasti i fundit që një manovër e tillë pati ndodhur ishte në vitin 1977 nga presidenti demokrat i atëhershëm, Jimmy Carter.
Lëvizja e Trumpit nxiti menjëherë kundërshtime në disa pjesë të Senatit lidhur me ligjshmërinë e saj. Senatorja Susan Collins ka thënë se Kushtetuta “e bën të qartë se Kongresi ka përgjegjësinë për fuqinë e buxhetit” dhe çdo përpjekje për të tërhequr fondet “pa miratimin e Kongresit është shkelje e qartë e ligjit”.
Udhëheqësi i demokratëve në Senat, Chuck Schumer, ka thënë se manovra e Trumpit mund të minojë procesin normal të financimit.
Fondet në paketën e ndaluar prej Trumpit përfshijnë 3.2 miliardë dollarë për grante të ndihmës për zhvillim, 520 milionë dollarë për Kombet e Bashkuara, 838 milionë dollarë për operacione ndërkombëtare të ruajtjes së paqes dhe 322 milionë dollarë për të nxitur vlerat demokratike në vende të tjera.
Trump më parë kishte kërkuar mbështetjen e Kongresit për shfuqizime dhe pati sukses në korrik kur Dhoma dhe Senati miratuan shkurtime prej 9 miliardë dollarësh. Ato shfuqizime prekën financimin për transmetuesit publikë dhe ndihmat e jashtme.
Administrata e Trumpit ka bërë shkurtime të thella në ndihmat e jashtme si një nga politikat kryesore. Në shkurt, administrata pati thënë se do të eliminojë pothuajse të gjitha kontratat e ndihmës së jashtme të USAID-it dhe 60 miliardë dollarë ndihmë të përgjithshme jashtë vendit. Që atëherë, USAID është shpërbërë dhe programet e mbetura janë vendosur nën kontrollin e Departamentit të Shtetit.